Τη δρομολόγηση ενός κοινού, αμιγώς αμυντικού προγράμματος για την ανάπτυξη ευρωπαϊκής αντιβαλλιστικής ασπίδας ανακοίνωσαν τη Δευτέρα στο Παρίσι ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και οι ηγέτες εννέα ευρωπαϊκών χωρών.
Στον Συνασπισμό Αντιβαλλιστικής Άμυνας συμμετέχουν — εκτός από την Ουκρανία — η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην κοινή τους δήλωση αναγνώρισαν την «αυξημένη απειλή που συνιστούν οι βαλλιστικοί πύραυλοι» και έθεσαν ως στόχο την ανάπτυξη κοινής ευρωπαϊκής αντιβαλλιστικής ικανότητας, μέσω μιας ολοκληρωμένης αρχιτεκτονικής αντιπυραυλικής άμυνας ικανής να αποτρέπει και να εξουδετερώνει μελλοντικές πυραυλικές απειλές. Το εγχείρημα θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα ή υπό ανάπτυξη εθνικά συστήματα αντιβαλλιστικής άμυνας και παραμένει ανοικτό στη συμμετοχή και άλλων χωρών.
Η εμπειρία που αποκόμισαν οι Ουκρανοί μετά από τέσσερα χρόνια αντιμετώπισης βαλλιστικών επιθέσεων θα αποτελέσει το βασικό θεμέλιο για την οικοδόμηση της νέας ευρωπαϊκής αντιβαλλιστικής αρχιτεκτονικής. Η κοινή δήλωση αναγνωρίζει τη «μοναδική εμπειρία» που απέκτησε η Ουκρανία αντιμετωπίζοντας τη ρωσική εισβολή που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022.
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η χώρα του δεν διέθετε πάντοτε τις αναγκαίες δυνατότητες αναχαίτισης βαλλιστικών πυραύλων και γι’ αυτό δρομολογήθηκε νέο Πρόγραμμα Αντιβαλλιστικής Άμυνας, το οποίο συντονίζει την πολιτική, την κυβερνητική και τη βιομηχανική διάσταση του εγχειρήματος, με στόχο τη μαζική παραγωγή τόσο των ίδιων των συστημάτων όσο και των πυραύλων αναχαίτισης.
Παρότι η κοινή δήλωση δεν προβλέπει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ο Ουκρανός πρόεδρος εκτίμησε ότι το απαιτούμενο σύστημα θα μπορούσε να αναπτυχθεί μέσα στον επόμενο χρόνο. Παράλληλα, κάλεσε κάθε ενδιαφερόμενο που μπορεί να συμβάλει στο κοινό έργο να συμμετάσχει, υπογραμμίζοντας ότι οι εργασίες πρέπει να προχωρήσουν όσο το δυνατόν ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.
Η ανακοίνωση του νέου εγχειρήματος έγινε στο περιθώριο της συνόδου της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Παρίσι, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι σαράντα χωρών. Η συνάντηση αποτέλεσε επίδειξη πολιτικής και στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία και φάνηκε να λειτουργεί παράλληλα ως μήνυμα προς τη Μόσχα.
Η πρωτοβουλία προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Κρεμλίνου. Ο εκπρόσωπος Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε το σχήμα «συνασπισμό πολεμοκάπηλων», υποστηρίζοντας ότι τα μέλη του υποκινούν τη συνέχιση του πολέμου, ενώ διακατέχονται από την αυταπάτη πως μπορούν να επιφέρουν στρατηγική ήττα στη Ρωσία.
Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του Ζελένσκι ότι η Ουκρανία αλλάζει την πολιτική στρατηγική της. Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης, η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο αποχώρησε από τη θέση της, καθώς ο Ουκρανός πρόεδρος της πρότεινε να αναλάβει έναν νέο και σημαντικό τομέα των σχέσεων της χώρας με βασικό εταίρο. Η ίδια διαβεβαίωσε ότι παραμένει στη διάθεση του ουκρανικού κράτους, έτοιμη να συμβάλει στην ενίσχυση της θέσης της χώρας, στην υπεράσπιση των εθνικών της συμφερόντων και στην επίτευξη μιας δίκαιης ειρήνης.
Στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την προηγούμενη εβδομάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον θα παραχωρήσει στην Ουκρανία άδεια να παράγει η ίδια συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, σχολιάζοντας ότι έτσι το Κίεβο δεν θα μπορεί να διαμαρτύρεται πως δεν λαμβάνει αρκετά συστήματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τους πυραύλους Patriot το σημαντικότερο μέσο άμυνας της Ουκρανίας απέναντι στις ρωσικές βαλλιστικές επιθέσεις.
Του Timothy Frudd
