Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ολοκληρώθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2026, όμως η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη.
Στη φετινή διοργάνωση, ο Ρούμπιο εκφώνησε ομιλία στις 14 Φεβρουαρίου 2026, απευθύνοντας μια ισχυρή προειδοποίηση προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, λέγοντας ότι από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης έχουν εγκλωβιστεί σε μια «επικίνδυνη αυταπάτη». Υποστήριξε ότι η «ευφορία αυτού του θριάμβου» οδήγησε σε μια εσφαλμένη πεποίθηση πως κάθε χώρα θα μετατρεπόταν σε φιλελεύθερη δημοκρατία, πως τα σύνορα δεν θα είχαν πλέον σημασία και πως οι κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου θα αντικαθιστούσαν τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα.
Η ομιλία του έκανε πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες να νιώσουν άβολα, ωστόσο ο ίδιος έλαβε θερμό χειροκρότημα με το ακροατήριο όρθιο. Παρατηρητές ανέφεραν ότι το μήνυμά του έμοιαζε με προγενέστερες προειδοποιήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρώπη, αν και παρουσιάστηκε με πιο στρατηγικό τρόπο. Ο Φρεντ Φλάιτζ, ο οποίος υπηρέτησε στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, είπε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι αυτό που φάνηκε ήταν ένα «υπόδειγμα διπλωματίας» από έναν Αμερικανό πολιτικό με σημαντική εμπειρία.
Σύμφωνα με τον Φλάιτζ, η αποτελεσματική στρατηγική του Ρούμπιο ήταν ότι άνοιξε την ομιλία του απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς πως η κυβέρνηση Τραμπ είναι αντιευρωπαϊκή, ότι σχεδιάζει να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ ή ότι πιστεύει πως έχει τελειώσει η παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Ο ίδιος, που σήμερα είναι αντιπρόεδρος στο America First Policy Institute, πρόσθεσε ότι ο Ρούμπιο το πέτυχε εξηγώντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη έχουν μια μακρά και ιστορική σχέση, πως οι ΗΠΑ χρειάζονται την Ευρώπη και πως η Αμερική είναι «παιδί της Ευρώπης».
Κατά την ομιλία του, ο Ρούμπιο υπογράμμισε τους ισχυρούς ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των δύο πλευρών, οι οποίοι, όπως είπε, έχουν ρίζες στην «κοινή ιστορία, τη χριστιανική πίστη, τον πολιτισμό, την κληρονομιά, τη γλώσσα, την καταγωγή και τις θυσίες που έκαναν μαζί οι πρόγονοί μας».
Η ομιλία του Ρούμπιο θεωρήθηκε λιγότερο συγκρουσιακή από εκείνη του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος τον Φεβρουάριο 2025, στην ίδια διάσκεψη, είχε επικρίνει Ευρωπαίους ηγέτες ότι περιορίζουν την ελευθερία του λόγου και επιτρέπουν τη μαζική μετανάστευση, υποστηρίζοντας ότι η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη είναι «η απειλή από μέσα, η υποχώρηση της Ευρώπης από ορισμένες από τις πιο θεμελιώδεις αξίες της — αξίες που μοιράζεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποδέχθηκαν θετικά τον τόνο του Ρούμπιο. Ο Λουκ Νίκτερ, καθηγητής προεδρικών σπουδών στο Chapman University στο Όραντζ της Καλιφόρνια, είπε στην Epoch Times ότι η ομιλία περιείχε πολλά και δεν ήταν μόνο «μαστίγιο», αλλά είχε και αρκετό «καρότο», προσθέτοντας ότι σε μεγάλο τμήμα της ομιλίας ο υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε την επιθυμία του να γίνει η Ευρώπη ισχυρότερη πολιτισμικά, οικονομικά και στρατιωτικά.
Σύμφωνα με τον Φλάιτζ, η ομιλία θα ενθαρρύνει κινήματα της αντιπολίτευσης στην Ευρώπη, καθώς οι σημερινοί ηγέτες δεν πρόκειται, όπως υποστήριξε, να αλλάξουν στάση ως προς τη μετανάστευση και το κλίμα. Πρόσθεσε ότι κινήματα της αντιπολίτευσης στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γερμανία ήδη κάνουν εκστρατείες πάνω σε αυτά τα ζητήματα και ότι η παρέμβαση Ρούμπιο θα τους δώσει επιχειρήματα, εκτιμώντας πως αν οι σημερινοί ηγέτες δεν αλλάξουν πολιτική, θα απομακρυνθούν μέσω της κάλπης.
Η ελεγχόμενη παρακμή της Δύσης
Ο Ρούμπιο επέκρινε πολιτικές των τελευταίων δεκαετιών στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες χαρακτήρισε ως παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτό που αποκάλεσε «ελεγχόμενη παρακμή της Δύσης», σημειώνοντας ότι αυτά τα λάθη έγιναν από κοινού. Υποστήριξε ότι η υπερβολική διόγκωση των κρατών πρόνοιας έγινε σε βάρος της εθνικής άμυνας, επισημαίνοντας ότι αντίπαλοι των ΗΠΑ αύξησαν τις στρατιωτικές δαπάνες και χρησιμοποίησαν σκληρή ισχύ για να προωθήσουν τα εθνικά τους συμφέροντα, και κάλεσε την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της άμυνα.
Συνέχισε λέγοντας ότι, «για να κατευναστεί μια λατρεία του κλίματος», επιβλήθηκαν ενεργειακές πολιτικές που φτωχαίνουν τους πολίτες, ενώ χαρακτήρισε «ανόητες» τις πολιτικές δεκαετιών αποβιομηχάνισης και απώλειας κυριαρχίας στις αλυσίδες εφοδιασμού. Πρόσθεσε ότι η μαζική μετανάστευση παραμένει κρίση που αποσταθεροποιεί κοινωνίες σε ολόκληρη τη Δύση και ανέφερε ότι, υπό τον Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται πλέον για να διορθώσουν την πορεία τους, καλώντας την Ευρώπη να συμμετάσχει σε αυτή την προσπάθεια.
Ο Μάικλ Γουόλς, ειδικός στην εξωτερική πολιτική, είπε στην Epoch Times σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι η ομιλία ήταν συνεπής με το πρόσφατα δημοσιοποιημένο στρατηγικό σχέδιο της υπηρεσίας για το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και ότι αυτό ήταν το βασικό θέμα για τον ευρωπαϊκό πυλώνα, παρουσιασμένο απλώς με λιγότερο τυποποιημένο ύφος. Η έκθεση που δημοσιοποιήθηκε τον Ιανουάριο ανέφερε ότι η Ευρώπη πρέπει να ανακτήσει τη δύναμή της «για να παραμείνει χρήσιμος εταίρος για τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Η αντίδραση της Ευρώπης
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απάντησαν με μετρημένες αντιδράσεις. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είπε στο γερμανικό μέσο Deutsche Welle ότι ένιωσε σε μεγάλο βαθμό καθησυχασμένη από τον Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι τον γνωρίζουν και ότι είναι καλός φίλος και ισχυρός σύμμαχος. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε στο ίδιο μέσο ότι δεν υπάρχει εκατό τοις εκατό ταύτιση προτεραιοτήτων μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά εκτίμησε ότι υπάρχει κοινό έδαφος για ένα φωτεινό μέλλον μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης.
Σε συζήτηση πάνελ στο πλαίσιο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου που φιλοξενήθηκε από το Euronews, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας απέρριψε την άποψη ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε παρακμή, λέγοντας ότι, αντίθετα με όσα υποστηρίζουν ορισμένοι, η «αφυπνισμένη» και παρακμασμένη Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει πολιτισμική εξαφάνιση και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν χώρες που επιθυμούν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με παρατηρητές, πολλοί Ευρωπαίοι πολιτικοί ήταν δυσαρεστημένοι με το μήνυμα, αν και απέφυγαν να το επικρίνουν δημόσια. Ο Νίκτερ σχολίασε ότι οι περισσότεροι βλέπουν την πολιτική από τις «φθηνές θέσεις», όπου μοιάζει με ένα είδος θεάτρου τελετουργικής παράστασης, και ότι όσα λέγονται δημόσια μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από όσα λέγονται κατ’ ιδίαν. Ο Φλάιτζ ανέφερε ότι, παρότι οι περισσότεροι χειροκρότησαν έντονα τον Ρούμπιο, δεν τους άρεσε η ομιλία, προσθέτοντας ότι δεν επιθυμούν να αλλάξουν τις πολιτικές τους.
Δεν είναι σαφές αν ο Ρούμπιο έγραψε ο ίδιος την ομιλία του ή αν έλαβε βοήθεια από συντάκτη ομιλιών, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Πριν ενταχθεί στην κυβέρνηση Τραμπ ως υπουργός Εξωτερικών, εκπροσώπησε τη Φλόριντα στη Γερουσία των ΗΠΑ από το 2011 έως τον Ιανουάριο 2025, υπηρετώντας σε βασικές επιτροπές, μεταξύ των οποίων η Επιτροπή Πληροφοριών και η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. Σύμφωνα με τον Φλάιτζ, το υπόβαθρο και η εμπειρία του εξηγούν την αυθεντία που εξέπεμψε κατά την ομιλία, επισημαίνοντας ότι δεν επρόκειτο απλώς για ανάγνωση κειμένου, αλλά ότι γνώριζε σε βάθος το αντικείμενο.
