Δύο από τους μεγαλύτερους παγκόσμιους ομίλους, η Microsoft και η Nike, κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση: περιορισμό του ανθρώπινου δυναμικού και ταυτόχρονη ενίσχυση των επενδύσεων σε τεχνολογία και αυτοματοποίηση.
Η Microsoft επέλεξε μια πιο ήπια προσέγγιση, προχωρώντας σε πρόγραμμα εθελούσιων αποχωρήσεων στις ΗΠΑ, το οποίο αφορά εργαζομένους με πολυετή παρουσία στην εταιρεία. Το μέτρο μπορεί να επηρεάσει έως και 8.750 άτομα, δηλαδή περίπου το 7% του προσωπικού της στη χώρα. Αν και παρουσιάζεται ως επιλογή για συνταξιοδότηση, λειτουργεί στην πράξη ως ένας τρόπος μείωσης του κόστους χωρίς τον αρνητικό αντίκτυπο των μαζικών απολύσεων.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Ο τεχνολογικός κλάδος βρίσκεται σε φάση έντονης αναδιάρθρωσης, καθώς οι μεγάλες εταιρείες επενδύουν επιθετικά στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Microsoft φέρεται να κατευθύνει τεράστιους πόρους προς αυτή την κατεύθυνση, με τις επενδύσεις να ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και τα 100 δισ. δολάρια μέσα στη χρονιά. Παράλληλα, αναθεωρεί το σύστημα αμοιβών, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην απόδοση και επιβραβεύοντας πιο στοχευμένα τους εργαζομένους με υψηλές επιδόσεις.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Nike, η οποία ανακοίνωσε νέο γύρο απολύσεων που επηρεάζει περίπου 1.400 εργαζόμενους παγκοσμίως, κυρίως από το τεχνολογικό της τμήμα. Οι περικοπές εντάσσονται στη στρατηγική «Win Now», που στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της παραγωγής, την ενσωμάτωση της εφοδιαστικής αλυσίδας και τη μεγαλύτερη αξιοποίηση αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Οι αλλαγές αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εταιρεία προσπαθεί να ανακάμψει από την πτώση των πωλήσεων, ιδιαίτερα στην αγορά της Κίνας, όπου καταγράφονται σημαντικές απώλειες. Ήδη από τις αρχές του έτους, η Nike είχε προχωρήσει σε επιπλέον απολύσεις, στο πλαίσιο της ίδιας στρατηγικής. Η μετοχή της Nike, φέτος, σημείωσε πτώση 29%, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο της δεκαετίας.
Το κοινό στοιχείο και στις δύο περιπτώσεις είναι σαφές: οι επιχειρήσεις μειώνουν το ανθρώπινο δυναμικό τους, όχι απαραίτητα λόγω κρίσης, αλλά ως μέρος ενός βαθύτερου μετασχηματισμού. Η έμφαση μετατοπίζεται από τον όγκο των εργαζομένων στην αποδοτικότητα και από τη χειροκίνητη εργασία στην τεχνολογία.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση δεν αποτελούν πλέον απλώς εργαλεία ενίσχυσης της παραγωγικότητας, αλλά βασικούς άξονες στρατηγικής. Και καθώς οι επενδύσεις σε αυτούς τους τομείς αυξάνονται, φαίνεται πως οι εταιρείες επαναπροσδιορίζουν τι σημαίνει «αναγκαίο» προσωπικό στη νέα εποχή.
