Καθοριστικό βήμα προς την απαγόρευση του Κομμουνιστικού Κόμματος Πολωνίας (ΚΚΠ) έκανε η Πολωνία, καθώς το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας εξέδωσε ομόφωνη απόφαση, κρίνοντας ότι οι στόχοι και οι δραστηριότητες του ΚΚΠ είναι αντισυνταγματικοί λόγω προώθησης ταξικού μίσους και επίκλησης ολοκληρωτικών μεθόδων για την κατάληψη και άσκηση της εξουσίας.
Με την απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου, το Συνταγματικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ΚΚΠ παραβιάζει το Άρθρο 13 του πολωνικού Συντάγματος, το οποίο απαγορεύει τα πολιτικά κόμματα που προωθούν ολοκληρωτικές μεθόδους ή πρακτικές συνδεδεμένες με τον ναζισμό, τον φασισμό ή τον κομμουνισμό, καθώς και εκείνα που υποστηρίζουν τη βία για ανάληψη της εξουσίας ή επιρροή στην πολιτική του κράτους.
Το Κόμμα θεωρήθηκε επίσης ασύμβατο με το Άρθρο 11, που προβλέπει την ελεύθερη ίδρυση κομμάτων, την ισότιμη λειτουργία τους και τη συμβολή τους στη διαμόρφωση της πολιτικής δια του δημοκρατικού διαλόγου.
Έως τις 10 Δεκεμβρίου, το Συνταγματικό Δικαστήριο είχε διαβιβάσει την απόφασή του στο Πρωτοδικείο Βαρσοβίας, ωστόσο δεν έχει εκδοθεί ακόμη τελική εντολή διαγραφής. Το ΚΚΠ εξακολουθεί να βρίσκεται στο Επίσημο Μητρώο.
Η υπόθεση εκκίνησε από δύο χωριστές αιτήσεις. Η πρώτη υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2020 από τον τότε γενικό εισαγγελέα Ζμπίγκνιου Ζιόμπρο, ο οποίος κατηγόρησε το ΚΚΠ ότι διαδίδει τον ολοκληρωτικό κομμουνισμό και στηρίζει τη βίαιη επαναστατική αλλαγή.
Η δεύτερη αίτηση κατατέθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2025 από τον πρόεδρο της Πολωνίας, Καρόλ Ναρόκι, ο οποίος εξέφρασε παρόμοιες ανησυχίες σχετικά με το προγραμματικό υλικό του κόμματος, όπου γίνεται αναφορά στη δράση των κομμουνιστών πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και εκθειάζονται ενέργειες της Σοβιετικής Ένωσης, όπως η εισβολή στην Πολωνία το 1920.
Αιτιολογώντας την απόφαση, η δικαστής Κριστίνα Πολόβιτς παρουσίασε τα επιχειρήματα του Ναρόκι, τονίζοντας την ανάγκη απαγόρευσης του ΚΚΠ. «Η κομμουνιστική ιδεολογία στρέφεται κατά των βασικών αξιών της ανθρωπότητας και κατά της ευρωπαϊκής και χριστιανικής παράδοσης», ανέφερε, επικαλούμενη την έκκληση του προέδρου για απαγόρευση.
«Στο νομικό πλαίσιο της Δημοκρατίας της Πολωνίας, δεν έχει θέση ένα κόμμα που εξυμνεί τους κομμουνιστές εγκληματίες και καθεστώτα υπεύθυνα για τον θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων, μεταξύ αυτών και συμπατριωτών μας, Πολωνών πολιτών», τόνισε η Πολόβιτς. Παρέθεσε ακόμη εκτενή ιστορικά στοιχεία για τον τρόμο, τις φυλακίσεις, τις εκτελέσεις και τις διώξεις υπό το κομμουνιστικό καθεστώς στην Πολωνία. «Ένας από τους βασικούς στόχους του καθεστώτος του διάχυτου τρόμου ήταν να διατηρείται η κοινωνία σε κατάσταση φόβου, να ενθαρρύνονται οι καταδότες και να διαρρηγνύονται οι κοινωνικοί δεσμοί», σημείωσε. Με βάση τη σταλινική νομοθεσία, «τουλάχιστον 5.000 θανατικές καταδίκες εκδόθηκαν στην Πολωνία έως το 1955, ενώ περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι πέθαναν σε διάφορες φυλακές, συμπεριλαμβανομένων στρατοπέδων καταναγκαστικής εργασίας, ενώ αδιευκρίνιστος αριθμός απελάθηκε στα βάθη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης», εξήγησε.
Η Πολόβιτς χαρακτήρισε το προγραμματικό υλικό του ΚΚΠ «ιδιαίτερα σοκαριστικό» για την εκθειαστική του στάση απέναντι στη σοβιετική επιθετικότητα και για την αναφορά στην κληρονομιά του προπολεμικού Κομμουνιστικού Εργατικού Κόμματος Πολωνίας.
«Το δικαστήριο επισημαίνει ότι οι κομμουνιστές που προέρχονταν άμεσα από το προπολεμικό αυτό κόμμα εγκαθίδρυσαν τη σοβιετική κατοχή και τη σταλινική καταπίεση στη μεταπολεμική Πολωνία», είπε, υπενθυμίζοντας ότι αρκετά ηγετικά στελέχη του προπολεμικού κινήματος ανέλαβαν υψηλές κυβερνητικές θέσεις και ενορχήστρωσαν τον σταλινικό τρόμο που καταπίεσε την πολωνική κοινωνία ως την πτώση του κομμουνισμού το 1989.
Σύμφωνα με την πολωνική νομοθεσία, η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου ενεργοποιεί υποχρεωτικές διαδικασίες. Το Πρωτοδικείο Βαρσοβίας, που διατηρεί το εθνικό μητρώο πολιτικών κομμάτων, πρέπει να εκδώσει άμεσα απόφαση διαγραφής του Κόμματος από το μητρώο. Μια τέτοια εντολή θα έχει ως αποτέλεσμα τη διάλυση του ΚΚΠ, τη ρευστοποίηση της περιουσίας του και τον αποκλεισμό του από εκλογικές διαδικασίες ή δημόσια χρηματοδότηση. Μολονότι ο νόμος επιτάσσει την άμεση ενέργεια, η εκτέλεση ενδέχεται να καθυστερήσει λόγω διαμάχης για τη νομιμότητα της σύνθεσης του συνταγματικού δικαστηρίου.
Η Epoch Times ήρθε σε επικοινωνία με το Πρωτοδικείο Βαρσοβίας, προκειμένου να διευκρινιστεί εάν και πότε θα εκτελεστεί η διαγραφή του Κόμματος.
Σε ανακοίνωσή του στις 5 Δεκεμβρίου, το Κομμουνιστικό Κόμμα Πολωνίας χαρακτήρισε την απόφαση ως «μη δεσμευτική», επικαλούμενο τη διαμάχη για τη νομιμότητα του Συνταγματικού Δικαστηρίου, και δήλωσε ότι θα συνεχίσει τη δράση του.
