Η Ρωσία άφησε να εννοηθεί πως θα μπορούσε να επαναλάβει τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς την Κίνα, εφόσον υπάρξει συμφωνία υπό αμοιβαίως αποδεκτούς όρους μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με ανακοίνωση των ρωσικών αρχών, η Μόσχα δηλώνει έτοιμη να ξαναρχίσει τις πωλήσεις ηλεκτρισμού, μετά τη διακοπή της τροφοδοσίας που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου.
Σύμβουλοι της αγοράς υπογραμμίζουν ότι η παύση αυτή συνδέεται όχι μόνο με οικονομικές παραμέτρους, αλλά και με τις περίπλοκες διεθνείς ισορροπίες, ενώ διαφαίνονται και ενδεχόμενες αλλαγές στις πηγές ενέργειας της Κίνας.
Το ρωσικό Υπουργείο Ενέργειας επισήμανε πως προτεραιότητά του παραμένει η κάλυψη των αυξανόμενων ενεργειακών αναγκών της ρωσικής Άπω Ανατολής. Παρ’ όλα αυτά, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των εξαγωγών προς το Πεκίνο, εφόσον δεχθεί σχετικό αίτημα και επιτευχθεί συμφωνία επ’ ωφελεία αμφοτέρων.
Το Υπουργείο απέφυγε να διευκρινίσει από ποια πλευρά τέθηκε η απόφαση διακοπής των εξαγωγών. Σύμφωνα με αναλυτές, οι τιμές πιθανότατα διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη διαμόρφωση της κατάστασης.
Αυτήν τη στιγμή, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στη ρωσική Άπω Ανατολή έχει αγγίξει τις 4.300 ρούβλια ανά μεγαβατώρα, την ώρα που στην Κίνα φθάνει περίπου τα 350 γουάν ανά μεγαβατώρα. Είναι η πρώτη φορά που η τιμή εξαγωγής από τη Ρωσία ξεπερνά το κινεζικό εσωτερικό τιμολόγιο, καθιστώντας ασύμφορη την εισαγωγή ρωσικού ρεύματος από την πλευρά της Κίνας.
Το ισχύον συμβόλαιο που υπογράφηκε το 2012 για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας προς την Κίνα, διατηρείται σε ισχύ έως το 2037. Η εταιρεία InterRAO, βασικός ρωσικός πάροχος στην Κίνα, επιβεβαίωσε πως οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται, χωρίς όμως κανένα μέρος να έχει εκφράσει πρόθεση τερματισμού της συμφωνίας. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά: «Η κινεζική πλευρά, με την οποία βρισκόμαστε σε διαρκή επαφή, δεν έχει εκδηλώσει κάποιο ενδιαφέρον για λύση του συμβολαίου».
Η Σιν Μινγκζί, ερευνήτρια στον τομέα Εθνικής Ασφάλειας του Ινστιτούτου Ερευνών Εθνικής Άμυνας και Ασφάλειας της Ταϊβάν, σχολίασε πως «είναι ασυνήθιστο η Ρωσία να διακόψει την τροφοδοσία ρεύματος προς την Κίνα. Το χαμηλό τιμολόγιο στην Κίνα υποδηλώνει πως τα δημοσιονομικά περιθώρια κεντρικής και τοπικής κυβέρνησης είναι περιορισμένα, ή πως υπάρχει έλλειψη ρευστότητας, γι’ αυτό και πιθανόν διαπραγματεύονται πιέζοντας για χαμηλότερες τιμές».
Η ίδια εκτιμά ότι, αν και οι διαπραγματεύσεις είναι εφικτές, η άμεση διακοπή από πλευράς Ρωσίας αποτελεί ακραία κίνηση με σκοπό την άσκηση οικονομικής πίεσης στο Πεκίνο για μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους.
Ο Σουν Γκουισιάνγκ, καθηγητής διεθνών σχέσεων και επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Ναχουά της Ταϊβάν, τόνισε πως «η αδύναμη εγχώρια ζήτηση στην Κίνα και η υπερβάλλουσα δυναμικότητα ορισμένων βιομηχανιών δυσχεραίνουν τη δικαιολόγηση αυξήσεων στις τιμές», υπογραμμίζοντας τις πιέσεις διατήρησης χαμηλού κόστους.
Ο Σουν ανέφερε επίσης: «Η διακοπή ρεύματος από τη Ρωσία δεν περιορίζεται στην τιμολόγηση· συμβολίζει τις εντατικές διαπραγματεύσεις αναφορικά με τα κέρδη σε μια σχέση όπου το Πεκίνο έχει διαπραγματευτική ισχύ ως αγοραστής και η Μόσχα επιδιώκει μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες αποδόσεις εν μέσω διεθνών κυρώσεων».
Τα νέα δεδομένα στην παγκόσμια πολιτική σκηνή επιδρούν και στην κινεζική ενεργειακή αγορά, ειδικά μετά τις πολιτικές αναταράξεις που βιώνουν Βενεζουέλα και Ιράν καθώς εισερχόμαστε στο 2026. Ο Σουν επισήμανε τη χρονική συγκυρία που χαρακτηρίζεται από γενική αναδιάταξη στον ενεργειακό και γεωπολιτικό χάρτη, μετά τις κυρώσεις της Δύσης κατά Βενεζουέλας και Ιράν, θέτοντας ερωτηματικά ως προς τη συνοχή της «συμμαχίας χωρίς όρια» μεταξύ του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας και της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τον Σιν, η Βενεζουέλα καλύπτει μόλις το 5% του συνόλου των ενεργειακών αναγκών της Κίνας, ενώ το Ιράν προσφέρει από 10% έως 20%. Δεδομένων των δυσχερειών αυτών των προμηθευτών, αν κινδυνεύσει το 20% της κινεζικής ενεργειακής επάρκειας, η Κίνα θα στραφεί αναγκαστικά σε άλλες αγορές – με προφανή επιλογή τη Ρωσία. «Είναι βέβαιο ότι η Κίνα θα ενισχύσει τη ζήτηση και εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια», υπογραμμίζει ο ίδιος.
Ο Σιν επισημαίνει ακόμη το συγκριτικό πλεονέκτημα της Μόσχας, λόγω του ελέγχου της στις ενεργειακές ροές, που της επιτρέπει να αποκομίσει μεγαλύτερα έσοδα από την Κίνα.
Ο Σουν συμμερίζεται την εκτίμηση πως η κρίση σε Βενεζουέλα και Ιράν μπορεί να οδηγήσει το Πεκίνο σε ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια—ιδιαίτερα μέσω δικτύων που δεν μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν.
Υπό το φως των διαρκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, ο Σιν κάνει λόγο για ευκαιριακή στάση της Μόσχας, εκτιμώντας ότι ενδεχομένως να επιχειρήσει άμβλυνση των πιέσεων από τις ΗΠΑ, είτε συνεργαζόμενη είτε «προδίδοντας» το Πεκίνο καθώς ενδεχόμενη οικονομική επιβράδυνση της Κίνας θα εξυπηρετούσε τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και τη Ρωσία.
Ταυτόχρονα, υπενθυμίζει, η αυξανόμενη εξάρτηση της Κίνας παγιώνει τον ενεργειακό μοχλό πίεσης της Μόσχας, ενώ ταυτόχρονα η ίδια η Ρωσία καθίσταται όλο και πιο εξαρτημένη από τη ζήτηση και τη χρηματοδότηση του Πεκίνου, δημιουργώντας έτσι μια άνιση, αλλά αμοιβαίως επωφελή σχέση.
Καταλήγοντας, ο Σιν επισήμανε πως, ενόψει των υψηλών αμερικανικών δασμών κατά της Κίνας και των τακτικών περιορισμών στη ρωσική ενεργειακή τροφοδοσία, ο αντίκτυπος για την Κίνα αναμένεται ουσιώδης.
Με τη συμβολή Λουό Για και Reuters
