Ανάλυση
Όταν ο Λευκός Οίκος και το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου δημοσίευσαν τις συνόψεις τους για τη σύνοδο Τραμπ-Σι του περασμένου μήνα στο Πεκίνο, σε ορισμένα σημεία διαβάζονταν σαν περιγραφές δύο διαφορετικών συναντήσεων.
Ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι το Πεκίνο δεσμεύτηκε να αγοράζει ετησίως αμερικανικά αγροτικά προϊόντα αξίας τουλάχιστον 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2028, να παραγγείλει 200 αεροσκάφη Boeing και να καλύψει τις αμερικανικές ελλείψεις σε τέσσερις συγκεκριμένες σπάνιες γαίες: ύττριο, σκάνδιο, νεοδύμιο και ίνδιο.
Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου επιβεβαίωσε την παραγγελία των Boeing, αλλά παρέλειψε τους αριθμούς για τη γεωργία, δεν κατονόμασε ούτε μία σπάνια γαία και ανέφερε ότι η αγορά των αεροσκαφών θα προχωρήσει «σύμφωνα με τις εμπορικές αρχές και τις ανάγκες της χώρας».
Οι διαφορές δεν είναι τυχαίες, δήλωσε ο Ντέιβυ Τζ. Γουόνγκ [Davy J. Wong], πολιτικός οικονομολόγος με έδρα τις ΗΠΑ.
Όπως είπε στην εφημερίδα The Epoch Times, η απόκλιση αποτελεί σκόπιμη σκηνοθεσία και από τις δύο πλευρές. Η Ουάσιγκτον χρειάζεται απτές, μετρήσιμες νίκες — όγκους αγορών, παραγγελίες αεροσκαφών — για να τις επιδείξει στους Αμερικανούς, ενώ το Πεκίνο ενσωματώνει ασάφεια στις δεσμεύσεις του ώστε να μην φαίνεται ότι υπέκυψε στην αμερικανική πίεση.
Χαρακτηριστικά, η σύνοδος δεν παρήγαγε κανένα κοινό ανακοινωθέν, καμία κοινή δήλωση και καμία κοινή συνέντευξη Τύπου· κάθε κυβέρνηση απλώς δημοσίευσε τη δική της εκδοχή των όσων συνέβησαν.
Ό,τι φαίνεται ασαφές είναι εσκεμμένα έτσι, ανέφεραν στην Epoch Times άνθρωποι του στενού κύκλου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) σχετικά με τη στρατηγική του Πεκίνου: υπόσχεσαι ευρέως δημοσίως, παραδίδεις αργά στην πράξη και κρατάς κάθε πραγματικό μέσο πίεσης σε εφεδρεία.
Το αποτέλεσμα, δήλωσε ο Γουόνγκ, είναι δύο κυβερνήσεις που χρησιμοποιούν την ίδια σύνοδο — και την ίδια συμφωνημένη διατύπωση: «εποικοδομητική, στρατηγική σταθερότητα» — ως κάλυμμα για τις ξεχωριστές δομές που η καθεμία οικοδομεί από κάτω.
Τα πρόσωπα του στενού κύκλου του ΚΚΚ με τα οποία μίλησε η Epoch Times ζήτησαν να χρησιμοποιηθούν ψευδώνυμα, επικαλούμενα πιθανά αντίποινα.
Παλιές τακτικές, νέα εργαλεία
Ο Γκουάν, μια πηγή εντός του πολιτικού κατεστημένου του ΚΚΚ που γνωρίζει τις διπλωματικές του επαφές με την Ουάσιγκτον, δήλωσε στην Epoch Times ότι το Πεκίνο έχει μετατοπιστεί από την ανοιχτά επιθετική διπλωματία του «πολεμιστή λύκου» των τελευταίων ετών σε ένα πιο διακριτικό, παλιό αλλά αναβαθμισμένο εγχειρίδιο τακτικών.
«Τώρα, δεν πρόκειται πλέον για ευθέως εχθρική στάση», είπε ο Γκουάν. «Αντ’ αυτού, ελίσσονται απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, δίνοντας υποσχέσεις τις οποίες προσαρμόζουν αργότερα. Αν λες ένα πράγμα και κάνεις άλλο, τότε το Πεκίνο μπορεί επίσης να ‘αλλάξει πρόσωπο’ ανά πάσα στιγμή. Η μείωση του εφοδιασμού σε σπάνιες γαίες είναι ένα παράδειγμα: ‘Συμφωνώ να παρέχω σπάνιες γαίες, αλλά επεκτείνω το χρονοδιάγραμμα έγκρισης και, όταν χρειάζεται, κωλυσιεργώ’».
Πολλές χώρες είναι ήδη εξοικειωμένες με το παλιό εγχειρίδιο του ΚΚΚ — να υπόσχεται πολλά, να παραδίδει λίγα και να ρίχνει το φταίξιμο στις «συνθήκες της αγοράς». Οι Κινέζοι διαπραγματευτές χρησιμοποιούν παραλλαγές αυτής της τακτικής τουλάχιστον από την ένταξη της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας «Πρώτης Φάσης» ΗΠΑ–Κίνας του 2020, η Κίνα εκπλήρωσε μόνο το 60% των δεσμεύσεών της για αγορές, σύμφωνα με το Peterson Institute for International Economics.
Αυτό που είναι νέο, σύμφωνα με τον Γουόνγκ, είναι η «εργαλειοθήκη» που στηρίζει πλέον αυτή την παλιά στρατηγική. Την περιέγραψε ως μια μετατόπιση από την εστίαση στην αγοραστική δύναμη προς τη δομική άρνηση: αντί να χρησιμοποιεί την υπόσχεση της τεράστιας καταναλωτικής αγοράς της Κίνας ως μοχλό πίεσης, το Πεκίνο βασίζεται πλέον στην ικανότητά του να διακόπτει επιλεκτικά κρίσιμες προμήθειες.
Κατά τον πρώτο εμπορικό πόλεμο, στην πρώτη θητεία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, το Πεκίνο δεν διέθετε ολοκληρωμένη νομική υποδομή για οικονομικά αντίποινα· οι κύριοι μοχλοί του ήταν οι δασμοί-αντίποινα και οι υποσχέσεις αγορών με τις οποίες κέρδιζε χρόνο.
Έως το 2026, δήλωσε ο Γουόνγκ, το ΚΚΚ είχε οικοδομήσει ένα «αλληλένδετο σύνολο νόμων ελέγχου των εξαγωγών», σχεδιασμένο ειδικά για αυτόν τον σκοπό. Το διαπραγματευτικό χαρτί δεν είναι πλέον το πόσα συμφωνεί να αγοράσει η Κίνα· είναι η «κωδικοποιημένη εξουσία του κράτους να διακόπτει ή να περιορίζει νόμιμα και επιλεκτικά» τις εφοδιαστικές αλυσίδες από τις οποίες εξαρτώνται η αμερικανική βιομηχανία και άμυνα.
Τα εργαλεία είναι πρόσφατα και σωρευτικά, ανέφερε.
Ο Νόμος για τον Έλεγχο των Εξαγωγών του 2020 έδωσε στο Πεκίνο το πρώτο του ενιαίο πλαίσιο για τον περιορισμό των στρατηγικών εξαγωγών.
Οι Κανονισμοί του 2024 για τον Έλεγχο των Εξαγωγών Αγαθών Διπλής Χρήσης προχώρησαν παραπέρα, επεκτείνοντας τους ελέγχους του κράτους σε αγαθά που κατασκευάζονται στο εξωτερικό από υλικά κινεζικής προέλευσης. Η εξουσία αυτή, βάσει του Άρθρου 49, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2025, όταν η Ανακοίνωση 61 του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου έθεσε υπό έλεγχο δεκατρείς κατηγορίες σπάνιων γαιών και κραμάτων.
Τον Ιανουάριο του 2026, το Πεκίνο πρόσθεσε το σαμάριο, το γαδολίνιο και το λουτήσιο στον κατάλογο υλικών που χρειάζεται άδεια για τη χρήση τους. Τον Μάρτιο, το κινεζικό Κρατικό Συμβούλιο εξέδωσε το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 834, το πρώτο ειδικά αφιερωμένο πλαίσιο ασφάλειας της εφοδιαστικής αλυσίδας της χώρας, εντάσσοντας τους ελέγχους εξαγωγών, τα αντίμετρα, την ασφάλεια των δεδομένων και τον έλεγχο των επενδύσεων υπό μία ενιαία εντολή εθνικής ασφάλειας.
Ο Γκουάν ανέφερε ότι οι Αμερικανοί θα πρέπει να περιμένουν ότι αυτό θα συνεχιστεί.
«Σήμερα, υπόσχονται. Μεθαύριο, αλλάζουν γνώμη. Αλλά δεν θα το παραδεχτούν δημοσίως. Τα πράγματα που θέλεις, απλώς δεν θα σου δοθούν», είπε. «Αν εντείνεις τις κυρώσεις, το Πεκίνο θα περιορίσει την πρόσβασή σου στις σπάνιες γαίες, καθώς και σε άλλα ορυκτά και πρώτες ύλες.»
Τι λένε οι αριθμοί
Η πίεση αποτυπώνεται στα τελωνειακά αρχεία.
Σύμφωνα με έκθεση του Απριλίου 2026 από το Center for Strategic and International Studies (CSIS), η Κίνα εξήγαγε μόλις 17 μετρικούς τόνους υττρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες τους οκτώ μήνες μεταξύ Απριλίου και Δεκεμβρίου 2025, έναντι 333 μετρικών τόνων τους οκτώ μήνες πριν από τους ελέγχους του Πεκίνου τον Απρίλιο του 2025 — μια πτώση περίπου 95%.
Το ύττριο είναι μια θερμοανθεκτική επικάλυψη που χρησιμοποιείται σε εξαρτήματα κινητήρων αεριωθουμένων.
Η ανάλυση του CSIS ανέφερε ότι οι αμερικανοί κατασκευαστές αεροδιαστημικού εξοπλισμού «αντιμετωπίζουν ελλείψεις και δελτιοποιούν το υλικό, ενώ ενδέχεται να χρειαστεί να αναστείλουν την παραγωγή ορισμένων προϊόντων αν οι εξαγωγές δεν επανέλθουν στα προηγούμενα επίπεδα».
Ακόμη και αφού το Πεκίνο δεσμεύτηκε στη σύνοδο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού τον περασμένο Οκτώβριο στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας να αναστείλει τους νέους ελέγχους εξαγωγών και να διατηρήσει τις αποστολές σε ροή, το αμερικανικό μερίδιο συνέχισε να συρρικνώνεται.
Το Silverado Policy Accelerator, μία δεξαμενή σκέψης της Ουάσιγκτον που παρακολουθεί το εμπόριο, διαπίστωσε ότι οι αμερικανικές εισαγωγές κινεζικών μαγνητών σπάνιων γαιών μειώνονταν κάθε μήνα από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026 — ακόμη κι όταν οι παγκόσμιες εξαγωγές της Κίνας επέστρεψαν περίπου στα ιστορικά τους επίπεδα. Η μείωση ήταν συγκεντρωμένη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η απόκλιση αυτή, δήλωσε ο Γουόνγκ, ξεπερνά τις συνηθισμένες δυνάμεις της αγοράς και αντανακλά δύο οικονομίες που απομακρύνονται η μία από την άλλη στις στρατηγικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι σπάνιες γαίες έχουν γίνει η αιχμή του δόρατος μιας νέας εμπορικής αρχιτεκτονικής που διαμορφώνεται από μια σκόπιμη, στοχευμένη αποσύνδεση, ανέφερε ο Γουόνγκ. Η αποσύνδεση έχει δύο κύριους μοχλούς: την επιλεκτική πίεση του Πεκίνου στις αποστολές με προορισμό τις ΗΠΑ και την ίδια την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να οικοδομήσει προμήθειες μαγνητών εκτός Κίνας.
Κάτω από τους αριθμούς, το καθεστώς ελέγχου των εξαγωγών του Πεκίνου παραμένει πλήρως σε ισχύ.
Η αναστολή των ελέγχων εξαγωγών που το Πεκίνο συμφώνησε στο Μπουσάν κάλυπτε μόνο τους σαρωτικούς ελέγχους του Οκτωβρίου 2025· το υπουργείο Εμπορίου ανέφερε ότι θα αναστείλει τα μέτρα αυτά από τις 7 Νοεμβρίου 2025 έως τις 10 Νοεμβρίου 2026, αφήνοντας ανέπαφο το αρχικό καθεστώς αδειοδότησης του Απριλίου 2025, το οποίο ουδέποτε ήρθη. Οι γενικές άδειες που έχει εκδώσει το Πεκίνο ώστε να επιτρέψει τη διέλευση ορισμένων μη στρατιωτικών αποστολών δεν επεκτείνονται σε αγοραστές του αμυντικού ή του αεροδιαστημικού τομέα.
Ο Γουόνγκ εντοπίζει τη ρίζα του μοχλού πίεσης που ασκεί τώρα το Πεκίνο σε ένα λάθος που έκανε η Δύση δεκαετίες πριν.
Στο κύμα της παγκοσμιοποίησης της δεκαετίας του 1990 και του 2000, εξήγησε, η δυτική βιομηχανία μετέφερε στην Κίνα τους πιο ρυπογόνους, πιο εντατικούς σε εργασία κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας — τον διαχωρισμό των σπάνιων γαιών, τη βαριά μεταλλουργία — ενώ προωθούσε στο εσωτερικό το μήνυμα της καθαρής ενέργειας. Επειδή το Πεκίνο δεν λογοδοτεί σε εργατικά συνδικάτα, ψηφοφόρους ή περιβαλλοντική ευθύνη, οικοδόμησε ένα πλεονέκτημα στην επεξεργασία των πρώτων σταδίων, το οποίο η Δύση δεν μπορεί να αλλάξει εύκολα τώρα.
Το πλεονέκτημα δόθηκε — δεν πάρθηκε, επεσήμανε.
Η αφύπνιση της Ουάσιγκτον
Το Πεκίνο εκλεπτύνει μια παλιά τακτική. Η Ουάσιγκτον, αντιθέτως, εγκατέλειψε πλέον μια παλιά παραδοχή — και το λέει ανοιχτά.
Σε εκδήλωση του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων, στις 26 Μαΐου, ο εμπορικός εκπρόσωπος των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκρηρ [Jamieson Greer] δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έπαψαν να περιμένουν ότι η Κίνα θα αλλάξει ριζικά υπό το ΚΚΚ.
«Απλώς συμβιβαστήκαμε με το γεγονός ότι δεν πρόκειται να υπάρξει κάποια γιγαντιαία, συνολική μεταρρύθμιση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το κινεζικό πολιτικό σύστημα», ανέφερε. Το να ζητάς από την Κίνα να εγκαταλείψει το εξαγωγικό της μοντέλο, συμπλήρωσε, θα ήταν σαν να ζητάει η Κίνα από τις Ηνωμένες Πολιτείες να «καταργήσουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ορισμένα από τα πράγματα που ζητάμε εδώ και δεκαετίες αποτελούν, στην πραγματικότητα, αναπόσπαστο μέρος του πολιτικού τους συστήματος.»
Σε ερώτηση του προέδρου του Συμβουλίου, Μάικλ Φρόμαν [Michael Froman], πρώην εμπορικού εκπροσώπου των ΗΠΑ, για το αν η Ουάσιγκτον είχε αφήσει αυτή την προσέγγιση, ο Γκρηρ απάντησε θετικά.
Ο Γουόνγκ θεωρεί ότι αυτές τις δηλώσεις δείχνουν ξεκάθαρη ρήξη. Όπως ανάφερε, η Ουάσιγκτον επί δεκαετίες πίστευε ότι το εμπόριο και η ενσωμάτωση θα ωθούσαν το Πεκίνο προς τη μεταρρύθμιση· τώρα, ο κορυφαίος εμπορικός διαπραγματευτής της χώρας λέει τώρα ότι αυτό το σκεπτικό άλλαξε.
Κατά την άποψη του Γουόνγκ, η οικονομική ενσωμάτωση όχι μόνο δεν μετακίνησε την κομμουνιστική Κίνα προς τις αγορές δυτικού τύπου, αλλά ενίσχυσε ένα συγκεντρωτικό σύστημα που ποτέ δεν πρόκειται να συγκλίνει με αυτές. Βάσει της νέας αυτή κατανόησης, η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει πλέον τις υποσχέσεις του Πεκίνου ως κάτι που πρέπει να ελέγχεται παρά να γίνεται πιστευτό.
Το γραφείο του Γκρηρ άνοιξε επίσημη έρευνα βάσει του Section 301 τον Οκτώβριο του 2025 σχετικά με τη μη εκπλήρωση εκ μέρους της Κίνας των υποχρεώσεων που συνδέονται με την «Πρώτη Φάση» και ανέφερε ότι η έρευνα θα συνεχιστεί ανεξαρτήτως της εκεχειρίας.
«Με την Κίνα, ισχύει το εξής: επαληθεύουμε και παρακολουθούμε και επιτηρούμε τις δεσμεύσεις», δήλωσε ο Γκρηρ στο Fox News στις 7 Δεκεμβρίου 2025.
Τείχος προστασίας
Τα δύο νέα όργανα — το Συμβούλιο Εμπορίου ΗΠΑ–Κίνας και το Συμβούλιο Επενδύσεων ΗΠΑ–Κίνας — στο επίκεντρο της συμφωνίας της πρόσφατης συνόδου είναι περιορισμένα εκ σχεδιασμού.
Ο Γκρηρ ανέφερε ότι το Συμβούλιο Εμπορίου θα ασχοληθεί μόνο με «μη ευαίσθητα αγαθά» — αγροτικά προϊόντα, ενέργεια, αεροσκάφη, ιατροτεχνολογικά προϊόντα — με αρχικό στόχο περίπου 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων εκατέρωθεν για μειώσεις δασμών. Οι ημιαγωγοί, η τεχνητή νοημοσύνη και ο στρατιωτικός εξοπλισμός βρίσκονται εκτός δικαιοδοσίας του Συμβουλίου Εμπορίου.
Ο Γουόνγκ χαρακτηρίζει αυτή την οριοθέτηση ως επισημοποίηση ενός «γεωπολιτικού τείχους προστασίας».
Αφήνοντας την προηγμένη τεχνολογία εκτός, αναφέρει, οι ΗΠΑ υποδηλώνουν ότι οι περιορισμοί στα τσιπ, ο έλεγχος των εξερχόμενων επενδύσεων και οι έλεγχοι των εξαγωγών δεν είναι πλέον διαπραγματευτικά χαρτιά που ανταλλάσσονται για παραγγελίες σόγιας· είναι μόνιμες γραμμές ανάσχεσης.
Ο πραγματικός λόγος ύπαρξης του Συμβουλίου, σημειώνει, είναι η διαχείριση μιας χαμηλού διακυβεύματος αλληλεξάρτησης — η διατήρηση του βασικού εμπορίου ώστε να συγκρατηθεί ο αμερικανικός πληθωρισμός και να ελεγχθεί ο ρυθμός της αποσύνδεσης.
Ο Σιε Τιεν [Xie Tian], καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Aiken του Πανεπιστημίου της Νότιας Καρολίνας, κατανοεί με τον ίδιο τρόπο τη νέα αμερικανική προσέγγιση.
«Η Ουάσιγκτον κράτησε τα ευαίσθητα ζητήματα έξω επειδή δεν ήθελε να εγκλωβίσει τον πρόεδρο ή να παραδώσει τα εργαλεία που χρησιμοποιεί σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας μέσα από άλλους διαύλους», δήλωσε στην Epoch Times.
Ωστόσο, ο Σιε βλέπει και μια παγίδα: ότι είναι πιθανόν το Πεκίνο να δει την κίνηση προς ένα μόνιμο όργανο εμπορίου ως παραχώρηση — μια ευκαιρία να μετατρέψει μια ανοιχτή δασμολογική διαμάχη σε έναν ατελείωτο διάλογο τον οποίο θα διαιωνίσει. «Μόλις ξεκινήσουν οι συνομιλίες, το ΚΚΚ σίγουρα θα καταφύγει στην κωλυσιεργία, όπως πάντα», με στόχο να «παρατείνει τις διαδικασίες μέχρι να αποχωρήσει ο Τραμπ από την εξουσία», ισχυρίστηκε.
Ο Σιάο, ένα άλλο πρόσωπο από τον στενό εσωτερικό κύκλο του κινεζικού συστήματος, είπε στην Epoch Times ότι αυτό αντανακλά μια σκόπιμη νέα έμφαση μέσα στο κόμμα. Στόχος δεν είναι πλέον το αν θα γίνουν συνομιλίες, αλλά το ποιος θα τις ελέγχει — «ο έλεγχος της ταχύτητας των διαπραγματεύσεων, ο έλεγχος της κατεύθυνσης των ζητημάτων και, τελικά, ο έλεγχος της έκβασης», ανέφερε, αποκαλώντας την τακτική ‘αλληλουχία δολώματος’.
«Προσφέρουν ένα μικρό όφελος ως αρχικό δόλωμα, με ένα μεγαλύτερο δόλωμα να ακολουθεί αργότερα, ανάλογα με το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες το τσιμπήσουν. Μόλις η Αμερική αποδεχθεί, αυτό θα συνεχιστεί», παρατηρεί.
Το αμερικανικό χαρτί
Αυτό που μοιάζει με συμφωνία μέσα σε μια κοινή ασάφεια, δήλωσε ο Γουόνγκ, είναι στην πραγματικότητα η «συγχρονισμένη κατασκευή δύο θωρακισμένων οικονομικών συστημάτων» — καθένα φτιαγμένο ώστε να επιβιώσει μιας μακράς αποσύνδεσης και, κατά την άποψή του, ακόμη και του κινδύνου ένοπλης σύγκρουσης.
Η Ουάσιγκτον, ανέφερε, χρησιμοποιεί τα υψηλά επιτόκια και το προβάδισμά της στους προηγμένους υπολογισμούς για να ανακτήσει παγκόσμια κεφάλαια και να πνίξει την πρόσβαση της Κίνας στα πιο προηγμένα τσιπ, ενώ το Πεκίνο σφραγίζει τις χρηματοοικονομικές του εξόδους για να προετοιμαστεί για μια μεγάλη περίοδο κυρώσεων.
Οι δύο πλευρές όμως δεν είναι ισοδύναμες, δήλωσε ο Σιε, με αρκετά από τα πλεονεκτήματα να κλίνουν προς την πλευρά της Ουάσιγκτον.
Κατά τον Σιε, η πίεση που αποπειράθηκε να ασκήσει η Κίνα μέσω του ελέγχου των σπάνιων γαιών δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αφού ώθησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους να ξεκινήσουν να αναζητούν εναλλακτικές πηγές.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη υπογράψει συμφωνίες προμήθειας σπάνιων γαιών με εταίρους μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η Ιαπωνία, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη, είπε, ενώ η εγχώρια εξόρυξη και επεξεργασία έχει αρχίσει να τίθεται σε λειτουργία. Η μετατόπιση είναι ορατή στη σπουδή των αμερικανικών και συμμαχικών εταιρειών να οικοδομήσουν συμπαγείς εφοδιαστικές αλυσίδες ανεξάρτητες από την Κίνα, με αρκετές να στηρίζονται από εγγυήσεις αγορών της αμερικανικής κυβέρνησης.
«Ως μοχλός πίεσης, [οι σπάνιες γαίες] θα χάσουν την αποτελεσματικότητά τους», δήλωσε ο Σιε, ο οποίος πιστεύει ότι η εξάρτηση της Αμερικής από τις κινεζικές σπάνιες γαίες έχει αρχίσει και θα συνεχίσει να μειώνεται.
Ο δασμολογικός μοχλός της Ουάσιγκτον αποδείχθηκε επίσης πιο ανθεκτικός από μια μεμονωμένη δικαστική απόφαση, προσέθεσε.
Τον Φεβρουάριο, το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε τους δασμούς έκτακτων εξουσιών που χρησιμοποιούσε ο Τραμπ ως κύριο μοχλό του, και μέσα σε λίγες ώρες η κυβέρνηση χρησιμοποίησε άλλες εξουσιοδοτήσεις του εμπορικού δικαίου.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσσεντ δήλωσε στο Economic Club του Ντάλλας, στις 20 Φεβρουαρίου, ότι ο νέος συνδυασμός θα αφήσει τα δασμολογικά έσοδα του 2026 «ουσιαστικά αμετάβλητα».
Οι ίδιοι οι δασμοί στα κινεζικά προϊόντα κρατήθηκαν — αυτοί που επιβλήθηκαν βάσει των Sections 232 και 301 στηρίζονται σε στερεότερο νομικό έδαφος και παραμένουν σε ισχύ. Μια ευρύτερη πρόσθετη επιβάρυνση 10% που επιβλήθηκε βάσει του Section 122 ακυρώθηκε από το Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ τον Μάιο, αλλά η κυβέρνηση άσκησε έφεση και οι δασμοί εξακολουθούν να εισπράττονται προς το παρόν. Όπως και να έχει, η πρόσθετη αυτή επιβάρυνση ήταν πάντοτε ένα προσωρινό μέτρο — με ανώτατο όριο τις 150 ημέρες και προγραμματισμένη λήξη στις 24 Ιουλίου.
Ο Γκρηρ ήταν ωμός σχετικά με το τι διασφαλίστηκε με αυτό: «Μένουν οι δασμοί στις εισαγωγές από την Κίνα — αυτό είναι μια επιτυχία», ανέφερε στην εκδήλωση του CFR στις 26 Μαΐου, προσθέτοντας ότι οι αμερικανικοί δασμοί στα κινεζικά προϊόντα «πιθανότατα θα είναι πάντα υψηλότεροι από ό,τι για άλλες χώρες».
Τι να προσέξουμε
Ο Γουόνγκ επισημαίνει τρία πράγματα που θα αποκαλύψουν αν οι υποσχέσεις της συνόδου τηρούνται ή παραμερίζονται διακριτικά.
Το πρώτο είναι αν το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου θα αρχίσει να χρησιμοποιεί το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 834 — το πλαίσιο ασφάλειας της εφοδιαστικής αλυσίδας που εξέδωσε τον Μάρτιο — για να τιμωρήσει εταιρείες εκτός Κίνας, στην Ευρώπη ή στην Ασία, που πιάνονται να επανεξάγουν υλικά που τελούν υπό έλεγχο σε Αμερικανούς εργολάβους στον τομέα της Άμυνας.
Το δεύτερο είναι αν ο USTR θα μετατοπιστεί από τις ευρείες δασμολογικές αναθεωρήσεις σε στοχευμένους δασμούς ανά προϊόν, που θα καθοδηγούνται από δεδομένα παρακολούθησης — ένα σημάδι ότι το μοντέλο «επαλήθευσης και παρακολούθησης» έχει τεθεί σε λειτουργία.
Το τρίτο είναι αν η πιο ρυπογόνος, πιο βαριά μεταποίηση μπορεί πράγματι να επιστρέψει στη Δύση ή στον Παγκόσμιο Νότο — κανένας από τους δύο δεν μπορεί να αναπαραγάγει το μοντέλο της Κίνας, χωρίς συνδικάτα και με ελάχιστους κανονισμούς, και αμφότεροι θα συναντήσουν αντίσταση για λόγους εργασιακούς, περιβαλλοντικούς και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αν ο επιστροφή της παραγωγής τελματωθεί, ενώ το Πεκίνο διατηρεί τον έλεγχο στην εξόρυξη και επεξεργασία των σπάνιων γαιών, δήλωσε ο Γουόνγκ, οι δύο οικονομίες θα συνεχίσουν να αποσυνδέονται ανεξαρτήτως τού τι έχουν συμφωνήσει οι ηγέτες τους.
Τα δύο νέα Συμβούλια, Εμπορίου και Επενδύσεων, δεν έχουν συνεδριάσει ακόμη.
Η εκεχειρία του Μπουσάν — η μονοετής ‘κατάπαυση πυρός’ στους δασμούς και τους ελέγχους εξαγωγών που οι δύο πλευρές πέτυχαν τον περασμένο Οκτώβριο — λήγει τον Νοέμβριο, και η ανανέωσή της τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.
Ο USTR αναμένεται να δημοσιεύσει εντός των ημερών πρόσκληση σε δημόσια διαβούλευση, ρωτώντας ποια αγαθά κινεζικής προέλευσης θα πρέπει να δικαιούνται χαμηλότερους δασμούς.
Και το βασικό πρόβλημα που η σύνοδος υποτίθεται ότι θα ελάφρυνε — ότι καμία πλευρά δεν πιστεύει ότι η άλλη θα κάνει αυτό που λέει — παραμένει ακριβώς εκεί που βρισκόταν.
Του Sean Tseng
