Η τεχνητή νοημοσύνη έχει αρχίσει να μεταβάλλει την αμερικανική αγορά εργασίας, απομακρύνοντας σταδιακά εργαζομένους από επαγγέλματα που είναι περισσότερο ανοιχτά στην αυτοματοποίηση. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική επίδρασή της στην απασχόληση και στους μισθούς παραμένει μέχρι στιγμής περιορισμένη, σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) που δημοσιεύθηκε στις 22 Ιουνίου.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις τους στην τεχνητή νοημοσύνη τα τελευταία χρόνια, καθώς πληθαίνουν οι προβλέψεις ότι ολοένα περισσότερες εργασίες θα αναλαμβάνονται από νέα συστήματα. Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι ορισμένοι εργαζόμενοι, ιδιαίτερα νεότεροι σε βαθμίδα υπάλληλοι σε κλάδους με υψηλή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη, αρχίζουν ήδη να αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο αντικατάστασης.
Συγκριτικά, μεταξύ 2019 και 2025 οι θέσεις εργασίας με υψηλό κίνδυνο υποκατάστασης αυξήθηκαν κατά περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο από τις θέσεις χαμηλού κινδύνου. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι σχετικές επιδράσεις έγιναν ορατές νωρίτερα στις ΗΠΑ απ’ ό,τι σε άλλες μεγάλες οικονομίες, καθώς εκεί εδρεύουν πολλές από τις πλέον προηγμένες εταιρείες που υιοθέτησαν γρήγορα την τεχνολογία, ενώ η αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ευελιξία.
Η απασχόληση σε επαγγέλματα με υψηλό κίνδυνο υποκατάστασης από την τεχνητή νοημοσύνη, όπως οι οικονομολόγοι και οι γραφίστες, μειώθηκε κατά μέσο όρο ~4% μεταξύ 2019 και 2025. Την ίδια περίοδο, η απασχόληση σε επαγγέλματα χαμηλού κινδύνου, όπως οι ηλεκτρολόγοι και οι καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αυξήθηκε κατά 13%. Παράλληλα, το μερίδιο των θέσεων εργασίας χαμηλού κινδύνου στο σύνολο της αμερικανικής απασχόλησης αυξήθηκε από 23% σε 25%, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο των θέσεων υψηλού κινδύνου υποχώρησε από 35% σε 33%.
Παρότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να επιφέρει σημαντικές ανατροπές στην αγορά εργασίας, οι επιπτώσεις της στη συνολική απασχόληση παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένες. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην αύξηση της απασχόλησης δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε ουσιαστικές διαφορές στην αύξηση των μισθών.
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι το εισόδημα ενδέχεται να επηρεαστεί περισσότερο τα επόμενα χρόνια, καθώς η αγορά εργασίας προσαρμόζεται και τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης αποκτούν ισχυρότερες δυνατότητες παραγωγής περιεχομένου.
Τα ευρήματα αυτά συμβαδίζουν με έκθεση της εταιρείας επαγγελματικών υπηρεσιών PwC, που δημοσιεύθηκε στις 19 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με την έρευνα, οι περισσότεροι διευθύνοντες σύμβουλοι παγκοσμίως δεν έχουν ακόμη διαπιστώσει οικονομικές αποδόσεις από τις επενδύσεις των οργανισμών τους στην τεχνητή νοημοσύνη.
Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (56%) δήλωσαν ότι οι εταιρείες τους δεν έχουν καταγράψει ούτε αύξηση εσόδων ούτε μείωση κόστους από την τεχνολογία, ενώ μόλις το 12% ανέφερε ότι έχει δει και τα δύο αυτά οφέλη. Λιγότερο από το ένα τρίτο των διευθυνόντων συμβούλων δήλωσε ότι η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης απέφερε πρόσθετα έσοδα κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες, ενώ περίπου το ένα τέταρτο ανέφερε μείωση του λειτουργικού κόστους.
Πέρα από τον χώρο εργασίας
Σε απόσπασμα συνέντευξης που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο, ο Τζόφρεϋ Χίντον, ο πρωτοπόρος επιστήμονας υπολογιστών που είναι γνωστός ως «νονός της τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε με μια σχετική βεβαιότητα πως η τεχνολογία θα οδηγήσει σε μαζική ανεργία.
Σύμφωνα με τον Χίντον, ο σοβαρότερος κίνδυνος που ενέχει η τεχνητή νοημοσύνη δεν αφορά την αγορά εργασίας αλλά την πιθανότητα δημιουργίας ενός συστήματος πολύ εξυπνότερου από τον άνθρωπο. Μια τέτοια τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αναλάβει τον έλεγχο και να μη χρειάζεται πλέον τους ανθρώπους.
Αντιθέτως, ο τρισεκατομμυριούχος διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Έλον Μασκ, εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξος για τις προοπτικές της τεχνολογίας. Σε συνέντευξή του στο Forbes, στις 19 Μαΐου, δήλωσε ότι έως το 2031 η «ψηφιακή νοημοσύνη θα ξεπερνά το άθροισμα όλης της ανθρώπινης νοημοσύνης».
Προέβλεψε ακόμη ότι μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια ενδέχεται να υπάρχουν τουλάχιστον εκατό εκατομμύρια ανθρωποειδή ρομπότ, ίσως και ένα δισεκατομμύριο. Εκτίμησε επίσης ότι μέσα σε πέντε ή έξι χρόνια η οικονομία πιθανότατα θα έχει διπλασιαστεί, καθώς θα εισέλθει σε μια περίοδο εξαιρετικά ταχείας ανάπτυξης της παραγωγής, η οποία θα επιφέρει βαθιές αλλαγές στην οικονομία και την κοινωνία.
Με τη συμβολή του Naveen Athrappully
