Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είπε στον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, ότι δεν αισθάνεται πλέον υποχρεωμένος «να σκέφτεται αποκλειστικά ειρηνικά» στην προσπάθειά του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, το οποίο αποτελεί, βάσει του Διεθνούς Δικαίου, αναγνωρισμένο αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας.
Σε γραπτό μήνυμα προς τον Στέρε, στις 18 Ιανουαρίου, ο Τραμπ έγραψε ότι δεδομένου πως η χώρα του αποφάσισε να μη του απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης παρόλο που σταμάτησε περισσότερους από οκτώ πολέμους, δεν αισθάνεται υποχρεωμένος να σκέφτεται αποκλειστικά ειρηνικά. Η ειρήνη θα παραμένει πάντα το κυρίαρχο στοιχείο, ωστόσο σημείωσε ότι μπορεί πλέον να σκέφτεται για το τι είναι καλό και σωστό για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τραμπ επανέλαβε την απαίτησή του για αμερικανικό έλεγχο επί της Γροιλανδίας, επιμένοντας ότι η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει τη Γροιλανδία από τη Ρωσία ή την Κίνα και ότι ο κόσμος δεν θα είναι ασφαλής, εκτός αν οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τον πλήρη και απόλυτο έλεγχο της Γροιλανδίας.
Το μήνυμα αυτό προωθήθηκε σε πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες, καθώς οι εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντείνονται όσον αφορά το ζήτημα της Γροιλανδίας.
Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ απένειμε το Νόμπελ Ειρήνης για το 2025 στη ηγέτιδα της βενεζουελανικής αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία στις 15 Ιανουαρίου, το προσέφερε με τη σειρά της στον Τραμπ, κατά την επίσκεψή της στον Λευκό Οίκο. Παρότι η Επιτροπή Νόμπελ έχει αναφέρει ότι τα βραβεία δεν μεταβιβάζονται, ο Τραμπ έχει εκφράσει την πρόθεσή του να το κρατήσει.
Στις 19 Ιανουαρίου, ο Στέρε εξέδωσε ανακοίνωση, επαναλαμβάνοντας τη στήριξη της Νορβηγίας προς την κυριαρχία της Δανίας επί της Γροιλανδίας και σημειώνοντας ότι το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται από ανεξάρτητη επιτροπή και όχι από την κυβέρνηση. Δήλωσε ότι η θέση της Νορβηγίας για τη Γροιλανδία είναι σαφής, ότι η Γροιλανδία αποτελεί τμήμα του Βασιλείου της Δανίας και ότι η Νορβηγία στηρίζει πλήρως το Βασίλειο της Δανίας στο ζήτημα αυτό.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους το βράδυ της 19ης Ιανουαρίου αν το Νόμπελ επηρέασε τη σκέψη του για τη Γροιλανδία, ο Τραμπ απάντησε ότι δεν τον ενδιαφέρει το Νόμπελ, δηλώνοντας την πεποίθησή του ότι η επιτροπή απονομής ελέγχεται από τη Νορβηγία. Είπε ότι αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να σώζει ζωές, ότι πιστεύει πως έχει σώσει δεκάδες εκατομμύρια ζωές και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συζητήσουν για το θέμα της Γροιλανδίας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ αυτής της εβδομάδας, στο Νταβός της Ελβετίας.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα στο αίτημα της εφημερίδας The Epoch Times για σχόλιο σχετικά με το μήνυμα του Τραμπ προς τον Στέρε.
Τις πρώτες ώρες της 20ής Ιανουαρίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε «πολύ καλή» τηλεφωνική συνομιλία με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, σχετικά με τη Γροιλανδία. Ο Τραμπ είπε ότι συμφώνησε να πραγματοποιηθεί συνάντηση διαφόρων πλευρών στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, χωρίς να διευκρινίσει ποιοι θα είναι αυτοί οι συμμετέχοντες. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ έγραψε ότι η κατοχή της Γροιλανδίας είναι επιτακτική για την εθνική και παγκόσμια ασφάλεια και ότι δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή, σημειώνοντας ότι όλοι συμφωνούν επ’ αυτού.
Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι η απόκτηση του νησιού από τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κρίσιμη για την εθνική ασφάλεια της χώρας, επικαλούμενος τους άφθονους φυσικούς πόρους της Γροιλανδίας, τη χρησιμότητά της για αμερικανικά προγράμματα αντιπυραυλικής άμυνας και την εγγύτητά της σε αντιπάλους των ΗΠΑ, όπως η Ρωσία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αρνηθεί πολλές φορές να αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής κατάκτησης του νησιού.
Το πλήρες πλαίσιο της ανταλλαγής μηνυμάτων δημοσιοποιήθηκε αργότερα, βάσει της νομοθεσίας της χώρας για την ελευθερία της πληροφόρησης. Ο Τραμπ απαντούσε σε κοινό μήνυμα του Στέρε και του προέδρου της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος αναφερόταν ως «Άλεξ».
Στο μήνυμά τους, οι Στέρε και Στουμπ έγραψαν: «Αγαπητέ κύριε πρόεδρε, αγαπητέ Ντόναλντ — σχετικά με την επικοινωνία πέρα από τον Ατλαντικό — για τη Γροιλανδία, τη Γάζα, την Ουκρανία — και την ανακοίνωσή σας για τους δασμούς χθες. Γνωρίζετε τη θέση μας σε αυτά τα ζητήματα. Όμως πιστεύουμε ότι όλοι πρέπει να εργαστούμε για να το κατεβάσουμε αυτό και να αποκλιμακώσουμε — συμβαίνουν τόσο πολλά γύρω μας, που χρειάζεται να σταθούμε μαζί. Προτείνουμε μια τηλεφωνική κλήση μαζί σας αργότερα σήμερα — και με τους δύο μας ή ξεχωριστά — δώστε μας μια ένδειξη τι προτιμάτε!»
Ο Στέρε και ο Στουμπ, μαζί με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιστέκονται στην πρόταση του Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Μετά από έκτακτη σύσκεψη στις 18 Ιανουαρίου, οι ηγέτες της ΕΕ εξέφρασαν την «ετοιμότητα να υπερασπιστούν» τους εαυτούς τους, εάν χρησιμοποιηθεί οποιαδήποτε μορφή εξαναγκασμού εναντίον της Γροιλανδίας. Η σύσκεψη αυτή, η οποία αναμένεται να ακολουθηθεί από πλήρη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ μέσα στην εβδομάδα, πραγματοποιήθηκε μετά την ανακοίνωση του Τραμπ ότι σχεδιάζει να επιβάλει δασμό 10% στις εισαγωγές από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, από την 1η Φεβρουαρίου, ο οποίος μάλιστα θα αυξηθεί σε 25% την 1η Ιουνίου.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, στις 17 Ιανουαρίου, ο Τραμπ είπε ότι το καθεστώς αυτό των δασμών θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και απόλυτη αγορά της Γροιλανδίας.
Στο γραπτό μήνυμα της 18ης Ιανουαρίου, ο Τραμπ αμφισβήτησε το ιστορικό «δικαίωμα ιδιοκτησίας» της Δανίας στο νησί, λέγοντας ότι δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα και ότι απλώς ένα πλοίο αποβιβάστηκε εκεί πριν από εκατοντάδες χρόνια, σημειώνοντας ότι και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πλοία που αποβιβάζονταν εκεί επίσης. Ανέφερε επίσης ότι έχει κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλον, από την ίδρυση της πολιτικοστρατιωτικής συμμαχίας, και ότι τώρα το ΝΑΤΟ οφείλει στις Ηνωμένες Πολιτείες στήριξη για να τους εξασφαλίσει «πλήρη και απόλυτο έλεγχο της Γροιλανδίας» στο όνομα της παγκόσμιας ασφάλειας.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσσεντ, υπερασπίστηκε την προσέγγιση του Τραμπ για τη Γροιλανδία, δηλώνοντας σε δημοσιογράφους στο Νταβός ότι θεωρεί ανοησία να πιστεύει κανείς ότι ο πρόεδρος θα έκανε κάτι τέτοιο εξαιτίας του Νόμπελ, και προσθέτοντας ότι ο Τραμπ βλέπει τη Γροιλανδία ως στρατηγικό πλεονέκτημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να αναθέσουν την ασφάλεια του ημισφαιρίου τους σε κανέναν άλλον και υποστήριξε ότι δεν γνώριζε τίποτα για το γράμμα του προέδρου προς τη Νορβηγία.
Των Kimberly Hayek και Joseph Lord
Με πληροφορίες από το Reuters
