Η κυβέρνηση του Ισραήλ ολοκλήρωσε τη νομιμοποίηση δεκαεννέα (19), μέχρι πρότινος μη εγκεκριμένων, προκεχωρημένων σημείων οικισμών εποίκων στη Δυτική Όχθη, αναιρώντας την εκκένωση αρκετών ισραηλινών οικισμών πριν από 20 χρόνια.
Η κίνηση ανακοινώθηκε στις 21 Δεκεμβρίου από τον υπουργό Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότριτς, ο οποίος περιέγραψε την απόφαση ως διόρθωση μιας «ιστορικής αδικίας», όπως τη χαρακτήρισε, για όσους αγωνίζονται για έναν σιωνιστικό σκοπό, και ως βήμα για να αποτραπεί η ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Ο Σμότριτς ανήρτησε στην πλατφόρμα X ότι οι Ισραηλινοί θα συνεχίσουν να αναπτύσσουν, να χτίζουν και να εγκαθίστανται στη γη που κληρονόμησαν από τους προγόνους τους, εκφράζοντας την πίστη του στη δικαιοσύνη της πορείας τους. Ο ίδιος μεγάλωσε σε οικισμό της Δυτικής Όχθης και επί χρόνια υποστηρίζει την επέκταση της ισραηλινής παρουσίας εκεί, καθώς και σε άλλα εδάφη.
Μεταξύ των νέων, πλέον εγκεκριμένων, προκεχωρημένων οικισμών είναι οι Γκανίμ και Καντίμ, δύο πρώην οικισμοί που συνορεύουν με την παλαιστινιακή πόλη Τζενίν. Η περιοχή έχει επισημανθεί από τον ισραηλινό στρατό ως εστία τρομοκρατικής δραστηριότητας και έχει βρεθεί στο επίκεντρο επαναλαμβανόμενων επιδρομών, μεταξύ των οποίων και μιας επιχείρησης τον Απρίλιο, κατά την οποία οι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας δήλωσαν ότι σκότωσαν τον επικεφαλής του τοπικού τρομοκρατικού δικτύου της Χαμάς.
Η απόφαση ολοκληρώνει την ανατροπή της εκκένωσης τεσσάρων οικισμών στο βόρειο τμήμα της Δυτικής Όχθης — Γκανίμ, Καντίμ, Χόμες και Σα-Νουρ — οι οποίοι είχαν διαλυθεί στο πλαίσιο της πολιτικής «απεμπλοκής» του Ισραήλ το 2005. Εκείνη την περίοδο, οι οικισμοί αυτοί περιβάλλονταν από παλαιστινιακά πληθυσμιακά κέντρα και προηγούμενες ισραηλινές κυβερνήσεις είχαν κρίνει ότι απαιτούσαν περισσότερους πόρους ασφαλείας από όσους δικαιολογούσε η στρατηγική τους αξία.
Το 2005, ο τότε πρωθυπουργός Αριέλ Σαρόν διέταξε τη μονομερή αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων και εποίκων από τη Γάζα, μαζί με την εκκένωση των τεσσάρων απομονωμένων οικισμών στη Δυτική Όχθη. Κατά τη διαδικασία, Ισραηλινοί στρατιώτες γκρέμισαν σπίτια με μπουλντόζες και απομάκρυναν με τη βία Εβραίους εποίκους που αρνούνταν να φύγουν.
Η προσπάθεια αναστροφής της αποσύνδεσης ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2023, όταν το ισραηλινό κοινοβούλιο, η Κνεσέτ, ενέκρινε τροποποίηση στον νόμο απεμπλοκής της εποχής Σαρόν. Η αλλαγή επέτρεψε σε Ισραηλινούς να έχουν πρόσβαση σε περιοχές που είχαν εκκενωθεί στο παρελθόν και αποκατέστησε ορισμένα δικαιώματα σε εδάφη που είχαν ανακληθεί με βάση την αρχική νομοθεσία.
Δύο μήνες αργότερα, τον Μάιο του 2023, ο ισραηλινός στρατός ακύρωσε την επιβολή του νόμου απεμπλοκής γύρω από το Χόμες, επιτρέποντας την είσοδο Ισραηλινών στον χώρο. Τον Μάιο του 2024, ο τότε υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκαλάντ επέκτεινε την πρόσβαση στις περιοχές των πρώην οικισμών Σα-Νουρ, Γκανίμ και Καντίμ.
Σύμφωνα με τον Σμότριτς, η σημερινή κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει εγκρίνει 69 προκεχωρημένα σημεία οικισμών τα τελευταία τρία χρόνια.
Η επανίδρυση των οικισμών πιθανότατα θα απαιτήσει αυξημένες αναπτύξεις ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων για την ασφάλεια της περιοχής, η οποία σε μεγάλο βαθμό διοικείται από παλαιστινιακές αρχές.
Η ανακοίνωση προκάλεσε την καταδίκη του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο Χάμις Φάλκονερ, Βρετανός υπουργός αρμόδιος για τη Μέση Ανατολή, έγραψε σε ανάρτηση της 21ης Δεκεμβρίου, στην πλατφόρμα X, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο καταδικάζει την έγκριση που έδωσε η ισραηλινή κυβέρνηση σε δεκαεννέα νέους οικισμούς στην Παλαιστίνη, προσθέτοντας ότι είναι παράνομοι βάσει του Διεθνούς Δικαίου.
Σημείωσε ότι η κίνηση ενδέχεται να υπονομεύσει το «σχέδιο των 20 σημείων» και τις προοπτικές για μακροπρόθεσμη ειρήνη και ασφάλεια, κάτι που — όπως ανέφερε — μόνο μια λύση δύο κρατών μπορεί να εγγυηθεί. Στο σημείο αυτό παρέπεμψε στο ειρηνευτικό σχέδιο που υπογράφηκε με τη διαμεσολάβηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό των συγκρούσεων στη Γάζα μεταξύ του Ισραήλ και της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς.
Τον Σεπτέμβριο, παρουσιάζοντας την πρότασή του για ειρήνη στη Μέση Ανατολή στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα αντιταχθεί στην προσάρτηση της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ.
Του Bill Pan
