Ο Άντυ Μπέρναμ ανέλαβε την Παρασκευή την ηγεσία του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος, ολοκληρώνοντας το τελευταίο βήμα προτού γίνει ο έβδομος πρωθυπουργός της Βρετανίας μέσα σε μία δεκαετία πολιτικής αναταραχής. Ο πρώην δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ επιβεβαιώθηκε ως νέος ηγέτης σε ειδική κομματική διάσκεψη στο Λονδίνο, έχοντας εξασφαλίσει τη συντριπτική υποστήριξη των Εργατικών βουλευτών.
Ο Μπέρναμ είχε μόλις επιστρέψει στην κεντρική πολιτική σκηνή ως βουλευτής του Μάκερφηλντ, έπειτα από μία δεκαετία σχεδόν στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση. Επανήλθε στη Βουλή των Κοινοτήτων με δεδηλωμένο στόχο να αμφισβητήσει τον πρωθυπουργό Κηρ Στάρμερ, ο οποίος παραιτήθηκε στις 22 Ιουνίου λόγω πίεσης από το ίδιο του το κόμμα. Ο Μπέρναμ θεωρείται περισσότερο σοσιαλιστής από τον Στάρμερ, ιδίως στα οικονομικά ζητήματα.
Θα διοριστεί επισήμως πρωθυπουργός όταν ο βασιλιάς Κάρολος του αναθέσει τον σχηματισμό κυβέρνησης. Πρόκειται για τυπική διαδικασία, καθώς, στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας του Ηνωμένου Βασιλείου, ο ηγέτης του κόμματος που έχει την πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων καλείται να ηγηθεί της κυβέρνησης. Ωστόσο, επικριτές του Μπέρναμ, ακόμη και ορισμένα στελέχη των Εργατικών, έχουν εκφράσει ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο επέστρεψε στη Βουλή και για την αιφνίδια άνοδό του στην κομματική ηγεσία και την πρωθυπουργία.
Ανησυχητική η άνοδος του Reform για τους Εργατικούς
Κανένας Εργατικός βουλευτής δεν κατέβηκε απέναντι στον Μπέρναμ στην κούρσα για την ηγεσία, καθώς το κόμμα συσπειρώθηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω από την υποψηφιότητά του. Ο πρώην βουλευτής Τζος Σάιμονς παραιτήθηκε από την έδρα του Μάκερφηλντ, προκαλώντας επαναληπτική εκλογή με ρητό σκοπό να επιστρέψει στη Βουλή ο Μπέρναμ, το φαβορί του κόμματος μετά τη μεταστροφή του εναντίον του Στάρμερ.
Το βαρύ κλίμα στους Εργατικούς είχε διαμορφωθεί από την καταστροφική επίδοσή τους στις τοπικές εκλογές του Μαΐου και τη δημοσκοπική άνοδο του ανερχόμενου δεξιού κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ.
Δημοφιλής κατά τη θητεία του ως δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, αξίωμα στο οποίο επανεξελέγη δύο φορές, ο Μπέρναμ θεωρήθηκε η μεγαλύτερη ελπίδα των Εργατικών για την αντιστροφή της πορείας τους πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές, οι οποίες κανονικά δεν αναμένονται πριν από το 2029.
Ο Στάρμερ ήταν ο έβδομος πρωθυπουργός των Εργατικών και εκείνος με τη συντομότερη θητεία, παραμένοντας στην Ντάουνινγκ Στρητ για λίγο λιγότερο από δύο χρόνια. Είχε αναλάβει την πρωθυπουργία αφότου οδήγησε το κόμμα σε σαρωτική εκλογική νίκη τον Ιούλιο του 2024.
Η αναπληρώτρια ηγέτιδα των Εργατικών, Λούσυ Πάουελ, απέτισε φόρο τιμής στον απερχόμενο πρωθυπουργό, εκτιμώντας ότι θα μείνει στη μνήμη για την ανατροπή της πορείας του κόμματος και την επαναφορά του σε εκλόγιμη θέση, έπειτα από δεκατέσσερα χρόνια διακυβέρνησης των Συντηρητικών.
Ομόφωνη στήριξη από τα συνδικάτα
Ο Μπέρναμ εξασφάλισε την υποψηφιότητα 379 από τους 403 Εργατικούς βουλευτές, υπερβαίνοντας κατά πολύ το απαιτούμενο όριο, ενώ έλαβε τη στήριξη και των έντεκα συνδικάτων που συνδέονται με το κόμμα.
Αποτίνοντας φόρο τιμής στον Στάρμερ, διαβεβαίωσε ότι ήταν έτοιμος να οικοδομήσει πάνω στα θεμέλια που εκείνος έθεσε. Ο απερχόμενος ηγέτης δεν παρέστη στη διάσκεψη, καθώς είχε μεταβεί στην Ουκρανία για να συναντηθεί την Πέμπτη με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Οι δύο άνδρες έχουν συνεργαστεί και στο παρελθόν. Το 2015, ο Στάρμερ είχε στηρίξει την υποψηφιότητα του Μπέρναμ για την ηγεσία των Εργατικών, όταν εκείνος κατέλαβε τη δεύτερη θέση πίσω από τον βετεράνο προοδευτικό πολιτικό Τζέρεμυ Κόρμπιν.
Η πολιτική κατεύθυνση του Μπέρναμ
Ο Μπέρναμ ευχαρίστησε τους βουλευτές για την υποστήριξή τους, χάρη στην οποία οι Εργατικοί λειτούργησαν σαν ενωμένο κόμμα, και δεσμεύτηκε να θέσει τη δύναμη αυτής της ενότητας στην υπηρεσία των ανθρώπων και των περιοχών που έχουν θέσει τις ελπίδες τους στην πολιτική.
Μιλώντας ενώπιον μελών του κόμματος, μεταξύ των οποίων και ο πρώην ηγέτης Νηλ Κίνοκ, υποσχέθηκε ότι οι Εργατικοί θα προχωρήσουν με τόλμη και αυτοπεποίθηση, παραμένοντας πιστοί στην πολιτική τους ταυτότητα.
Προανήγγειλε μια κατεύθυνση με σαφώς εργατικό χαρακτήρα, ξεκαθαρίζοντας ότι το κόμμα δεν θα επιχειρήσει να εμφανιστεί περισσότερο «πράσινο» από τους Πράσινους ή περισσότερο μεταρρυθμιστικό από το ίδιο το Reform, ούτε θα επαναλάβει την πρακτική του παρελθόντος υιοθετώντας υπερβολικά πολλές συντηρητικές θέσεις. Η αναφορά αυτή φάνηκε να παραπέμπει στον επί σειρά ετών Εργατικό πρωθυπουργό Τόνυ Μπλαιρ, ο οποίος δεν εθεάθη στο ακροατήριο.
Ενώ εντείνονται οι εικασίες για τα πρόσωπα που θα στελεχώσουν την ηγετική του ομάδα — ιδίως στα υπουργεία Οικονομικών, Εσωτερικών και Εξωτερικών — ο Μπέρναμ ξεκαθάρισε ότι δεν έχει ακόμη αποφασίσει σε ποιους θα προτείνει να αναλάβουν τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια.
Της Rachel Roberts
