Η σουηδική κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για τη μείωση του ορίου ποινικής ευθύνης στα 14 έτη, εγκαταλείποντας προηγούμενη πρόταση που προέβλεπε τον εγκλεισμό βίαιων παραβατών ακόμη και από την ηλικία των 13 ετών σε ειδικές σωφρονιστικές μονάδες.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο υπουργός Δικαιοσύνης της Σουηδίας, Γκούναρ Στρόμερ, είχε ανακοινώσει σχέδιο μείωσης του ορίου από τα 15 στα 13 έτη. Στις 11 Ιουνίου, όμως, δήλωσε ότι δεν υπήρχε επαρκής κοινοβουλευτική στήριξη για την πρόταση αυτή και ότι συμφώνησε σε συμβιβασμό με όριο τα 14 έτη.
Σήμερα, κάθε άτομο κάτω των 15 ετών που είναι ύποπτο για διάπραξη σοβαρού εγκλήματος παραπέμπεται σε ίδρυμα ανηλίκων που λειτουργεί υπό την εποπτεία των κοινωνικών υπηρεσιών και δεν μπορεί να καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης. Ο Στρόμερ είχε δηλώσει το 2025 ότι περισσότεροι από 50 ανήλικοι κάτω των 15 ετών ήταν ύποπτοι για ανθρωποκτονία ή απόπειρα ανθρωποκτονίας.
Η Σουηδία έχει καταγράψει σημαντική αύξηση της εγκληματικότητας συμμοριών και της βίας που συνδέεται με τα ναρκωτικά κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες και σήμερα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ένοπλων και βομβιστικών επιθέσεων, δεκάδες από τις οποίες έχουν διαπραχθεί από ανηλίκους.
Χιλιάδες μέλη συμμοριών
Η σουηδική αστυνομία εκτιμά ότι υπάρχουν περίπου 17.500 ενεργά μέλη συμμοριών και περίπου 50.000 άτομα που συνδέονται χαλαρότερα με αυτές.
Ο Μάγκνους Λίντγκρεν, πρώην αρχηγός της αστυνομίας της κομητείας Ουψάλα και νυν γενικός γραμματέας του Ιδρύματος Ασφαλέστερη Σουηδία, είχε δηλώσει πέρυσι στην εφημερίδα The Epoch Times ότι στη χώρα δραστηριοποιούνται περίπου 15.000 «πολύ επικίνδυνοι εγκληματίες». Αυτοί κατανέμονται σχεδόν ισομερώς μεταξύ συμμοριών μοτοσικλετιστών, ομάδων βίαιων οπαδών ποδοσφαίρου και εγκληματικών στοιχείων που προέρχονται από περίπου 60 περιοχές με υψηλή εγκληματικότητα.
Εγκληματικά δίκτυα, όπως το Foxtrot, χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να στρατολογούν εφήβους και παιδιά ακόμη και 11 ετών προκειμένου να διαπράττουν πράξεις βίας, συμπεριλαμβανομένων βομβιστικών επιθέσεων και δολοφονιών. Οι στρατολογητές, οι οποίοι δρουν ανώνυμα, δημοσιεύουν αγγελίες σε ειδικές ομάδες εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης και προσφέρουν αμοιβές μέσω τραπεζικών εφαρμογών.
Η Europol, η υπηρεσία επιβολής του νόμου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιούργησε τον Απρίλιο του 2025 την Επιχειρησιακή Ομάδα Δράσης GRIMM για την αντιμετώπιση του φαινομένου που χαρακτηρίζει ως «βία επί πληρωμή», το οποίο συχνά αξιοποιεί νεαρούς δράστες.
Αυστηρότερες ποινές
Μετά τις εκλογές του 2022, ο Ουλφ Κρίστερσον, επικεφαλής του κεντροδεξιού κόμματος των Μετριοπαθών, σχημάτισε κυβέρνηση με τη συμμετοχή των Χριστιανοδημοκρατών και των Φιλελευθέρων, η οποία στηρίζεται κοινοβουλευτικά από τους δεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες. Το κόμμα αυτό είχε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην προεκλογική του εκστρατεία στην αντίθεση προς τη μετανάστευση και στην ανάγκη αυστηρότερων μέτρων για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας.
Η κυβέρνηση Κρίστερσον έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες αλλαγές στο σουηδικό σύστημα ποινικής δικαιοσύνης, παρέχοντας περισσότερες εξουσίες στην αστυνομία και θεσπίζοντας αυστηρότερες ποινές για βίαια εγκλήματα. Σύμφωνα με τα νέα σχέδια, παιδιά ηλικίας 14 ετών που καταδικάζονται για βίαια εγκλήματα θα οδηγούνται σε ειδικές σωφρονιστικές μονάδες.
Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού συνιστά η ηλικία ποινικής ευθύνης να μην είναι χαμηλότερη από τα 14 έτη, όριο που αντιστοιχεί περίπου στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Διεθνής δράση
Τα σουηδικά δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος δραστηριοποιούνται επίσης στη Δανία, τη Νορβηγία και τη Φινλανδία, καθώς και στην Ολλανδία και το Βέλγιο, όπου βρίσκονται τα δύο μεγαλύτερα ευρωπαϊκά λιμάνια εισαγωγής ναρκωτικών μέσω φορτίων, το Ρότερνταμ και η Αμβέρσα.
Στις 12 Μαρτίου 2025, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (Office of Foreign Assets Control – OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις στον Ράουα Ματζίντ, φερόμενο ως ηγέτη του Δικτύου Foxtrot, μίας από τις μεγαλύτερες εγκληματικές οργανώσεις της Σουηδίας. Σύμφωνα με το OFAC, η οργάνωση διακινούσε παράνομα ναρκωτικά και πραγματοποιούσε επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών και Εβραίων στην Ευρώπη για λογαριασμό της ιρανικής κυβέρνησης.
Ο Νορβηγός έφηβος Γιοχάνες Νάτλαντ συνελήφθη στο Χάντερσφιλντ της Αγγλίας τον Μάρτιο του 2025 και δικάζεται σήμερα στο Λονδίνο, έχοντας δηλώσει αθώος στην κατηγορία της συνωμοσίας για ανθρωποκτονία εκ μέρους του Δικτύου Foxtrot.
Ο Νάτλαντ, ο οποίος ήταν τότε 18 ετών, βρέθηκε να κατέχει δύο πιστόλια και 17 σφαίρες και έχει παραδεχθεί την παράνομη κατοχή πυροβόλων όπλων. Καταθέτοντας αυτή την εβδομάδα στο δικαστήριο, ανέφερε ότι του είχαν προσφερθεί 25.000 ευρώ για να σκοτώσει κάποιον, αλλά σχεδίαζε να πυροβολήσει τον εαυτό του στο πόδι προκειμένου να αποφύγει να εκτελέσει την αποστολή.
Σύμφωνα με το BBC, ο Νάτλαντ δήλωσε ότι πίστευε πως, αν αρνιόταν, θα βρισκόταν σε σοβαρό κίνδυνο και ότι οι εμπλεκόμενοι θα έβλαπταν την οικογένειά του. Πρόσθεσε ότι θεωρούσε πως θα τον σκότωναν.
Η εφημερίδα The Epoch Times επικοινώνησε με τον συνήγορο υπεράσπισής του, Πολ Χάινς, ζητώντας σχόλιο, χωρίς να λάβει απάντηση.
Του Chris Summers
Με πληροφορίες από το Reuters
