Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 23 Μαρτίου ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη είχαν καταλήξει σε «σημαντικά σημεία συμφωνίας» σε συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, ωστόσο Ιρανοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις.
ΟΑμερικανός πρόεδρος ανέφερε σε δημοσιογράφους ότι οι συζητήσεις των τελευταίων δύο ημερών ήταν «πολύ ουσιαστικές» και άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξει σύντομα πρόοδος, σημειώνοντας ότι υπήρχαν σημαντικά σημεία συμφωνίας και, όπως εκτίμησε, σχεδόν πλήρης σύγκλιση. Πρόσθεσε ότι οι συνομιλίες διεξήχθησαν από τον ειδικό απεσταλμένο στη Μέση Ανατολή Στηβ Γουίτκοφ και τον ανώτερο σύμβουλο Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ επεσήμανε ότι υπάρχει πραγματική πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας.
Ο Τραμπ αρνήθηκε να διευκρινίσει ποιοι Ιρανοί αξιωματούχοι συμμετείχαν, λέγοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαπραγματεύτηκαν απευθείας με την ανώτατη ηγεσία, αλλά με πρόσωπο που θεωρείται ιδιαίτερα σεβαστό και ηγετικό, σημειώνοντας ότι το Ιράν «διαθέτει ακόμη κάποιους ηγέτες».
Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν την πιο αισιόδοξη εκτίμηση της Ουάσιγκτον από την έναρξη των εχθροπραξιών στα τέλη Φεβρουαρίου, με τον πόλεμο να εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα και να απειλεί με ευρύτερη περιφερειακή κλιμάκωση και διατάραξη των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών.
Ανώτερες ισραηλινές πολιτικές πηγές στην Ιερουσαλήμ δήλωσαν στο Epoch Magazine ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ενημερώσει εκ των προτέρων το Ισραήλ για τις επαφές και την απόφαση του Τραμπ να καθυστερήσει περαιτέρω κλιμάκωση, ζητώντας να αποφευχθούν πλήγματα σε ιρανικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και υποδομές για πέντε ημέρες.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Αίγυπτος, η Τουρκία και το Πακιστάν μεσολάβησαν παρασκηνιακά, με το Πακιστάν να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ από την αμερικανική πλευρά τις επαφές χειρίστηκαν οι Γουίτκοφ και Κούσνερ. Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτίμησαν ότι την ιρανική πλευρά ενδέχεται να εκπροσώπησε ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ανώτερη πολιτική προσωπικότητα με στενούς δεσμούς με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο ασκεί σημαντική επιρροή.
Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι και διπλωματικές αποστολές απέρριψαν τους ισχυρισμούς, δηλώνοντας ότι δεν βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις. Η ιρανική πρεσβεία στη Νότια Αφρική ανέφερε στις 23 Μαρτίου μέσω κοινωνικών δικτύων ότι δεν είχαν γίνει συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι η θέση της χώρας για τα Στενά του Ορμούζ παραμένει αμετάβλητη.
Και ο Γκαλιμπάφ δήλωσε σε ανάρτησή του στο X ότι δεν είχαν πραγματοποιηθεί διαπραγματεύσεις, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις του Τραμπ ψευδείς, που έχουν στόχο τη χειραγώγηση των αγορών και την απεμπλοκή από το αδιέξοδο στο οποίο έχουν παγιδευτεί οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Παρά τις αντικρουόμενες εκτιμήσεις, οι αγορές αντέδρασαν άμεσα, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν και τις μετοχές να ενισχύονται λόγω προσδοκιών αποκλιμάκωσης.
Οι αγορές ενισχύονται
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social τη Δευτέρα, ο Τραμπ ανέφερε ότι είχαν πραγματοποιηθεί «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» με στόχο τον «πλήρη και οριστικό τερματισμό» των εχθροπραξιών και ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχίζονταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι έδωσε εντολή στο υπουργείο Πολέμου να αναβάλει για πέντε ημέρες τα προγραμματισμένα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, υπό την προϋπόθεση ότι θα παραγματοποιηθεί πρόοδος στις συνομιλίες.
Η ανακοίνωση προκάλεσε έντονες κινήσεις στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν, τις μετοχές να ενισχύονται και τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων να μειώνονται, καθώς οι επενδυτές εκτίμησαν χαμηλότερο κίνδυνο κλιμάκωσης. Το Brent σημείωσε πτώση άνω του 8% στα ~101 δολάρια/βαρέλι έως τις 11:50 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής, ενώ το West Texas Intermediate υποχώρησε κατά ~8% στα 90 δολάρια/βαρέλι, έχοντας προηγουμένως καταγράψει πτώση σχεδόν 11% πριν περιορίσει τις απώλειες.
Οι αμερικανικές μετοχές κινήθηκαν ανοδικά, με τον Dow Jones Industrial Average να ενισχύεται πάνω από 1.200 μονάδες στο υψηλό της συνεδρίασης πριν περιορίσει τα κέρδη του, ενώ και οι δείκτες Nasdaq Composite και S&P 500 κατέγραψαν ισχυρή άνοδο πριν επιστρέψουν μέρος των κερδών τους. Οι αποδόσεις των ομολόγων υποχώρησαν, με το 10ετές κάτω από το 3,8% και το 30ετές γύρω στο 4,94%.
Ο Τραμπ ανέφερε στο Fox Business ότι συνομιλίες με τη συμμετοχή των Γουίτκοφ και Κούσνερ πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Κυριακής και άφησε να εννοηθεί ότι συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί εντός πέντε ημερών. Η διπλωματική αυτή κινητικότητα ακολούθησε τελεσίγραφο 48 ωρών που είχε θέσει το σαββατοκύριακο, απαιτώντας από το Ιράν να ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη απειλεί με αντίποινα
Παρά τα φερόμενα διπλωματικά ανοίγματα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε νέο κύμα πληγμάτων κατά υποδομών στην Τεχεράνη, αναφέροντας σε ανάρτηση στο X ότι ξεκίνησαν επιθέσεις κατά υποδομών του ιρανικού καθεστώτος, ενώ η ισραηλινή αεροπορία επιβεβαίωσε επιπλέον επιχειρήσεις.
Το Ιράν προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ ή του Ισραήλ σε ενεργειακές του εγκαταστάσεις θα προκαλέσει εκτεταμένα αντίποινα. Το σαββατοκύριακο, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου δήλωσε ότι ιρανικές δυνάμεις θα στοχεύσουν ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την περιοχή εάν πληγούν ιρανικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, προειδοποιώντας ότι θα τις καταστρέψουν ανεπανόρθωτα.
Παράλληλα, απείλησε χρηματοπιστωτικές οντότητες που συνδέονται με τη χρηματοδότηση της αμερικανικής κυβέρνησης, αναφέροντας ότι τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα είναι «ποτισμένα με το αίμα των Ιρανών» και ότι η αγορά τους ισοδυναμεί με πλήγμα κατά των ίδιων των αγοραστών και των περιουσιακών τους στοιχείων.
Το Ιράν προειδοποίησε επίσης ότι ενδεχόμενη χερσαία εισβολή θα οδηγήσει στον αποκλεισμό ολόκληρου του Περσικού Κόλπου με ναυτικές νάρκες και όχι μόνο των Στενών του Ορμούζ. Η έντονη ρητορική ενισχύει τους φόβους για περαιτέρω διεύρυνση της σύγκρουσης, με πιθανή εμπλοκή περισσότερων χωρών και επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
