Οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν νέα μέτρα για την προώθηση της χρήσης του γουάν σε παγκόσμιο επίπεδο, κατά τη διάρκεια του ετήσιου χρηματοοικονομικού συνεδρίου Lujiazui στη Σαγκάη.
Αναλυτές δήλωσαν στην εφημερίδα The Epoch Times ότι το γουάν δεν μπορεί να εκτοπίσει το δολάριο διεθνώς και ότι οι πρωτοβουλίες του Πεκίνου είναι πιθανό να οδηγήσουν μόνο στη δημιουργία ενός περιορισμένου συστήματος διακανονισμών μεταξύ χωρών εκτός του δολαριακού δικτύου, ως απάντηση στις αυξανόμενες εσωτερικές και διεθνείς πιέσεις που αντιμετωπίζει.
Ο διοικητής της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας (PBOC), Παν Γκονγκσένγκ, ανακοίνωσε στις 17 Ιουνίου σειρά μέτρων χρηματοπιστωτικής πολιτικής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η βελτίωση του μηχανισμού βραχυπρόθεσμων επιτοκίων, η δημιουργία μηχανισμού επαναγοράς για ξένες κεντρικές τράπεζες και η έναρξη πιλοτικού προγράμματος συναλλαγών συναλλάγματος σε γουάν εξωτερικού στη Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου της Σαγκάης.
Το πρόγραμμα εντάσσεται στην προσπάθεια ανάδειξης της Σαγκάης σε διεθνές κέντρο διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων και κινδύνου σε γουάν. Την ίδια ώρα, έξι μεγάλες κρατικές τράπεζες, μεταξύ των οποίων η Bank of China και η China Construction Bank, εξουσιοδοτήθηκαν να πραγματοποιούν συναλλαγές γουάν εξωτερικού στη ζώνη ελεύθερου εμπορίου της πόλης.
Η PBOC παρουσίασε επίσης το FIMA RMB Repo, ένα εργαλείο που επιτρέπει σε ξένες κεντρικές τράπεζες και κρατικά επενδυτικά ταμεία να αποκτούν ευκολότερα ρευστότητα σε γουάν χρησιμοποιώντας κινεζικά ομόλογα ως εγγύηση.
Ο Παν δήλωσε ότι στόχος των μέτρων είναι η αποτροπή συστημικών κινδύνων και η ενσωμάτωση της Κίνας στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Σύμφωνα με τον πολιτικό οικονομολόγο Ντέιβυ Τζ. Γουόνγκ, ο νέος μηχανισμός αποσκοπεί στη δημιουργία μιας αγοράς ρευστότητας σε γουάν αντίστοιχης με εκείνη που έχει αναπτυχθεί γύρω από το δολάριο, μιμούμενος σε μεγάλο βαθμό τις πρακτικές της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ.
Τα νέα μέτρα ακολουθούν έκκληση που είχε απευθύνει τον Ιανουάριο ο ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), Σι Τζινπίνγκ. Σε άρθρο του στο κομματικό περιοδικό Qiushi είχε υποστηρίξει ότι η Κίνα πρέπει να δημιουργήσει ένα ισχυρό νόμισμα, ευρέως χρησιμοποιούμενο στο διεθνές εμπόριο, στις επενδύσεις και στις αγορές συναλλάγματος, με καθεστώς αποθεματικού νομίσματος.
Τα εμπόδια στην άνοδο του γουάν
Σύμφωνα με τον Ντέιβυ Τζ. Γουόνγκ, το Πεκίνο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα δίκτυο ρευστότητας σε γουάν που θα λειτουργεί ανεξάρτητα από το δολαριακό σύστημα και το SWIFT. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται η επέκταση του ψηφιακού γουάν και οι συμφωνίες που υπέγραψε η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας με είκοσι έξι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στη Σαγκάη.
Σύμφωνα με τον Σουν Κούο-σιανγκ, τα νέα μέτρα αποσκοπούν στη δημιουργία ενός εναλλακτικού διαύλου λειτουργίας του γουάν εκτός του συστήματος του δολαρίου, ενώ παράλληλα το Πεκίνο επιδιώκει να αναβαθμίσει τον ρόλο του νομίσματος σε αποθεματικό και επενδυτικό περιουσιακό στοιχείο, αξιοποιώντας την προσπάθεια διαφοροποίησης των αποθεματικών ορισμένων αναπτυσσόμενων χωρών.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, το γουάν απέχει ακόμη πολύ από το να εκτοπίσει το δολάριο σε παγκόσμια κλίμακα. Η κυριαρχία του αμερικανικού νομίσματος στηρίζεται στο βάθος των χρηματοπιστωτικών αγορών των ΗΠΑ, στην ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα και στην εμπιστοσύνη προς τους αμερικανικούς θεσμούς. Αντίθετα, το γουάν εξακολουθεί να περιορίζεται από τους ελέγχους κεφαλαίων του ΚΚΚ, την κρατική διαχείριση της ισοτιμίας και ζητήματα διαφάνειας.
Παρόμοια εκτίμηση διατύπωσε και ο Έσβαρ Πρασάντ, πρώην αξιωματούχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), ο οποίος σημείωσε ότι το γουάν δύσκολα μπορεί να αποκτήσει καθεστώς ασφαλούς καταφυγίου χωρίς βαθιές θεσμικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις στην Κίνα, όπως ανεξάρτητη δικαιοσύνη, διαφανή διακυβέρνηση και αξιόπιστους δημόσιους θεσμούς.
Σύμφωνα με τον Γουόνγκ, ο απώτερος στόχος του ΚΚΚ είναι η σταδιακή δημιουργία ενός «παράλληλου» χρηματοπιστωτικού συστήματος που θα μπορούσε να προσελκύσει χώρες οι οποίες αντιμετωπίζουν αμερικανικές κυρώσεις, όπως η Ρωσία, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι είναι πιθανότερο να λειτουργήσει ως μηχανισμός διακανονισμών μεταξύ ενός περιορισμένου αριθμού χωρών εκτός του δολαριακού συστήματος
Οι εσωτερικές προκλήσεις της κινεζικής οικονομίας
Σύμφωνα με τους αναλυτές, το κινεζικό καθεστώς επιδιώκει μέσω της διεθνοποίησης του γουάν να αντιμετωπίσει και εσωτερικές χρηματοπιστωτικές προκλήσεις.
Τα οικονομικά στοιχεία του Μαΐου, που δημοσιεύθηκαν στις 16 Ιουνίου, κατέδειξαν αδυναμία της κινεζικής οικονομίας, καθώς οι συνολικές λιανικές πωλήσεις καταναλωτικών αγαθών κατέγραψαν ετήσια πτώση για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, ενώ οι επενδυτικές δαπάνες συνέχισαν να υποχωρούν.
Σύμφωνα με τον Γουόνγκ, τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η κινεζική οικονομία χρειάζεται επειγόντως νέα ώθηση από τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Ο Σουν εκτίμησε ότι η χρηματοπιστωτική δομή της Κίνας βρίσκεται σε φάση μετάβασης. Ενώ στο παρελθόν η οικονομία στηριζόταν κυρίως στον τραπεζικό δανεισμό, την αγορά ακινήτων και τις επενδύσεις των τοπικών κυβερνήσεων, σήμερα η χρηματοδότηση μέσω ομολόγων και μετοχών αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Την ίδια στιγμή, οι χρηματοπιστωτικοί κίνδυνοι μεταδίδονται ευκολότερα μεταξύ τραπεζών, αγορών ομολόγων και μη τραπεζικών φορέων, καθώς και διασυνοριακά. Οι κινεζικές αρχές διαμορφώνουν ένα επίσημο, περιορισμένης εμβέλειας, περιφερειακό δίχτυ ασφαλείας σε γουάν.
Ο Γουόνγκ υποστήριξε ότι η απεξάρτηση από το δολάριο αποτελεί ένα μέρος της εικόνας. Η βαθύτερη ανησυχία του Πεκίνου είναι το ενδεχόμενο ξένες κεντρικές τράπεζες να ρευστοποιήσουν τις τοποθετήσεις τους σε κινεζικά κρατικά ομόλογα προκειμένου να αποκτήσουν δολάρια σε περιόδους έλλειψης ρευστότητας, προκαλώντας αναταράξεις στην εγχώρια χρηματοπιστωτική αγορά.
Για τον λόγο αυτό, πρόσθεσε, η PBOC έχει δημιουργήσει μηχανισμούς που επιτρέπουν στους κατόχους κινεζικών κρατικών ομολόγων να τα χρησιμοποιούν ως εγγύηση για άντληση ρευστότητας σε γουάν.
Με τη συμβολή των Tang Bing και Luo Ya και πληροφορίες από το Reuters








