Σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Σεγιέντ Αραγτσί, που δημοσιεύθηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πορθμός του Ορμούζ θα παραμείνει ανοικτός καθ’ όλη τη διάρκεια της εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι τα πλοία πρέπει να ακολουθούν ορισμένη διαδρομή. Τη δήλωση επιβεβαίωσε με δική του ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με ξεχωριστή ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου, επίσης στις 17 Απριλίου, το Ιράν συμφώνησε να «μην κλείσει ποτέ ξανά το Στενό του Ορμούζ» και να μην ξαναχρησιμοποιήσει το πέρασμα εναντίον του υπόλοιπου κόσμου. Στην ανάρτηση σημειώνεται ακόμη ότι το Ιράν, με τη βοήθεια των Ηνωμένων Πολιτειών, θα απομακρύνει τυχόν νάρκες που έχουν τοποθετηθεί στον πορθμό.
Η κατάπαυση πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου συμφωνήθηκε αρχικά για δέκα ημέρες, σε συνάντηση που είχαν οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών στις ΗΠΑ, με κύριο αντικείμενο την καταπολέμηση της τρομοκρατικής οργάνωσης Χεζμπολάχ, η οποία έχει στενούς δεσμούς με το ιρανικό καθεστώς, το οποίο έσπευσε να υποστηρίξει μετά από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, εκτοξεύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ. Όπως παρατήρησε ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραήλ Κατζ, ο κύριος αντικειμενικός στόχος — ο αφοπλισμός της οργάνωσης — δεν έχει ακόμη επιτευχθεί, και πολλά ζητήματα παραμένουν άλυτα μεταξύ των δύο πλευρών.
Η ιρανική απόφαση συνδέεται με συνάντηση που είχε ο επικεφαλής του πακιστανικού Στρατού με Ιρανούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη, στις 16 Απριλίου, στο πλαίσιο της διαμεσολάβησης του Πακιστάν για επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των εμπόλεμων μερών. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν η προσωρινή εκεχειρία θα μπορέσει να εξελιχθεί σε κάτι πιο ουσιαστικό.
Η είδηση για το άνοιγμα του θαλάσσιου περάσματος είχε άμεση επίδραση στις αγορές, με την τιμή του πετρελαίου να σημειώνει πτώση μεγαλύτερη από 10%, ενώ η Γουώλ Στρητ σημείωσε νέα ρεκόρ. Ο δείκτης S&P 500 σημείωσε άνοδο 0,7%, με τις μετοχές στις ΗΠΑ να πλησσιάζουν στο τέλος της τρίτης συνεχόμενης εβδομάδας με σημαντικά κέρδη. Ο Dow Jones Industrial Average σημείωσε άνοδο 1%, ενώ ο δείκτης Nasdaq Composite σημείωσε άνοδο 1%.
Την αλήθεια της ιρανικής ανακοίνωσης επιχειρεί να διαπιστώσει ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), η ρυθμιστική αρχή των Ηνωμένων Εθνών για τη ναυτιλία, παρακολουθώντας το σημείο.
«Αυτή τη στιγμή επαληθεύουμε την πρόσφατη ανακοίνωση σχετικά με την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, όσον αφορά τη συμμόρφωση με τον κανόνα για ελεύθερη ναυσιπλοΐα για όλα τα εμπορικά πλοία και την ασφαλή διέλευση με χρήση του συστήματος διαχωρισμού κυκλοφορίας που έχει θεσπίσει ο IMO», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΙΜΟ, Αρσένιο Ντομίνγκες, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Όπως είχε δηλώσει στο Euronews, στις 16 Απριλίου, αυτή την περίοδο το Ιράν καθιέρωσε στο Στενό του Ορμούζ διαφορετικές διαδρομές από αυτήν που αναγνωρίζει ο ΙΜΟ, των οποίων την ασφάλεια δεν μπορεί ο οργανισμός να πιστοποιήσει.
«Από το 1968, χρησιμοποιείται [για τον διάπλου του πορθμού] ένα σύστημα ρύθμισης της κυκλοφορίας μεταξύ του Ομάν και του Ιράν, και αυτό έχει θεσπιστεί σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Είναι έτοιμο να επανέλθει», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο ΙΜΟ είναι έτοιμος να εφαρμόσει ένα πλαίσιο εκκένωσης για να βοηθήσει τα ακινητοποιημένα πλοία και τους ναυτικούς στο Στενό του Ορμούζ, καθώς και να αποκαταστήσει τη διέλευση. Σημείωσε δε ότι τα τεχνικά σχέδια για τον σκοπό αυτό έχουν κοινοποιηθεί τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο Ιράν.
Κρίσιμος για το Ισραήλ ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ
«Ο στόχος που θέσαμε και στον οποίο έχουμε δεσμευτεί είναι ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ με στρατιωτικά ή πολιτικά μέσα ήταν και παραμένει ο στόχος της εκστρατείας στην οποία έχουμε δεσμευτεί», δήλωσε ο Ισραήλ Κατζ σε βιντεοσκοπημένη δήλωση που μεταδόθηκε σήμερα. «Ο ισραηλινός στρατός κατέχει και θα συνεχίσει να κατέχει όλες τις περιοχές που έχει εκκαθαρίσει και καταλάβει.»
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου επίσης τόνισε ότι οποιαδήποτε μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει τη στρατιωτική αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ. Όπως ανέφερε, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος του οπλοστασίου της οργάνωσης, το οποίο εκτιμάται ότι αριθμεί 150.000 ρουκέτες και πυραύλους. Ο Νετανιάχου τόνισε ότι το Ισραήλ δεν θα αποδεχθεί προτάσεις που θα συνέδεαν την αποχώρηση των στρατευμάτων του με ένα μοντέλο εκεχειρίας που δεν θα περιελάμβανε τον αφοπλισμό της οργάνωσης, ενώ σε χθεσινή του δήλωση υπογράμμισε ότι το Ισραήλ θα παραμείνει στη ζώνη ασφαλείας του Λιβάνου, σε βάθος περίπου 10 χλμ. από τα σύνορά του.
«Εκεί βρισκόμαστε και δεν φεύγουμε», δήλωσε ο Νετανιάχου, περιγράφοντας τη στιγμή ως «ευκαιρία για τη σύναψη μιας ιστορικής ειρηνευτικής συμφωνίας με τον Λίβανο».
Η δεκαήμερη εκεχειρία, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 16 Απριλίου, αποτελεί την πρώτη παρατεταμένη παύση των εχθροπραξιών από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στις αρχές Μαρτίου. Σε αυτό το διάστημα, έχουν καταγραφεί 2.200 νεκροί και περισσότεροι από 7.100 τραυματίες, ενώ περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους, σύμφωνα με το υπουργείο Δημόσιας Υγείας του Λιβάνου.
Ο Τραμπ, ο οποίος διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στη διαμεσολάβηση για την εκεχειρία, δήλωσε ότι ελπίζει να φέρει τον Νετανιάχου και τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν στο Λευκό Οίκο για άμεσες συνομιλίες — την πρώτη συνάντηση ηγετών μεταξύ των δύο πλευρών σε περισσότερα από 30 χρόνια.
Τόνισε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν από το Ισραήλ να σταματήσει τους βομβαρδισμούς κατά του Λιβάνου.
Πιέσεις των ΗΠΑ
Σε μια σειρά αναρτήσεων, στις 17 Απριλίου, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν σημειώνουν πρόοδο σε ξεχωριστό πλαίσιο από την εκεχειρία στο Λίβανο. Ο ίδιος, ανέφερε, τηρεί σκληρή στάση τόσο απέναντι στη Χεζμπολάχ όσο και στις μελλοντικές στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ, ενώ δηλώνει αποφασισμένος να εξαλείψει την απειλή από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, απαιτώντας από την Τεχεράνη παραδώσει τα αποθέματά της σε εμπλουτισμένο ουράνιο ως μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας.
Το Πεντάγωνο επιβεβαίωσε την Πέμπτη ότι ο ναυτικός αποκλεισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, ο οποίος στοχεύει τη ναυτιλία που συνδέεται με το Ιράν, έχει επεκταθεί σημαντικά, με τις αρχές να διεκδικούν πλέον το δικαίωμα να αναχαιτίζουν και να κατάσχουν πλοία που υποπτεύονται ότι υποστηρίζουν την πολεμική προσπάθεια του Ιράν οπουδήποτε στην ανοικτή θάλασσα.
Ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στις 16 Απριλίου ότι η πολιτική αυτή αντανακλά μια ευρύτερη εφαρμογή της ναυτικής επιβολής του νόμου εν καιρώ πολέμου, προειδοποιώντας ότι τα πλοία που συνδέονται με το Ιράν ή μεταφέρουν καθορισμένα «λαθραία εμπορεύματα» ενδέχεται να υποστούν κατάσχεση. Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές, ως λαθραία ορίζονται πλέον φορτία που περιλαμβάνουν, εκτός των όπλων, το πετρέλαιο, βιομηχανικά υλικά και προϊόντα διπλής χρήσης που θεωρούνται ότι μπορεί να χρησιμεύσουν στρατιωτικά στο Ιράν.
Το Ιράν καταδίκασε τον αμερικανικό αποκλεισμό και απείλησε να ανταποδώσει τα πυρά στοχεύοντας ναυτιλιακές διαδρομές ή περιφερειακές ενεργειακές υποδομές.
