Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 30 Απριλίου ότι εξετάζει το ενδεχόμενο απόσυρσης μέρους των αμερικανικών στρατευμάτων από την Ιταλία και την Ισπανία, επικαλούμενος την περιορισμένη στήριξη που, όπως υποστήριξε, παρείχαν κατά τη διάρκεια του δίμηνου πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Παράλληλα, εξετάζει και πιθανή μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων στη Γερμανία, σημειώνοντας ότι αναμένεται να λάβει τελική απόφαση σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου για το αν θα προχωρούσε σε αντίστοιχα μέτρα για την Ισπανία και την Ιταλία, δεδομένης της συγκρατημένης αντίδρασής τους στις κοινές επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν —οι οποίες ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου με στόχο τον τερματισμό των πυρηνικών δυνατοτήτων του καθεστώτος— ο Τραμπ ανέφερε ότι δεν υπήρχε λόγος να μην το πράξει, προσθέτοντας ότι η Ιταλία δεν είχε προσφέρει βοήθεια, ενώ η Ισπανία είχε επιδείξει εξαιρετικά αρνητική στάση.
Σύμφωνα με στοιχεία του Πενταγώνου, τον Δεκέμβριο του 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες διέθεταν 12.662 εν ενεργεία στρατιωτικούς στην Ιταλία και 3.814 στην Ισπανία. Η Ιταλία κατατάσσεται στην τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών με τον μεγαλύτερο αριθμό Αμερικανών στρατιωτικών, μετά την Ιαπωνία, τη Γερμανία και τη Νότια Κορέα.
Η Γερμανία φιλοξενεί τον δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό Αμερικανών εν ενεργεία στρατιωτικών στο εξωτερικό, μετά την Ιαπωνία, με 36.436 στρατιωτικούς τον Δεκέμβριο του 2025. Ο Τραμπ έχει αναφερθεί επανειλημμένα στο ενδεχόμενο μείωσης της παρουσίας αυτής, ήδη από τον Ιούνιο του 2020, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη δυνάμεων είναι δαπανηρή και άδικη για τους Αμερικανούς φορολογουμένους.
Σύγκρουση Τραμπ – Μερτς
Ο Αμερικανός πρόεδρος άσκησε εκ νέου κριτική στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς για τις δηλώσεις του σχετικά με το Ιράν, καλώντας τον να σταματήσει να παρεμβαίνει στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και να επικεντρωθεί σε εσωτερικά ζητήματα.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social στις 30 Απριλίου, ο Τραμπ ανέφερε ότι ο Μερτς θα έπρεπε να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας —όπου υπήρξε πλήρως αναποτελεσματικός— καθώς και στην αντιμετώπιση προβλημάτων της χώρας του, ιδίως στους τομείς της μετανάστευσης και της ενέργειας, και λιγότερο στο να παρεμβαίνει σε όσους επιχειρούν να εξαλείψουν την ιρανική πυρηνική απειλή, καθιστώντας έτσι τον κόσμο ασφαλέστερο.
Οι εντάσεις μεταξύ των δύο ηγετών κλιμακώθηκαν έπειτα από δηλώσεις του Μερτς στις 27 Απριλίου, κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε φοιτητές στο Μάρσμπεργκ της Γερμανίας, όπου ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξευτελίζονταν από την ιρανική ηγεσία.
Ο Γερμανός καγκελάριος υποστήριξε ότι οι Ιρανοί ήταν ιδιαίτερα ικανοί στο να αποφεύγουν τις διαπραγματεύσεις, επιτρέποντας στους Αμερικανούς να μεταβαίνουν στο Ισλαμαμπάντ και να αποχωρούν χωρίς αποτέλεσμα, ενώ πρόσθεσε ότι ένα ολόκληρο έθνος εξευτελιζόταν, εκφράζοντας την ελπίδα να τερματιστεί η κατάσταση το συντομότερο δυνατό.
Οι δηλώσεις αυτές αφορούσαν την απόφαση του Τραμπ να αποστείλει Αμερικανούς αξιωματούχους στο Πακιστάν στις 27 Απριλίου για διαπραγματεύσεις με το Ιράν, αφού είχε ακυρώσει αιφνιδιαστικά προηγούμενη σύνοδο που είχε προγραμματιστεί δύο ημέρες νωρίτερα.
Σε απάντηση, ο Τραμπ ανέφερε στις 28 Απριλίου ότι ο Μερτς θεωρούσε αποδεκτό το ενδεχόμενο το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, προσθέτοντας ότι ο Γερμανός καγκελάριος δεν γνώριζε για τι μιλούσε και ότι, εάν το Ιράν αποκτούσε τέτοια δυνατότητα, ολόκληρος ο κόσμος θα βρισκόταν σε ομηρία. Υποστήριξε επίσης ότι ο ίδιος λάμβανε μέτρα που άλλες χώρες ή ηγέτες θα έπρεπε να είχαν λάβει εδώ και καιρό, σημειώνοντας ότι δεν προκαλούσε έκπληξη η κακή πορεία της Γερμανίας τόσο οικονομικά όσο και σε άλλους τομείς.
Παρά τις εντάσεις, ο Μερτς δήλωσε στις 29 Απριλίου ότι η προσωπική του σχέση με τον Τραμπ παρέμενε καλή, διευκρινίζοντας ότι εξαρχής είχε επιφυλάξεις για την έναρξη του πολέμου με το Ιράν και ότι για αυτό είχε καταστήσει σαφή τη θέση του. Κατά την επίσκεψή του σε στρατεύματα σε πεδίο εκπαίδευσης στο Μύνστερ, στη βόρεια Γερμανία, αναφέρθηκε στη συνεργασία και στη διατλαντική αλληλεγγύη, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνησή του έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την ενίσχυση της ασφάλειας της χώρας.
Η αντιπαράθεση εντάσσεται σε ευρύτερη δυσαρέσκεια του Τραμπ προς συμμάχους του ΝΑΤΟ, τους οποίους έχει επικρίνει επειδή δεν απέστειλαν ναυτική υποστήριξη για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε προειδοποιήσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι η συμμαχία θα μπορούσε να υποβληθεί σε σοβαρή επανεξέταση.
Το υπουργείο Πολέμου των ΗΠΑ ανέφερε ότι συνεργάζεται με Ευρωπαίους συμμάχους ώστε τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να ενισχύσουν τις αμυντικές τους στρατηγικές και υποχρεώσεις, με τη Γερμανία να αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο. Σε νέο στρατηγικό έγγραφο, το Βερολίνο δηλώνει ότι θα αναλάβει πρόσθετα βάρη, περιλαμβανομένης της στοχευμένης στρατηγικής ευθύνης για την Ευρώπη σε συμβατικό επίπεδο, ενισχύοντας το βάρος του για τους συμμάχους του, ιδίως για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Γερμανία συνεχίζει να παρέχει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία και έχει αναβαθμίσει τη σχέση της με το Κίεβο σε στρατηγική εταιρική συνεργασία, με στόχο στενότερους πολιτικούς, αμυντικούς και οικονομικούς δεσμούς.
Το ζήτημα των πυρηνικών του Ιράν
Στο μέτωπο του Ιράν, ο Μερτς έχει καταστήσει σαφές ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Στις 30 Απριλίου, ο ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Μοτσταμπά Χαμενεΐ δεσμεύθηκε να προστατεύσει τις πυρηνικές και πυραυλικές δυνατότητες της χώρας.
Σε δήλωση που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, ανέφερε ότι 90 εκατομμύρια Ιρανοί θεωρούν τις πνευματικές, ανθρώπινες, επιστημονικές, βιομηχανικές και τεχνολογικές δυνατότητες της χώρας —από τη νανοτεχνολογία και τη βιοτεχνολογία έως τα πυρηνικά και τα πυραυλικά προγράμματα— ως εθνικά περιουσιακά στοιχεία και θα τα προστατεύσουν όπως προστατεύουν τα ύδατα, τη γη και τον εναέριο χώρο τους.
Ο Χαμενεΐ, ο οποίος σύμφωνα με το Πεντάγωνο τραυματίστηκε στην αεροπορική επιδρομή της 28ης Φεβρουαρίου κατά την οποία σκοτώθηκε ο πατέρας του, Αλί Χαμενεΐ, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε την ηγεσία.
Των Jacob Burg και Victoria Friedman
Με πληροφορίες από το Associated Press
