Οι πέντε μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης ανακοίνωσαν στις 20 Φεβρουαρίου ότι προχωρούν από κοινού σε ένα έργο πολλών εκατομμυρίων δολαρίων για την παραγωγή φθηνών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, όπως αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή πυραύλους, εντός των επόμενων 12 μηνών.
Η ανακοίνωση πραγματοποιήθηκε στη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ομάδας των Πέντε (E-5) στην Κρακοβία, η οποία έφερε στο ίδιο τραπέζι τους πέντε μεγαλύτερους αμυντικούς προϋπολογισμούς της Ευρώπης: Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία και Βρετανία. Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρωτοβουλία σχετίζεται με τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, όπου τα αυτόνομα επιθετικά drone αποδείχθηκαν αποτελεσματική και πολύ πιο οικονομική εναλλακτική λύση αντί των ακριβών αντιαεροπορικών πυραύλων. Την ηγεσία της προσπάθειας έχει αναλάβει η Βρετανία, με την πλήρη στήριξη και των υπόλοιπων τεσσάρων χωρών.
Ο Πολωνός υπουργός Άμυνας, Βλαντισλάβ Κοσινιάκ-Καμίς, δήλωσε: «Η ομάδα στήριξε ολόψυχα την πρωτοβουλία για Λύσεις Χαμηλού Κόστους και Αυτόνομες Πλατφόρμες. Τα drone αποτέλεσαν πραγματική επανάσταση στα πεδία των μαχών στην Ουκρανία. Άλλαξαν την πορεία του πολέμου. Μετέβαλαν τις στρατηγικές μας στο πώς εξοπλίζουμε τις δυνάμεις μας».
Στο ίδιο πνεύμα, ο Βρετανός υπουργός Αμυντικής Ετοιμότητας και Βιομηχανίας, Λουκ Πόλλαρντ, τόνισε: «Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι πως, για να έχουμε αποτελεσματική άμυνα απέναντι σε απειλές όπως φθηνοί πύραυλοι, drones ή άλλα μέσα, πρέπει το κόστος της άμυνας να ταιριάζει με το κόστος της απειλής. Για αυτό θέλουμε μεγαλύτερη ποσότητα. Γι’ αυτό, κάθε μέλος των Ε-5 δεσμεύεται με εκατομμύρια λίρες και ευρώ για τεχνολογική αναβάθμιση».
Ο Πόλλαρντ προσέθεσε: «Είμαστε βέβαιοι πως αυτό είναι το πρώτο βήμα μιας σειράς πρωτοβουλιών υπό το LEAP, ώστε να αναπτύξουμε χερσαίες ή αντιαεροπορικές δυνατότητες, συνδυάζοντας τη συλλογική εμπειρία μας και κινητοποιώντας τη βιομηχανία άμυνας σε καθεμία από τις πέντε χώρες απέναντι στην πρόκληση».
Υπογράμμισε επίσης ότι οι χώρες της Ε-5 αισιοδοξούν πως το σχέδιο θα καταλήξει σε ένα «effector» που θα μπει σε παραγωγή εντός 12 μηνών. Στην στρατιωτική ορολογία, ως «effector» νοούνται τα συστατικά ενός συστήματος που παράγουν φυσικό αποτέλεσμα, ενώ οι αυτόνομες πλατφόρμες — ο δεύτερος πυλώνας της πρωτοβουλίας LEAP — είναι μη επανδρωμένα συστήματα με δυνατότητα αυτόνομης λήψης αποφάσεων.
Η βρετανική κυβέρνηση ανέφερε: «Το LEAP θα οδηγήσει στην ανάπτυξη προηγμένων, οικονομικών αντιαεροπορικών συστημάτων, όπως αυτόνομα drone ή πύραυλοι. Το πρώτο έργο θα παραδοθεί ως το 2027, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία αξιοποίησης ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ηγεσίας, τεχνητής νοημοσύνης και αυτονομίας στον τομέα άμυνας».
Η συνάντηση της Κρακοβίας πραγματοποιήθηκε σε μια συγκυρία όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να ενισχύσουν τις αμυντικές δυνατότητες της ηπείρου, και η Ουάσιγκτον περιορίζει την προστασία της. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, παρατήρησε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διασφαλίζουν από πυρηνικής άποψης την ευρωπαϊκή άμυνα για το ορατό μέλλον, ωστόσο η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για την αποτροπή με συμβατικά μέσα».
Η Επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, που ήταν επίσης παρούσα στη συνάντηση της Κρακοβίας, επεσήμανε: «Η πρωτοβουλία δεν στοχεύει στην ανταγωνισμό με το ΝΑΤΟ, αλλά ενισχύει τη θέση της Ευρώπης εντός της Συμμαχίας. Ισχυρότερη Ευρώπη σημαίνει και ισχυρότερη συμμαχία».
Πέραν του LEAP, ο Πιστόριους πρότεινε να εξεταστεί ένα ευρωπαϊκό αντίστοιχο της συμμαχίας Five Eyes — της συμφωνίας ανταλλαγής πληροφοριών που διατηρούν οι αγγλόφωνες χώρες: Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδάς, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία. Όπως είπε, «Είναι κάτι που μπορεί να εξεταστεί και ήδη ανατέθηκε η σχετική εντολή».
Η Κάλλας πρότεινε επίσης τη δημιουργία κοινής μοίρας εναέριου ανεφοδιασμού ή μιας πολυσυστημικής δύναμης ταχείας επέμβασης, θυμίζοντας πως οι Five Eyes συνεργάζονται από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν είναι η πρώτη φορά που προτείνεται μια τέτοια συνεργασία στην Ευρώπη, καθώς και η νέα κυβέρνηση της Ολλανδίας κάλεσε για αυτό στις 30 Ιανουαρίου στο κυβερνητικό της πρόγραμμα.
