Η Βρετανία επανεξετάζει τη στάση της ως προς το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη να επιλέγουν και να προσβάλλουν στόχους χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, δήλωσε ο υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, Άλιστερ Καρνς, σε σχόλιά του που δημοσιεύθηκαν στην Financial Times στις 30 Μαΐου.
Η ισχύουσα πολιτική του βρετανικού στρατού, σύμφωνα με έγγραφα που δημοσιεύθηκαν το 2022, προβλέπει «κατάλληλη ανθρώπινη συμμετοχή ανάλογα με το εκάστοτε πλαίσιο» στην επιλογή και προσβολή στόχων. Ωστόσο, μετά τις ταχείες εξελίξεις στον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ορισμένοι αξιωματούχοι πιέζουν ώστε η ανθρώπινη συμμετοχή σε τέτοιες αποφάσεις να καταστεί προαιρετική.
Ο Καρνς, ο οποίος υπηρέτησε στους Βασιλικούς Πεζοναύτες πριν εισέλθει στην πολιτική, άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν εξαιρετικές περιστάσεις κατά τις οποίες μηχανές με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης θα λαμβάνουν μόνες τους αποφάσεις για την επιλογή στόχων. Όπως δήλωσε στην Financial Times, υποστηρίζει πάντοτε ότι πρέπει να υπάρχει άνθρωπος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα απομάκρυνσης του ανθρώπινου παράγοντα όταν αυτό απαιτείται, καθώς οι αντίπαλοι της χώρας δεν θα ενδιαφέρονται για την ύπαρξη ανθρώπινης συμμετοχής.
Ο Βρετανός υπουργός ανέφερε επίσης ότι ορισμένα βρετανικά οπλικά συστήματα λειτουργούν ήδη με σημαντικό βαθμό αυτονομίας, επισημαίνοντας ότι πυραυλικά συστήματα μπορούν να κινούνται προς τον στόχο, να τον εντοπίζουν και να τον πλήττουν. Παρ’ όλα αυτά, υποστήριξε ότι οι απόψεις του συνάδουν με την υφιστάμενη πολιτική του Λονδίνου, τονίζοντας ότι η χώρα διαθέτει αυστηρούς κανόνες και κανονισμούς και θα συνεχίσει να τους τηρεί.
Το δόγμα της Βρετανίας για τα αυτόνομα οπλικά συστήματα, το οποίο δημοσιεύθηκε από το βρετανικό υπουργείο Άμυνας σε έγγραφο του 2022 με τίτλο «Ambitious, Safe, Responsible» («Φιλόδοξα, Ασφαλή, Υπεύθυνα»), δεν αποκλείει την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης σε οπλικά συστήματα. Αναφέρει, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση είναι «απολύτως σαφής» ως προς το ότι πρέπει να υπάρχει κατάλληλη ανθρώπινη συμμετοχή, ανάλογα με το εκάστοτε πλαίσιο, στα συστήματα που εντοπίζουν, επιλέγουν και προσβάλλουν στόχους.
Επιπλέον, σε υποβολή της βρετανικής κυβέρνησης προς το Γραφείο Αφοπλιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ το 2024 αναφέρεται ότι η χώρα δεν διαθέτει πλήρως αυτόνομα οπλικά συστήματα, δηλαδή όπλα που λειτουργούν χωρίς την κατάλληλη ανθρώπινη συμμετοχή ή εκτός πλαισίου ανθρώπινης ευθύνης και λογοδοσίας. Στο ίδιο κείμενο επισημαίνεται ότι η Βρετανία «δεν έχει πρόθεση να τα αναπτύξει», ενώ προσθέτει ότι «κανένα κράτος δεν θα πρέπει να αναπτύσσει ή να θέτει σε επιχειρησιακή χρήση τέτοια συστήματα».
Στις 20 Φεβρουαρίου, η κυβέρνηση ξεκίνησε αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τα μη επανδρωμένα και αυτόνομα συστήματα στον τομέα της άμυνας, αναφέροντας ότι πρέπει να «επικαιροποιηθεί ώστε να ανταποκρίνεται στη σημερινή εποχή απειλών» και να είναι «όσο το δυνατόν πιο ευέλικτο και απλό, ώστε να επιτρέπει ταχεία ανάπτυξη, κλιμάκωση και καινοτομία».
Η εξάπλωση των αυτόνομων οπλικών συστημάτων
Η πρωτοβουλία της βρετανικής κυβέρνησης αντανακλά μια ευρύτερη τάση στη Δύση, καθώς ολοένα περισσότερες χώρες εμφανίζονται ανοικτές στο ενδεχόμενο χρήσης αυτόνομων οπλικών συστημάτων στο πεδίο της μάχης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν ήδη συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στο πεδίο των επιχειρήσεων στον συνεχιζόμενο πόλεμό τους με το Ιράν, όπως το Maven Smart System της Palantir, το οποίο υποστηρίζει τη διαδικασία επιλογής στόχων, όπως επιβεβαίωσε στις 14 Μαΐου ενώπιον του Κογκρέσου ο επικεφαλής Ψηφιακών Τεχνολογιών και Τεχνητής Νοημοσύνης του Πενταγώνου, Κάμερον Στάνλεϋ.
Σύμφωνα με τον Στάνλεϋ, από τον Φεβρουάριο τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης έχουν χρησιμοποιηθεί για την προσβολή «περισσότερων από 13.000 στόχων», μειώνοντας τον χρόνο επιλογής στόχων από ημέρες σε δευτερόλεπτα.
Η Ουκρανία έχει επίσης χρησιμοποιήσει αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη πεδίου μάχης, όπως το Saker Scout, το οποίο χρησιμοποιεί υπολογιστική όραση για να εντοπίζει και να προσβάλλει 47 κατηγορίες στρατιωτικού εξοπλισμού, καθώς και εχθρικό πεζικό.
Εκτιμάται επίσης ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη Lancet για αυτόνομες επιθέσεις εναντίον στόχων, αν και οι λεπτομέρειες σχετικά με τον βαθμό ανθρώπινης συμμετοχής στη λειτουργία αυτών των όπλων παραμένουν άγνωστες.
Τον περασμένο μήνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασαν συνεργασία με την Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο για την ανάπτυξη μη επανδρωμένων εναέριων και υποβρύχιων συστημάτων έως το 2027.
Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε το σχέδιο κατά τη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της AUKUS, η οποία πραγματοποιήθηκε στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Σιγκαπούρη στις 30 Μαΐου. Δήλωσε ότι το βασικό πρόγραμμα θα προσφέρει ένα σύνολο εξαιρετικά προσαρμόσιμων φορτίων πολλαπλών αποστολών για μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα, σχεδιασμένων να υποστηρίζουν υποθαλάσσιες επιχειρήσεις και να διατηρούν το συλλογικό πλεονέκτημα των συμμετεχουσών χωρών στον θαλάσσιο τομέα.
Η AUKUS είναι μια τριμερής αμυντική συμμαχία που συγκροτήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία το 2021, με στόχο την αντιμετώπιση της αυξανόμενης ισχύος της Κίνας στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού.
Η Κίνα είναι επίσης γνωστό ότι κατασκευάζει και εκπαιδεύει μη επανδρωμένα αεροσκάφη με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτικούς σκοπούς.
