Με την εκπνοή της προθεσμίας που είχε δοθεί από το υπουργείο Δικαιοσύνης για τη διερεύνηση όλων των καταγγελιών για σεξουαλική βία κατά ανηλίκων σε ολόκληρη τη Γαλλία κατά «απόλυτη προτεραιότητα», οι εισαγγελείς παρουσίασαν στις 15 Ιουλίου 675 καταδίκες, έχοντας εξετάσει σχεδόν 70.000 υποθέσεις. Αφορμή για την επισταμένη εξέταση στάθηκε ο θάνατος ενός 11χρονου κοριτσιού στα νοτιοδυτικά της χώρας, που έφερε στην επιφάνεια χρόνιες ελλείψεις και αδυναμίες του γαλλικού συστήματος δικαιοσύνης.
Στις 4 Ιουνίου του τρέχοντος έτους, ανακαλύφθηκε το σώμα ενός κοριτσιού, το οποίο έχει ταυτοποιηθεί μόνο ως Λυάννα [Lyhanna], σε ένα εγκαταλελειμμένο σιλό σιτηρών στο Πουϊκασκιέ του νομού Ζερ, στη Γαλλία. Σύμφωνα με γαλλικά μέσα ενημέρωσης, οι αστυνομικοί ανακάλυψαν ότι ο ύποπτος είχε θεαθεί μπροστά από το σχολείο της Λυάννα στη Φλεράνς στις 29 Μαΐου και ότι αργότερα κάμερες παρακολούθησης εντόπισαν το κορίτσι μέσα στο αυτοκίνητό του. Ο ύποπτος έχει ταυτοποιηθεί ως ο 41χρονος Ζερόμ Μπ.
Τέσσερις ημέρες αργότερα, πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση έξω από το Μέγαρο Δικαιοσύνης, με 6.000 άτομα να ζητούν νέους νόμους για την προστασία των παιδιών. Την ίδια μέρα, διατάχθηκε μαζική εξέταση όλων των καταγγελιών για σεξουαλική βία κατά ανηλίκων σε ολόκληρη τη Γαλλία έως τις 14 Ιουλίου, ως «απόλυτη προτεραιότητα». Από τότε, οι εισαγγελείς εξέτασαν 69.626 καταγγελίες για σεξουαλική βία κατά ανηλίκων, εντοπίζοντας σχεδόν χίλιες υποθέσεις που κρίνεται ότι ανήκουν στην κατηγορία της «προτεραιότητας».
Σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε την Τετάρτη 15 Ιουλίου ο υπουργός Δικαιοσύνης, Ζεράλντ Νταρμανέν [Gérald Darmanin], μέχρι τώρα έχουν διεξαχθεί 1.350 δικαστικές έρευνες ενώ 675 άτομα τέθηκαν υπό κράτηση, σηματοδοτώντας την κορύφωση μιας επιταχυνόμενης αλυσίδας ποινικών αποφάσεων. Στη Βρετάνη και στο Λίγηρα-Ατλαντίκ, παραδείγματος χάριν, επανεξετάστηκαν 3.870 υποθέσεις, γεγονός που καταδεικνύει το εδαφικό πεδίο εφαρμογής αυτής της δικαστικής εκστρατείας.
Αυτό το κίνημα «γενικής κινητοποίησης» του δικαστικού συστήματος, που ξεκίνησε ως αντίδραση στις ελλείψεις που αποκαλύφθηκαν στην δικαστική παρακολούθηση του βασικού υπόπτου στην υπόθεση Λυάννα, αποτελεί μέρος μιας πολιτικής και θεσμικής ακολουθίας όπου η προστασία των ανηλίκων έχει καταστεί δεδηλωμένη προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ παρουσίασε νέα νομοθετικά μέτρα που αποσκοπούν στην αυστηρότερη ρύθμιση των ερευνών για σεξουαλικά εγκλήματα που διαπράττονται εις βάρος παιδιών.
Αυτή η αξιολόγηση σηματοδοτεί μια αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, η οποία έχει επικριθεί εδώ και καιρό από ενώσεις θυμάτων για την αργοπορία της και τη συσσώρευση καταγγελιών που δεν έχουν διεκπεραιωθεί.
Ένα ελαττωματικό σύστημα
Ο θάνατος της Λυάννα στάθηκε αφορμή για να εκφραστεί μια τεράστια δημόσια κατακραυγή για το ποινικό σύστημα της χώρας και τα μέτρα προστασίας των ανηλίκων, καθώς ο κύριος ύποπτος, Ζερόμ Μπ. αντιμετώπιζε ήδη αρκετές κατηγορίες για βιασμό παιδιών, και παρόλα αυτά η παρακολούθησή του από τις αστυνομικές αρχές ήταν ελλιπής, επειδή οι καταγγελίες δεν είχαν διερευνηθεί πλήρως από τις δικαστικές και αστυνομικές αρχές του Ζερ. Αυτές οι ελλείψεις τροφοδότησαν την εθνική αγανάκτηση και έθεσαν υπό αμφισβήτηση την ικανότητα του δικαστικού συστήματος να προστατεύει τα παιδιά.
Η Σεσίλ Μαιλφέρ, ακτιβίστρια και ιδρύτρια του «Fondation des Femmes», δήλωσε στο τηλεοπτικό κανάλι France Info ότι υπάρχουν γενικευμένα προβλήματα όσον αφορά τη διερεύνηση των καταγγελιών για βιασμό. «Υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες καταγγελίες, αυτή τη στιγμή, σε όλη τη Γαλλία. Αυτή η πραγματικότητα… φαίνεται να αγνοείται», σημείωσε.
Σε αρκετές γαλλικές πόλεις, πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις έξω από δικαστικά μέγαρα, ενώ στο Παρίσι ο κόσμος συγκεντρώθηκε έξω από το υπουργείο Δικαιοσύνης κρατώντας πινακίδες που ζητούσαν «δικαιοσύνη για τη Λυάννα» και αναθεώρηση του τρόπου αντιμετώπισης της σεξουαλικής βίας. Στο France 2, ο γενικός εισαγγελέας του Ακυρωτικού Δικαστηρίου, Ρεμί Χάιτς, μίλησε για αποτυχία του κράτους και του ποινικού συστήματος και ζήτησε ενδελεχή αναθεώρηση «ώστε να μην ξαναϋπάρξει τέτοια υπόθεση».
Αντιμέτωπος με κριτική, ο Ζεράλντ Νταρμανέν μίλησε για «εξαιρετικά σοβαρές» ελλείψεις και υποσχέθηκε να «πει στον γαλλικό λαό την αλήθεια για τα στοιχεία» σχετικά με το τι «δεν πήγε καλά» σε αυτό το θέμα. Ερωτηθείς από δημοσιογράφους αν θα παραιτηθεί, δήλωσε: «Εάν διαπιστωθούν τυχόν ελλείψεις, θα αναλάβω την ευθύνη και θα προτείνω πειθαρχικά μέτρα που θα κυμαίνονται από επίπληξη έως απόλυση».
Ενισχυμένα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων
Πέρα από τις φυλακίσεις, η κυβέρνηση δίνει έμφαση σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Μια «τροποποιητική επιστολή» έχει προστεθεί στο σχέδιο νόμου για την προστασία των ανηλίκων, το οποίο εξετάστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο την 1η Ιουλίου 2026. Το κείμενο προβλέπει, μεταξύ άλλων, μέγιστη περίοδο τριών μηνών για τη διενέργεια ουσιωδών ερευνητικών πράξεων σε περιπτώσεις σεξουαλικών εγκλημάτων που διαπράττονται κατά παιδιών και για την ανάκριση των βασικών υπόπτων.
Αυτές οι διατάξεις συμπληρώνουν ένα διακομματικό νομοσχέδιο για τη βία λόγω φύλου και τη σεξουαλική βία, το οποίο η κυβέρνηση λέει ότι θέλει να «εμπλουτίσει» και να «επιταχύνει», σύμφωνα με το Γραφείο του Πρωθυπουργού. Οι οργανώσεις προστασίας των παιδιών χαιρετίζουν την πρόοδο, ενώ ζητούν πρόσθετους πόρους για τις υπηρεσίες έρευνας, το δικαστικό σύστημα και τον κοινωνικό και υγειονομικό τομέα.
Ορισμένες οργανώσεις δικαστών, από την πλευρά τους, προειδοποιούν για τον κίνδυνο «συναισθηματικής δικαιοσύνης», η οποία θα μπορούσε να υπονομεύσει την αμεροληψία των αποφάσεων και την ποιότητα των ερευνών εάν οι προθεσμίες είναι πολύ σύντομες. Ζητούν ισορροπία μεταξύ αυξημένης ανταπόκρισης, σεβασμού των δικαιωμάτων της υπεράσπισης και διαρκούς διάθεσης πόρων στα δικαστήρια.
Του Gaspard Lignard
Με τη συμβολή της Δέσποινας Καραπάνου
