Οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα Ηνωμένα Έθνη οριστικοποίησαν μια συμφωνία που περιλαμβάνει 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε ανθρωπιστική χρηματοδότηση και, όπως περιέγραψε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ριζική μεταρρύθμιση, με στόχο να εξοικονομηθούν χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων και να αποφευχθούν ιδεολογικά προγράμματα.
Η οριστικοποιημένη συμφωνία στηρίζει το σχέδιο του ΟΗΕ για το 2026, με στόχο να φτάσει σε 90 εκατομμύρια ανθρώπους και να επικεντρωθεί σε δεκαεπτά χώρες που πλήττονται από κρίσεις.
Υπογράφηκε στη Γενεύη της Ελβετίας στις 29 Δεκεμβρίου, έπειτα από επικρίσεις της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών για τα «σπάταλα προγράμματα ξένης βοήθειας» και της αποδόμησης της Υπηρεσίας Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ (U.S. Agency for International Development – USAID). «Η συμφωνία απαιτεί από τον ΟΗΕ να ενοποιήσει ανθρωπιστικές λειτουργίες, ώστε να μειωθούν τα γραφειοκρατικά γενικά έξοδα, οι περιττές επικαλύψεις και η ιδεολογική διολίσθηση», ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε ανακοίνωσή του, τονίζοντας ότι «οι επιμέρους υπηρεσίες του ΟΗΕ θα πρέπει να προσαρμοστούν, να συρρικνωθούν ή να καταργηθούν».
Σύμφωνα με το υπουργείο, οι ετήσιες συνεισφορές των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας σε 8-10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε εθελοντικές συνεισφορές για ανθρωπιστική βοήθεια.
Η νέα συμφωνία, όπως ανέφερε το υπουργείο, διοχετεύει την αμερικανική χρηματοδότηση σε ενοποιημένα και ευέλικτα χρηματοδοτικά σχήματα που διαχειρίζεται το Γραφείο του ΟΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (Office for the Coordination of Humanitarian Affairs – OCHA). Αυτά θα επιτρέψουν στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να διαχειρίζεται την ανθρωπιστική χρηματοδότηση πιο αποτελεσματικά, μειώνοντας ουσιαστικά τα διοικητικά βάρη του υπουργείου και επιτρέποντας στους διπλωμάτες να αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στη γραφειοκρατική διαχείριση επιχορηγήσεων και περισσότερο στην εποπτεία πολιτικής, στη λογοδοσία και στην ανάλυση του αντίκτυπου, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Σε δελτίο Τύπου, ο ΟΗΕ περιέγραψε τη συμφωνία ως μέρος μιας «Ανθρωπιστικής Επανεκκίνησης», την οποία είχε ανακοινώσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά ο Συντονιστής Έκτακτης Ανάγκης του ΟΗΕ, Τομ Φλέτσερ.
Κατά τη διάρκεια ομιλίας του τον Φεβρουάριο, ο Φλέτσερ προειδοποίησε ότι η ανθρωπιστική κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «τεράστια κρίση χρηματοδότησης, ηθικού και νομιμοποίησης». Επικαλούμενος περικοπές χρηματοδότησης, κάλεσε στη συνέχεια σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «πολύ πιο ελαφριά και πιο ευέλικτη συνεργασία».
Οι περισσότερες από τις χώρες που επηρεάζονται από τη συμφωνία βρίσκονται στην Αφρική. Μεταξύ αυτών συγκαταλέχθηκε η Νιγηρία, όπου ο αμερικανικός στρατός πραγματοποίησε πρόσφατα πλήγματα εναντίον της τρομοκρατικής οργάνωσης ISIS, με αφορμή την εκτεταμένη δίωξη χριστιανών στη χώρα. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε βάλει κατά του ISIS και στη Συρία, μία από τις δεκαεπτά χώρες που πλήττονται από κρίσεις και καλύπτονται από τη συμφωνία. Άλλες χώρες που αναφέρθηκαν ήταν η Γουατεμάλα, η Ονδούρα, το Ελ Σαλβαδόρ, η Αϊτή και το Μπαγκλαντές. Η Ουκρανία επίσης κατονομάστηκε.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η συμφωνία της 29ης Δεκεμβρίου επηρεάζει και το Κεντρικό Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, το οποίο επικεντρώνεται στην παροχή ταχείας ανθρωπιστικής βοήθειας σε ανθρώπους που βρίσκονται σε κρίση. Σύμφωνα με τον οργανισμό, ο Φλέτσερ υπογράμμισε πως οι δωρητές «αναμένουν αποτελέσματα», επισημαίνοντας ότι οι μηχανισμοί λογοδοσίας θα διασφαλίσουν πως «κάθε δολάριο που δαπανάται» θα παρακολουθείται, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι σώζει ζωές.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη χρηματοδότηση «σωτήρια», δεσμευόμενος για ένα νέο μοντέλο που θα απαιτεί από τα Ηνωμένα Έθνη να περιορίσουν τη σπατάλη. «Σήμερα το [Στέιτ Ντιπάρτμεντ] και τα Ηνωμένα Έθνη υπέγραψαν μια συμφωνία που μεταρρυθμίζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ προγραμματίζουν, χρηματοδοτούν και εποπτεύουν την ανθρωπιστική εργασία που διαχειρίζεται ο ΟΗΕ, διασφαλίζοντας ότι θα σωθούν περισσότερες ζωές με λιγότερα χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων. […] το νέο μοντέλο θα επιμερίσει καλύτερα το βάρος της ανθρωπιστικής δράσης του ΟΗΕ σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες [και ο ΟΗΕ θα αναγκαστεί] να μειώσει το κόστος, να εξαλείψει τις επικαλύψεις και να δεσμευθεί σε ισχυρούς νέους μηχανισμούς αντίκτυπου, λογοδοσίας και εποπτείας», είπε σε δήλωσή του.
Του Sam Dorman
