Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 26 Μαρτίου ότι το Ιράν προσέφερε στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα «δώρο», αποστέλλοντας αρκετά πλοία με πετρέλαιο. «Για να δείξουν πως είναι σοβαροί και αξιόπιστοι, το Ιράν είχε σχεδιάσει να στείλει οκτώ μεγάλα δεξαμενόπλοια με πετρέλαιο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, ο Τραμπ επανέλαβε ότι η κυβέρνησή του βρίσκεται σε ουσιαστικές συνομιλίες με την Τεχεράνη για την επίλυση της κρίσης. «Ιρανοί αξιωματούχοι χάρισαν στις Ηνωμένες Πολιτείες δέκα πλοία με αργό πετρέλαιο για να αποδείξουν τη σοβαρότητά τους κατά τις διαπραγματεύσεις. Νομίζω πως διαπραγματευόμαστε με τους κατάλληλους ανθρώπους», συμπλήρωσε. Μερικές ημέρες πριν, ο Τραμπ είχε υπαινιχθεί ότι η Τεχεράνη προσφέρει στις ΗΠΑ ένα πολύτιμο «δώρο», σχετικό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με το ναυτιλιακό πρακτορείο πληροφοριών Lloyd’s List, τις τελευταίες ημέρες το Ιράν εφαρμόζει ένα καθεστώς υποβολής εγγράφων και ελέγχου για τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σημειώνεται ότι το Σώμα των Φρουρών της Επαναστάσεως της Ισλαμικής Δημοκρατίας εισπράττει τέλος διέλευσης. Ανάλυση των στοιχείων του Lloyd’s List δείχνει ότι τουλάχιστον δεκαέξι (16) πλοία έχουν διασχίσει το Ορμούζ από την Παρασκευή, σύμφωνα με έκθεση της 25ης Μαρτίου. Δεκατρία πλοία κατευθύνθηκαν ανατολικά, φεύγοντας από τον Περσικό Κόλπο, ενώ τρία μπήκαν πλέοντας προς δυσμάς. Παραμένει ασαφές αν η αναφορά του Τραμπ στα δέκα δεξαμενόπλοια σχετίζεται με αυτή τη ροή.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν λίγες ώρες αφότου ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social: «Θα είναι καλό να σοβαρευτούν οι ηγέτες του Ιράν πριν να είναι αργά. […] Οι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι πολύ διαφορετικοί και παράξενοι. Παρακαλούν να κάνουμε συμφωνία — όπως θα έπρεπε, μιας και έχουν υποστεί ολοκληρωτική στρατιωτική συντριβή, χωρίς καμία ελπίδα αντεπίθεσης — αλλά δημόσια δηλώνουν πως απλώς εξετάζουν την πρότασή μας. Σφάλμα».
Ο ειδικός απεσταλμένος Στηβ Γουίτκοφ επιβεβαίωσε, κατά τη συνεδρίαση, πως παρέδωσε στην Τεχεράνη πρόταση δεκαπέντε σημείων με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσσεντ εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι τιμές της ενέργειας θα αποκλιμακωθούν όταν αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν. «Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων διέρχονται ημερησίως από αυτό το παγκόσμιο σημείο συμφόρησης, με την πλειονότητα να προορίζεται για την Ασία. Είμαι βέβαιος ότι η κυκλοφορία θα συνεχίσει να αυξάνεται καθημερινά, ακόμη και πριν εξασφαλίσουμε πλήρως τον πορθμό», δήλωσε ο Μπέσσεντ.
Οι τιμές του αργού εκτοξεύθηκαν μετά το ξέσπασμα της σύρραξης στο Ιράν, αν και παρατηρείται απόκλιση μεταξύ των αμερικανικών και παγκόσμιων δεικτών αναφοράς. Στις 26 Μαρτίου, το αμερικανικό WTI σημείωσε άνοδο σχεδόν 5%, ξεπερνώντας τα 94 δολάρια στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, ενώ το Brent — διεθνές σημείο αναφοράς — ενισχύθηκε επίσης σχεδόν 5%, στα 102 δολάρια το βαρέλι. Παρότι στις ΗΠΑ οι τιμές είχαν εκτιναχθεί στα 119 δολάρια/βαρέλι, στη συνέχεια αποκλιμακώθηκαν, χάρη σε πληθώρα μέτρων της σημερινής κυβέρνησης.
Ο Λευκός Οίκος θέσπισε πρόγραμμα ασφάλισης πολιτικών κινδύνων ύψους 20 δισ. δολαρίων, ανέστειλε προσωρινά τον Νόμο Jones που ίσχυε επί έναν αιώνα, και ήρε προσωρινά τις κυρώσεις σε ιρανικό και ρωσικό πετρέλαιο. Οι ΗΠΑ και δεκάδες άλλες χώρες προσέφυγαν στα στρατηγικά τους αποθέματα.
Ωστόσο, ο Τραμπ εκτιμά πως η αντίδραση των αγορών δεν ήταν τόσο έντονη όσο πίστευε αρχικά. «Οι τιμές δεν ανέβηκαν όσο φοβόμουν. Όλα θα επανέλθουν στα πρότερα επίπεδα — και ίσως ακόμη χαμηλότερα», ανέφερε.
Τα αμερικανικά χρηματιστήρια είδαν σημαντικό περιορισμό στα κέρδη τους μέσα στην εβδομάδα, με τους βασικούς δείκτες να καταγράφουν απώλειες έως 1,5% στις 26 Μαρτίου. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν, ενώ ο δείκτης δολαρίου ενισχύθηκε σχεδόν 0,3%. Ο Τραμπ σχολίασε: «Η πιθανή οικονομική ζημία θα αντιστραφεί μόλις τελειώσει ο πόλεμος. Οι προβλέψεις μου επιβεβαιώθηκαν».
Το οικονομικό τοπίο εξακολουθεί να επισκιάζεται από τη σύγκρουση με το Ιράν. Κάποιοι εκτιμούν πως ο κίνδυνος ύφεσης — διαδοχικών τριμήνων με αρνητική ανάπτυξη — παραμένει αυξημένος, ενώ άλλοι υποστηρίζουν πως η αμερικανική οικονομία παραμένει θωρακισμένη απέναντι σε σοκ τιμών πετρελαίου και τις αναταράξεις στη Μέση Ανατολή.
Με τη συμβολή του Ryan Morgan
