Ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο το σχέδιό του για τη Γροιλανδία, αυτή τη φορά όχι με απειλές στρατιωτικής δράσης, αλλά με ένα οικονομικό δέλεαρ που μοιάζει πρωτοφανές. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει την ιδέα να προσφέρει 1 εκατομμύριο δολάρια σε κάθε έναν από τους 57.000 κατοίκους του νησιού, εφ’ όσον σε ενδεχόμενο δημοψήφισμα στηρίξουν την ένταξη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την ένταση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Μέχρι πριν λίγες ημέρες, η στάση του Τραμπ είχε προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη διεθνή διπλωματία, καθώς είχε αφήσει να εννοηθεί ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής παρέμβασης. Οι αντιδράσεις από τη Βρετανία και άλλα κράτη του ΝΑΤΟ ήταν έντονες, όμως έπειτα από κρίσιμη συνάντηση με τον γενικό γραμματέα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, Μαρκ Ρούττε, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε ένα βήμα πίσω, αποσύροντας τις απειλές.
Όπως υποστήριξε, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να κινηθούν προς μια «μελλοντική συμφωνία» για τον έλεγχο του νησιού, τονίζοντας ότι η Γροιλανδία αποτελεί περιοχή-κλειδί για την αμερικανική ασφάλεια. Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε την αναστολή των δασμών με τους οποίους είχε απειλήσει τις χώρες — μεταξύ αυτών και τη Βρετανία — που είχαν αντιταχθεί στις πιέσεις για το αρκτικό νησί. Η εξέλιξη αυτή καθησύχασε τις αγορές, οι οποίες αντέδρασαν θετικά μετά τη διαβεβαίωση πως η στρατιωτική λύση παραμερίζεται.
Το μοντέλο της Κύπρου και οι κυρίαρχες στρατιωτικές ζώνες
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο παρασκήνιο εξετάζεται μια συμβιβαστική πρόταση μεταξύ ΝΑΤΟ και Δανίας, που θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποκτήσουν ουσιαστικό στρατηγικό έλεγχο χωρίς να χάσει η Δανία τυπικά την κυριαρχία της. Το σχέδιο θυμίζει το μοντέλο των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο: η Δανία θα παραχωρήσει συγκεκριμένες στρατηγικές εκτάσεις στη Γροιλανδία, οι οποίες θα θεωρηθούν αμερικανικό έδαφος, ώστε να δημιουργηθούν μόνιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις και αμυντικά συστήματα.
Ερωτηθείς για τη διάρκεια μιας τέτοιας συμφωνίας, ο Τραμπ ήταν ξεκάθαρος: «Θα είναι απεριόριστη. Μια συμφωνία για πάντα».
Παρά το τεράστιο οικονομικό κίνητρο — που ισοδυναμεί με περίπου 57 δισεκατομμύρια δολάρια συνολικά — οι επίσημες Αρχές σε Κοπεγχάγη και Νούουκ συνεχίζουν να δηλώνουν κατηγορηματικά ότι η Γροιλανδία δεν αποτελεί αντικείμενο αγοράς. Ωστόσο, η μετάβαση του Τραμπ από τη στρατιωτική πίεση στο χρηματοοικονομικό δέλεαρ δημιουργεί ένα νέο, ιδιαίτερα δύσκολο γεωπολιτικό σκηνικό.
Οι κάτοικοι του νησιού βρίσκονται πλέον στην καρδιά μιας πιθανής ιστορικής αλλαγής. Το ενδεχόμενο να λάβει κάθε πολίτης ένα εκατομμύριο δολάρια δεν αφορά απλώς μια διακρατική συναλλαγή, αλλά μια υπόσχεση πλούτου που θα μπορούσε να μεταμορφώσει το μέλλον των οικογενειών στη Γροιλανδία για πολλές γενιές. Το βασικό ερώτημα είναι αν η κοινωνία θα μπορέσει να αντισταθεί σε αυτή την οικονομική «σειρήνα» ή αν η πίεση θα οδηγήσει σε δημοψήφισμα που θα ανατρέψει ισορροπίες δεκαετιών.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Γροιλανδία δεν είναι μόνο ένα τεράστιο παγωμένο νησί, αλλά ένα στρατηγικό οχυρό σε ένα νέο πεδίο παγκόσμιου ανταγωνισμού, ιδιαίτερα απέναντι σε Ρωσία και Κίνα. Η κατοχή ή ο έλεγχός της προσφέρει τον έλεγχο κρίσιμων αρκτικών θαλάσσιων διαδρομών που ανοίγουν λόγω της κλιματικής αλλαγής, πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και ενεργειακούς πόρους κάτω από τους παγετώνες, καθώς και ισχυρή αμυντική παρουσία στον Βόρειο Πόλο, με το νησί να αποτελεί ένα είδος «αβύθιστου αεροπλανοφόρου» για την αμερικανική ασφάλεια.
