Οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν στις 16 Ιουνίου νομοθεσία που θέτει σε εφαρμογή βασικά τμήματα μιας εμπορικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ανοίγοντας τον δρόμο για χαμηλότερους δασμούς σε ένα ευρύ φάσμα αμερικανικών προϊόντων.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε δύο κανονισμούς που συνδέονται με τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, η οποία επιτεύχθηκε μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Τέρνμπερυ της Σκωτίας τον Ιούλιο του 2025.
Το βασικό μέτρο καταργεί τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και παρέχει ευνοϊκότερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά για σειρά αμερικανικών γεωργικών προϊόντων και προϊόντων αλιείας. Η νομοθεσία επεκτείνει επίσης την αδασμολόγητη πρόσβαση στις εισαγωγές αμερικανικού αστακού και διευρύνει τη συμφωνία ώστε να καλύπτει και επεξεργασμένα προϊόντα αστακού.
Η φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, τονίζοντας ότι η Ένωση τηρεί τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο της συμφωνίας. Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X στις 16 Ιουνίου υπογράμμισε ότι η ΕΕ κάνει πράξη όσα συμφωνήθηκαν. Σημείωσε ότι η ψηφοφορία φέρνει την Ένωση ένα βήμα πιο κοντά στην κατάργηση των δασμών στις εισαγωγές αμερικανικών βιομηχανικών προϊόντων και θα συμβάλει στην ενίσχυση του διατλαντικού εμπορίου και των επενδύσεων.
Η εισηγήτρια της ΕΕ για τις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, Ζελιάννα Ζόβκο, ανέφερε επίσης σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X στις 16 Ιουνίου ότι η συμφωνία «προστατεύει περισσότερες από 16 εκατομμύρια θέσεις εργασίας που συνδέονται με τη διατλαντική οικονομία» και «ενισχύει τη σημαντικότερη οικονομική εταιρική σχέση στον κόσμο».
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ, το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεπέρασε το 1,8 τρισεκατομμύριο ευρώ το 2025, ενώ αγαθά και υπηρεσίες αξίας άνω των 4,9 δισεκατομμυρίων ευρώ διακινούνταν καθημερινά μέσω του Ατλαντικού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι οι επενδύσεις αμερικανικών και ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις αγορές εκατέρωθεν του Ατλαντικού ξεπέρασαν τα 4,8 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2024.
Αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας
Οι ευρωβουλευτές και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών, έπειτα από μήνες διαβουλεύσεων, τροποποίησαν την αρχική πρόταση ώστε να συμπεριληφθεί σειρά δικλίδων προστασίας για τη θωράκιση των ευρωπαϊκών βιομηχανιών.
Μία από τις διατάξεις προβλέπει «ρήτρα λήξης ισχύος», σύμφωνα με την οποία ο βασικός κανονισμός θα παύσει να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2029, εκτός εάν οι νομοθέτες αποφασίσουν να τον παρατείνουν. Πριν από την ημερομηνία αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της συμφωνίας στους ευρωπαίους κατασκευαστές, τους αγρότες, τις μικρές επιχειρήσεις και τις εμπορικές ροές της ΕΕ με άλλες χώρες.
Οι νομοθέτες ενίσχυσαν επίσης τις διατάξεις που επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστέλλει τις δασμολογικές προτιμήσεις εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρήσουν αυξημένους δασμούς σε ορισμένα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου.
Βάσει της τελικής συμφωνίας, οι Βρυξέλλες θα μπορούν να αναστείλουν την προνομιακή μεταχείριση εάν η Ουάσιγκτον εξακολουθήσει να επιβάλλει δασμούς άνω του 15% σε παράγωγα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου της ΕΕ μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η νομοθεσία θεσπίζει επίσης μηχανισμό προστασίας που επιτρέπει στην Ένωση να διερευνά κατά πόσο οι αυξημένες εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες προκαλούν ζημία στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, συμπεριλαμβανομένου του αγροτικού τομέα. Εφόσον διαπιστωθεί σοβαρή ζημία, η Επιτροπή θα μπορεί να λάβει μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων.
Ισχυρότερη εποπτεία
Ο Μπέρντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και βασικός εισηγητής του σώματος για τα εμπορικά ζητήματα με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε ότι το Κοινοβούλιο εξασφάλισε ισχυρότερες εγγυήσεις από εκείνες που προέβλεπε αρχικά η πρόταση.
Σε ανακοίνωσή του στις 16 Ιουνίου ανέφερε ότι η νομοθεσία δεν θα εφαρμόσει μόνο τη συμφωνία, αλλά θα εξοπλίσει την Ένωση με μηχανισμούς αντίδρασης σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.
Σύμφωνα με τον Λάνγκε, εάν η αμερικανική πλευρά παραβιάσει είτε το γράμμα είτε το πνεύμα της συμφωνίας του Τέρνμπερυ, το Κοινοβούλιο θα επιμείνει ώστε η Επιτροπή να αξιοποιήσει πλήρως και εγκαίρως κάθε εργαλείο που προβλέπεται από τον συγκεκριμένο κανονισμό και από το ευρύτερο οπλοστάσιο μέτρων της ΕΕ.
Η κοινοβουλευτική ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε σε περίοδο αναζωπύρωσης των εμπορικών εντάσεων μεταξύ της Ουάσιγκτον και ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Στις 15 Ιουνίου, ο πρόεδρος Τραμπ απείλησε ότι θα επιβάλει δασμό 100% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια, εκτός εάν η Γαλλία καταργήσει τον φόρο ψηφιακών υπηρεσιών που επιβάλλει στις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι απηύθυνε την προειδοποίηση απευθείας στον Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν και ζήτησε από το Παρίσι να καταργήσει τον φόρο 3% που επιβάλλει στις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
