Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε να ανοίξει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία, μια εξέλιξη που το Κίεβο θεωρεί σημαντική εγγύηση ασφάλειας για τη σταθερότητα της χώρας μετά το τέλος του πολέμου με τη Ρωσία.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ανέφεραν σε κοινή δήλωση, στις 12 Ιουνίου, ότι η απόφαση αποτελεί «ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός». Όπως σημείωσαν, και τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης συμφώνησαν να ανοίξουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία, ενώ και η Μολδαβία πέρασε στο επόμενο στάδιο της ενταξιακής διαδικασίας.
Οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες πρέπει να εναρμονίσουν τη νομοθεσία τους σε 35 τομείς πολιτικής, από τη δικαιοσύνη έως τη γεωργία και την αλιεία. Οι πρώτοι τομείς που θα εξεταστούν αφορούν τα θεμελιώδη ζητήματα και τις βασικές αξίες της Ένωσης, όπως το κράτος δικαίου και οι δημοκρατικοί θεσμοί.
Οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανακοίνωσαν επίσης ότι στις 15 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί διακυβερνητική διάσκεψη για το άνοιγμα κεφαλαίων που έχουν ομαδοποιηθεί σε «συστάδες» στο πλαίσιο της διαδικασίας. Σύμφωνα με τη δήλωσή τους, η εξέλιξη αυτή αναγνωρίζει την αποφασιστικότητα, το θάρρος και την πρόοδο που έχουν επιδείξει η Ουκρανία και η Μολδαβία στην προώθηση μεταρρυθμίσεων, παρά τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Όπως σημείωσαν, η διεύρυνση της ΕΕ ενισχύει την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία σε ολόκληρη την Ευρώπη και ότι, σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, μια μεγαλύτερη Ευρωπαϊκή Ένωση εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον των κρατών-μελών της.
Η διαδικασία ένταξης είναι συνήθως χρονοβόρα και απαιτεί πολυετή προσπάθεια για την προσαρμογή στα ευρωπαϊκά πρότυπα και την υλοποίηση εσωτερικών μεταρρυθμίσεων. Ωστόσο, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας είχε δηλώσει τον Νοέμβριο ότι η Ένωση θα μπορούσε να υποδεχθεί νέα μέλη ακόμη και έως το 2030.
Οι φιλοδοξίες του Κιέβου
Η Ουκρανία επιδιώκει εδώ και δεκαετίες την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιθυμία την οποία εξέφρασε για πρώτη φορά το 1993, δύο χρόνια μετά την ανεξαρτησία της από τη Σοβιετική Ένωση.
Η χώρα υπέβαλε αίτηση ένταξης στα τέλη Φεβρουαρίου 2022, λίγες ημέρες μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Έκτοτε έχει επιδιώξει συστηματικά τη στενότερη σύνδεσή της με τη Δύση, υποστηρίζοντας ότι η ένταξη στην Ένωση θα εδραίωνε τη θέση της στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής και θα ενίσχυε την ασφάλειά της.
Ωστόσο, η ισχυρότερη εγγύηση έναντι τυχόν μελλοντικής επιθετικότητας θα ήταν η ένταξη στο ΝΑΤΟ, αν και η κυβέρνηση Τραμπ είχε χαρακτηρίσει τέτοιο ενδεχόμενο είναι απίθανο. Η Ρωσία αντιτίθεται έντονα στην ένταξη της Ουκρανίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία και έχει επικαλεστεί την προοπτική αυτή ως έναν από τους λόγους της εισβολής της το 2022, ενώ δεν έχει εκφράσει αντιρρήσεις για ενδεχόμενη ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ευχαρίστησε τους Ευρωπαίους εταίρους σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 12 Ιουνίου, χαρακτηρίζοντας την έναρξη των πρώτων ενταξιακών κεφαλαίων σημαντική πολιτική και ηθική στήριξη για το ουκρανικό κράτος και τον λαό του. Παράλληλα, ευχαρίστησε όσους αγωνίζονται για την Ουκρανία και τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το βήμα αυτό, υποστηρίζοντας ότι η χώρα του υπερασπίζεται όχι μόνο τον εαυτό της αλλά και την ιδέα μιας Ευρώπης ενωμένης, ελεύθερης και ειρηνικής.
Διαπραγματεύσεις για την ειρήνη
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρήντριχ Μερτς είχε καλέσει τον περασμένο μήνα τους εταίρους του στην Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάσουν το ενδεχόμενο προσφοράς «συνδεδεμένης ιδιότητας μέλους» στην Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτής της πρότασης, η Ουκρανία θα συμμετείχε σε συναντήσεις και συνόδους κορυφής χωρίς δικαίωμα ψήφου, ενώ θα διέθετε εκπροσώπους χωρίς δικαίωμα ψήφου τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Μερτς πρότεινε επίσης τα κράτη-μέλη να δεσμευθούν ότι θα εφαρμόσουν στην Ουκρανία τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ένωσης, ώστε να δημιουργηθεί μια ουσιαστική εγγύηση ασφαλείας.
Η πρόοδος στη διαδικασία ένταξης σημειώνεται την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν να διαπραγματευτούν τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος έχει πλέον εισέλθει στο πέμπτο έτος του. Την περασμένη εβδομάδα, οι πρεσβευτές της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου συναντήθηκαν στη Μόσχα με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας Μιχαήλ Γκαλούζιν, στο πλαίσιο της προσπάθειας για επίτευξη κατάπαυσης του πυρός.
Ο Βρετανός διπλωμάτης Νάιτζελ Κέισι, ο Γάλλος Νικολά ντε Ριβιέρ και ο Γερμανός Αλεξάντερ Γκραφ Λάμπσντορφ εκπροσωπούν τις χώρες της E3, μιας άτυπης συμμαχίας ασφάλειας που αποτελεί έναν από τους βασικούς υποστηρικτές της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία. Η συνάντηση ακολούθησε τη σύνοδο των ηγετών της E3 με τον Ζελένσκι στο Λονδίνο, στις 7 Ιουνίου, κατά την οποία εξέφρασαν τη στήριξή τους στο αίτημα του Ουκρανού προέδρου για απευθείας συνομιλίες με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν με στόχο την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός.
Με τη συμβολή της Rachel Roberts και πληροφορίες από το Associated Press
