Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ τόνισε στις 16 Φεβρουαρίου ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να ενισχύσει την άμυνα και την ασφάλειά του ώστε να αποτρέψει την απειλή της ρωσικής επιθετικότητας». Ο Στάρμερ υπενθύμισε πως πλησιάζει η τέταρτη επέτειος από την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, υπογραμμίζοντας ότι «ακόμα κι αν υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών, η ρωσική απειλή δεν θα εξαλειφθεί και οφείλουμε να είμαστε σε εγρήγορση γι’ αυτό. Αυτό σημαίνει πως όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες, πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα», δήλωσε ο πρωθυπουργός σε δημοσιογράφους.
Το Λονδίνο έχει ήδη δεσμευθεί να ανταποκριθεί στον νέο στόχο του ΝΑΤΟ, που συμφωνήθηκε από τους συμμάχους τον Ιούνιο του 2025, αυξάνοντας τις αμυντικές του δαπάνες από το 2% του ΑΕΠ στο 5% έως το 2035. Την πρωτοβουλία προώθησε κυρίως ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εδώ και χρόνια τονίζει πως τα υπόλοιπα μέλη της Συμμαχίας — η συντριπτική πλειονότητα των οποίων βρίσκεται στην Ευρώπη — οφείλουν να συνεισφέρουν περισσότερα για την άμυνά τους.
Ο Στάρμερ πρόσθεσε ότι η ταχεία ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας προϋποθέτει στενή συνεργασία με άλλες χώρες, με στόχο ένα ισχυρότερο, περισσότερο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ. «Το ΝΑΤΟ υπήρξε η πιο επιτυχημένη στρατιωτική συμμαχία που γνώρισε ποτέ ο κόσμος. Κράτη που επί αιώνες συγκρούονταν στα πεδία των μαχών, πλέον στέκονται ενωμένα, έτοιμα να υπερασπιστούν το ένα το άλλο», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός. «Αυτό είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο πρέπει να χτίσουμε, καθώς επηρεάζει κάθε πολίτη αυτής της χώρας — κι εκεί θα είμαι απολύτως αμετακίνητος ως προς το ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα αναλάβει την ηγεσία που απαιτούν οι περιστάσεις».
Οι δηλώσεις του Στάρμερ ακολούθησαν κοινή επιστολή των αρχηγών Αμύνης του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας, που καλούν το κοινό να στηρίξει την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, προκειμένου να αποτραπεί ένα ενδεχόμενο πολέμου με τη Ρωσία. «Η συγκέντρωση στρατιωτικής ισχύος από τη Μόσχα, συνδυασμένη με τη διάθεσή της να διεξάγει πόλεμο στην ήπειρό μας — όπως αποδεικνύεται με οδυνηρό τρόπο στην Ουκρανία — συνιστά αυξημένο κίνδυνο που απαιτεί τη συλλογική μας προσοχή», τόνισαν σε άρθρο τους στις εφημερίδες The Guardian και Die Welt, ο Ρίτσαρντ Νάιτον, αρχηγός των Βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων, και ο Κάρστεν Μπρόιερ, αρχηγός της Άμυνας της Γερμανίας, στις 15 Φεβρουαρίου.
Η ρωσική εισβολή στην ανατολική Ουκρανία έγινε τον Φεβρουάριο του 2022 και ο πόλεμος μεταξύ των δύο χωρών είναι αδιάλειπτος από τότε, ωστόσο η επιτιθέμενη χώρα αρνείται σταθερά πως σχεδιάζει να έρθει σε σύγκρουση με την Ευρώπη ή το ΝΑΤΟ.
Στενότεροι δεσμοί με την ΕΕ
Σε ομιλία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, στις 14 Φεβρουαρίου, ο Στάρμερ υπογράμμισε πως το Ηνωμένο Βασίλειο οφείλει να οικοδομήσει βαθύτερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση — καθώς η πλειονότητα των κρατών-μελών της ΕΕ συμμετέχει και στο ΝΑΤΟ — τόσο σε τομείς άμυνας όσο και στη βιομηχανία, την τεχνολογία και την πολιτική. «Αυτά είναι τα θεμέλια πάνω στα οποία θα στηριχθεί η ασφάλεια και η ευημερία μας. Δεν υπάρχει βρετανική ασφάλεια χωρίς την Ευρώπη ούτε ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τη Βρετανία», ανέφερε ο Στάρμερ, σύμφωνα με το επίσημο κείμενο της ομιλίας του.
Αν και κάλεσε για μεγαλύτερο συντονισμό με τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ, ο Βρετανός πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η ασφάλεια απαιτεί και τη διατήρηση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν αναντικατάστατη δύναμη. Η συμβολή τους στην ευρωπαϊκή ασφάλεια επί ογδόντα χρόνια είναι απαράμιλλη — και η ευγνωμοσύνη μας το ίδιο», δήλωσε ο Στάρμερ. «Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζουμε ότι τα πράγματα αλλάζουν. Η αμερικανική εθνική στρατηγική ασφαλείας επισημαίνει πλέον ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην άμυνά της. Αυτός είναι ο νέος κανόνας».
Στο ίδιο συνέδριο μίλησε και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος επιβεβαίωσε την προσήλωση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, ζητώντας παράλληλα από την Ευρώπη να ενισχύσει την άμυνά της και να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της. «Θέλουμε συμμάχους που να μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, ώστε κανένας αντίπαλος να μη διανοηθεί να δοκιμάσει τη συλλογική μας ισχύ», δήλωσε ο Ρούμπιο απευθυνόμενος στους Ευρωπαίους ηγέτες στις 14 Φεβρουαρίου.
Το Πεντάγωνο έδωσε στη δημοσιότητα στις 23 Ιανουαρίου τη νέα εθνική στρατηγική άμυνας των ΗΠΑ, η οποία δίνει προτεραιότητα στην υπεράσπιση της αμερικανικής επικράτειας και των συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών στο σύνολο του δυτικού ημισφαιρίου. Σύμφωνα με το σχετικό έγγραφο, οι ΗΠΑ θα ενθαρρύνουν τους εταίρους τους — συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης — να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αυτοάμυνά τους, με την αμερικανική συνδρομή να παραμένει μεν κρίσιμη αλλά περιορισμένη.
Αυτή τη μετατόπιση των αμερικανικών προτεραιοτήτων αναγνώρισε και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, να δηλώνει λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση της Στρατηγικής: «Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της και να εγγυηθεί τη δική της άμυνα».
