Ανάλυση ειδήσεων
Ο τρόπος σύλληψης του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου από αμερικανικές δυνάμεις, που τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσει κατηγορίες περί διακίνησης ναρκωτικών, προκάλεσε κύμα συζητήσεων μεταξύ αναλυτών και χρηστών του διαδικτύου στην Ταϊβάν και την Κίνα σχετικά με το αν η Ουάσιγκτον καθιέρωσε ένα νέο προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζει τους αυταρχικούς ηγέτες.
Μέσα σε λίγες ημέρες μετά από την παρέμβαση των ΗΠΑ, τα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύστηκαν από συγκρίσεις μεταξύ Βενεζουέλας και Κίνας, καθώς και οι δύο θεωρούνται αυταρχικά καθεστώτα.
Ο Τραμπ κινήθηκε γρήγορα για να ορίσει τα όρια της επιχείρησης. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The New York Times στις 8 Ιανουαρίου, απέρριψε τις συγκρίσεις μεταξύ Βενεζουέλας και άλλων γεωπολιτικών εστιών, όπως η Ταϊβάν. Ανέφερε ότι η Βενεζουέλα αποτελούσε «πραγματική απειλή» για την Αμερική, τονίζοντας ότι το καθεστώς Μαδούρο διευκόλυνε τη ροή εγκληματιών και τη διακίνηση ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπέδειξε επίσης ότι η Ταϊβάν δεν συνιστά παρόμοια απειλή για την Κίνα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Πεκίνο δεν έχει βάσιμο λόγο για στρατιωτική επέμβαση εναντίον της νήσου. Κάποιοι Ταϊβανοί αναλυτές είδαν τις δηλώσεις του ως καθησυχαστικές και προειδοποιητικές ταυτόχρονα, υποδηλώνοντας ότι το Πεκίνο δεν θα πρέπει να αναμένει ότι οι ΗΠΑ θα δίνουν αυτοσυγκράτηση την περίοδο διακυβέρνησης Τραμπ.
Αποτρεπτικό μήνυμα προς τους αυταρχικούς ηγέτες
Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η επιτυχής σύλληψη του Μαδούρο είχε αποτρεπτική επίδραση στα αυταρχικά καθεστώτα, ιδίως στην Κίνα, εντείνοντας τις ανησυχίες για την προσωπική ασφάλεια ακόμα και στα υψηλότερα κλιμάκια της εξουσίας.
Ο Τζον Τζ. Τκάτσικ [John J. Tkacik], πρώην Αμερικανός διπλωμάτης που υπηρέτησε τόσο στην Ταϊπέι όσο και στο Πεκίνο και είναι διευθυντης του προγράμματος Future Asia Project στο αμερικανικό κέντρο σκέψης International Assessment and Strategy Center, έγραψε σε άρθρο άποψης που δημοσιεύθηκε στην ταϊβανέζικη εφημερίδα Liberty Times, στις 11 Ιανουαρίου, ότι η επιθετική προσέγγιση της Ουάσιγκτον έναντι του καθεστώτος Μαδούρο υπερβαίνει τις ανησυχίες για τη «ναρκοτρομοκρατία» και την παράνομη μετανάστευση.
Σύμφωνα με τον Τκάτσικ, ο πυρήνας του ζητήματος είναι η στενή ευθυγράμμιση του Μαδούρο με το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ). Σημείωσε ότι τα προβλήματα διακίνησης ναρκωτικών στην Κολομβία και το Μεξικό είναι σοβαρότερα, ωστόσο δεν έχουν προκαλέσει αντίστοιχη αμερικανική δράση. Κάποιοι παρατηρητές εκτιμούν ότι το επιχείρημα αυτό έχει απήχηση στο Πεκίνο, όπου η επιχείρηση κατά του Μαδούρο παρακολουθείται στενά.
Προειδοποιήσεις τύπου Σουλεϊμανί
Ο Μπιλ Γκερτζ [Bill Gertz], βετεράνος ανταποκριτής εθνικής ασφάλειας της εφημερίδας The Washington Times, παρατήρησε στην πλατφόρμα X τον περασμένο μήνα ότι αν η Κίνα εξαπέλυε στρατιωτική επίθεση κατά της Ταϊβάν, θα μπορούσε να επαναληφθεί στο Πεκίνο ένα «πλήγμα τύπου Σουλεϊμανί» — αναφορά στη δολοφονία του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί από τις ΗΠΑ, το 2020 — το οποίο θα μπορούσε να έχει ως στόχο μέλη της Μόνιμης Επιτροπής του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΚ ή και τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ.
Ο Τόνι Χου [Tony Hu], πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, επεσήμανε πρόσφατα στο ταϊβανέζικο SET News ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν την τεχνική δυνατότητα να εκτελέσουν μια τέτοια επιχείρηση, και επικαλέστηκε τόσο το πλήγμα κατά του Σουλεϊμανί όσο και την επιδρομή κατά του Μαδούρο ως απόδειξη της επιχειρησιακής εμβέλειας των ΗΠΑ. Ο Χου ανέφερε ότι η δυνατότητα δεν αμφισβητείται και ότι το μόνο ερώτημα είναι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επέλεγαν να το κάνουν.
Την ίδια οπτική είχε και ο Γιου Τσουνγκ-τσι [Yu Tsung-chi], πρώην πρόεδρος του National Defense University’s Political Warfare College της Ταϊβάν. Πρόσφατα δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι μια κινεζική στρατιωτική επίθεση κατά της Ταϊβάν θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφική αντίδραση από την κυβέρνηση Τραμπ. Ο Γιου ανέφερε ότι η επιχείρηση κατά του Μαδούρο δείχνει καθαρά πως οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν συντριπτική στρατιωτική υπεροχή και έχουν τη δυνατότητα να συλλάβουν αυταρχικούς ηγέτες, αν το κρίνουν αναγκαίο.
Οι κίνδυνοι της στρατηγικής εξουδετέρωσης της ηγεσίας
Ο Τσενγκ Τσιν-μο [Cheng Chin-mo], αναπληρωτής καθηγητής διπλωματίας στο Tamkang University στην Ταϊβάν, ανέφερε ότι η «εξουδετέρωση» της ηγεσίας σπάνια αποτελεί πρωτεύοντα στρατιωτικό στόχο, ιδίως όταν ενέχει κίνδυνο κλιμάκωσης ή ακόμη και πυρηνικής αντιπαράθεσης.
Ο Τσενγκ δήλωσε στην Epoch Times ότι είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς μια τέτοια επιχείρηση μεταξύ δύο μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων. Ανέφερε ότι ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κινήθηκαν γρήγορα για να σταθεροποιήσουν τη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Μαδούρο — επιδιώκοντας συνεργασία με τους εναπομείναντες του παλαιού καθεστώτος ώστε να αποφευχθεί ο εμφύλιος πόλεμος — μια τέτοια αυτοσυγκράτηση θα ήταν πολύ δυσκολότερο να διασφαλιστεί αν η σύγκρουση αφορούσε την Κίνα.
Αντί για άμεσες επιθέσεις κατά της ηγεσίας στο Πεκίνο, ο Τσενγκ εκτίμησε ότι είναι πιθανότερο η Ουάσιγκτον να επιδιώξει μακροπρόθεσμο περιορισμό μέσω τεχνολογικής, οικονομικής και χρηματοπιστωτικής πίεσης, με στόχο να αποδυναμώσει το καθεστώς ή να προκαλέσει εσωτερική κατάρρευση, κατά τρόπο ανάλογο με τη σταδιακή διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Στρατηγικά μηνύματα και πόλεμος πληροφοριών
Γιατί, λοιπόν, γίνεται λόγος για το ενδεχόμενο στοχοποίησης του Σι; Ο Χου, ο πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, υποστήριξε ότι οι δηλώσεις του Γκερτζ περί «πλήγματος τύπου Σουλεϊμανί» εναντίον Κινέζων αξιωματούχων είναι δύσκολο να είναι αυθόρμητες. Ανέφερε ότι κάποιος θέλει να περάσει αυτό το μήνυμα, περιγράφοντας τον Γκερτζ ως διαχρονικό αγωγό απόψεων του Πενταγώνου.
Η χρονική στιγμή συμπίπτει με την ανανεωμένη προσοχή στον Νόμο περί Εθνικής Αμυντικής Εξουσιοδότησης (National Defense Authorization Act) των ΗΠΑ για το οικονομικό έτος 2026, ο οποίος προβλέπει διεύρυνση του κοινού στρατιωτικού σχεδιασμού ΗΠΑ-Ταϊβάν, ιδίως σε μη επανδρωμένα συστήματα και επιχειρήσεις αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Ο Γιου ανέφερε ότι οι κινήσεις αυτές αντανακλούν μια ευρύτερη μετατόπιση της αμερικανικής στρατηγικής, από την αμυντική αποτροπή προς πιο απροκάλυπτα επιθετική σηματοδότηση, και παρέπεμψε στις πρόσφατες στρατιωτικές ασκήσεις της Κίνας που περιελάμβαναν προσομοιώσεις αποκλεισμού και ασκήσεις πυραύλων γύρω από την Ταϊβάν. Ο Γιου ανέφερε ότι, στην περίπτωση του Πεκίνου, η υψηλότερη μορφή αποτροπής είναι εκείνη που στοχεύει απευθείας τον ίδιο τον Σι Τζινπίνγκ.
Το Τζονγκνανχάι ‘εξαφανίζεται’
Προσθέτοντας στο μυστήριο, Κινέζοι χρήστες του διαδικτύου παρατήρησαν πρόσφατα ότι οι αναζητήσεις για το «Τζονγκνανχάι» σε αρκετές κινεζικές πλατφόρμες χαρτών δεν επέστρεφαν αποτελέσματα ή ανακατεύθυναν τους χρήστες σε άσχετες τοποθεσίες. Διαδικτυακοί σχολιαστές χλεύασαν την κίνηση ως ένδειξη επίσημου πανικού, αστειευόμενοι ότι το Πεκίνο έσβησε από τον χάρτη το ίδιο του το κέντρο εξουσίας.
Το Τζονγκνανχάι είναι ένα συγκρότημα στο Πεκίνο που λειτουργεί αφ’ ενός ως κατοικία αξιωματούχων του ΚΚΚ αφ’ ετέρου στεγάζει διάφορα γραφεία της ανώτατης ηγεσίας του Κόμματος.
Κάποιοι Κινέζοι χρήστες του διαδικτύου, παρά τη βαριά λογοκρισία, εξέφρασαν ανοιχτά την ελπίδα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν κάποια μέρα να συλλάβουν τον Σι. Σατιρικές αναρτήσεις που παρέπεμπαν σε δημοφιλή τραγούδια αφαιρέθηκαν από ορισμένες κινεζικές πλατφόρμες επειδή αστειεύονταν για μια ενδεχόμενη σύλληψη του Σι.
Ο Γιου απέρριψε την ιδέα ότι η απόκρυψη του Τζονγκνανχάι από τους διαδικτυακούς χάρτες μπορεί να εμποδίσει την αμερικανική συλλογή πληροφοριών. Ανέφερε ότι οι πολιτικοί δορυφόροι μπορούν να μπλοκαριστούν, αλλά όχι οι δορυφόροι αναγνώρισης, και πως ό,τι χρειάζεται να γνωρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το γνωρίζουν ήδη.
Ο Τσενγκ έδωσε διαφορετική ερμηνεία, λέγοντας ότι η ανησυχία του ΚΚΚ δεν έχει να κάνει τόσο με ένα πραγματικό πλήγμα, αλλά μάλλον με τον φόβο απώλειας του ελέγχου της εξουσίας. Υποστήριξε ότι η δημόσια συζήτηση για την ευαλωτότητα της ηγεσίας υπονομεύει τον ψυχολογικό έλεγχο στον οποίο βασίζονται τα αυταρχικά συστήματα.
Όπως επεσήμανε, αυτή η αντίδραση εκθέτει την ευθραυστότητα μιας δικτατορίας.
Ορισμένοι από τους ειδικούς που αναφέρθηκαν παραπάνω υποστηρίζουν ότι είτε προορίζεται ως αποτροπή είτε ως ψυχολογικό σημάδι είτε ως εσωτερικό πολιτικό θέαμα, η σύλληψη του Μαδούρο στέλνει ένα σαφές μήνυμα σε όλο το Στενό της Ταϊβάν: η κυριαρχική ασυλία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
Του Michael Zhuang
Με τη συμβολή του Fei Zhen
