Ανώτατος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης μέτρων διασφάλισης απέναντι στην αυξανόμενη πίεση που ασκούν οι κινεζικές βιομηχανικές εισαγωγές σε τμήματα της ευρωπαϊκής μεταποίησης, επισημαίνοντας ότι οι κλάδοι των μηχανημάτων και του ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού εμφανίζουν πλέον σαφείς ενδείξεις επιβάρυνσης.
Ο Ντενί Ρεντονέ, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιβολή των εμπορικών κανόνων, δήλωσε στις 14 Ιουλίου ενώπιον της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι η προσφυγή σε εργαλεία εμπορικής προστασίας θα μπορούσε να καταστεί «θεμιτή και αναγκαία κατά περίπτωση» εξαιτίας της αυξανόμενης εισροής εισαγωγών. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν έχει κινηθεί καμία σχετική έρευνα ούτε έχουν επιλεγεί προϊόντα στα οποία θα μπορούσαν να επιβληθούν δασμοί ή ποσοστώσεις.
Στη συνέχεια εξήγησε ότι η Επιτροπή καταγράφει έντονες αυξήσεις εισαγωγών σε επιμέρους προϊόντα που υπάγονται στα τελωνειακά κεφάλαια 84 και 85, τα οποία καλύπτουν τα μηχανήματα και ευρύ φάσμα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Η παρακολούθηση των εμπορικών ροών επιτρέπει πλέον στις Βρυξέλλες να εντοπίζουν, σε επίπεδο επιμέρους δασμολογικών κωδικών, αιχμές τόσο στον όγκο όσο και στις τιμές των εισαγωγών, γεγονός που μπορεί να απαιτήσει προσαρμογή της εμπορικής πολιτικής.
Οι συγκεκριμένοι κλάδοι αποτελούν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής μεταποιητικής βάσης και συγκαταλέγονται παραδοσιακά στους τομείς όπου οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διατηρούσαν ισχυρή διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Οι διαπραγματεύσεις και τα πιθανά μονομερή μέτρα
Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις με το Πεκίνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί διαθέσιμα και μονομερή εργαλεία εμπορικής προστασίας. Σύμφωνα με τον Ρεντονέ, οι συνομιλίες από μόνες τους δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν τα διαρθρωτικά προβλήματα στις εμπορικές σχέσεις ΕΕ και Κίνας. Για τον λόγο αυτό, εκτίμησε ότι η ευρωπαϊκή πλευρά πιθανότατα θα χρειαστεί να επιδιώξει τη συγκράτηση των κινεζικών εξαγωγών, παράλληλα με την αξιοποίηση «στοιχείων μονομερούς προστασίας».
Τα μέτρα διασφάλισης διαφέρουν από τους δασμούς που επιβάλλει κατά καιρούς η ΕΕ για την αντιμετώπιση αθέμιτα χαμηλών τιμών ή κρατικών επιδοτήσεων σε εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα. Αυτά τα μέτρα μπορούν να περιορίσουν προσωρινά τις εισαγωγές όταν μια αιφνίδια αύξησή τους προκαλεί ή απειλεί να προκαλέσει σοβαρή ζημία στους εγχώριους παραγωγούς, ακόμη και χωρίς να έχει διαπιστωθεί αθέμιτα χαμηλή τιμή ή επιδότηση. Μπορούν να λάβουν τη μορφή προσωρινών δασμολογικών επιβαρύνσεων, ποσοστώσεων ή δασμολογικών ποσοστώσεων.
Η επιβολή οριστικών μέτρων προϋποθέτει επίσημη έρευνα και διαπίστωση σοβαρής ζημίας ή απειλής σοβαρής ζημίας. Επιπλέον, οποιαδήποτε σχετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να εξασφαλίσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των κρατών-μελών. Ο Ρεντονέ αναγνώρισε ότι κάτι τέτοιο ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολο, καθώς οι βιομηχανίες που ζητούν προστασία συγκεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό χωρών, ενώ επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών επωφελούνται από φθηνότερα εισαγόμενα εξαρτήματα και εξοπλισμό. Τα κράτη-μέλη θα πρέπει να διαμορφώσουν κοινή αντίληψη για το ποια τμήματα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης είναι αποφασισμένα να διατηρήσουν.
Εμπορικό έλλειμμα σε επίπεδα ρεκόρ
Οι δηλώσεις του Ρεντονέ έγιναν ενώ το εμπορικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κίνα στα αγαθά εξακολουθεί να κινείται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί. Σύμφωνα με τη Eurostat, η ΕΕ εισήγαγε το 2025 αγαθά αξίας 559,4 δισ. ευρώ από την Κίνα και εξήγαγε προϊόντα αξίας 199,6 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα να διαμορφωθεί στα 359,8 δισ. ευρώ, το δεύτερο υψηλότερο ετήσιο επίπεδο μετά το 2022. Σε σύγκριση με το 2024, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Κίνα μειώθηκαν κατά 6,5%, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 6,4%.
Ο Ρεντονέ υποστήριξε ότι η ανισορροπία είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν αποτυπώνεται στον φυσικό όγκο των εμπορευμάτων. Από το 2015 το εμπορικό έλλειμμα έχει περίπου πενταπλασιαστεί σε όγκο και υπερδιπλασιαστεί σε αξία, ενώ ο όγκος των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την Κίνα έχει μειωθεί κατά περίπου 30% την ίδια περίοδο.
Τα πιο πρόσφατα προσωρινά στοιχεία της Eurostat, σε απόσπασμα που εξέτασε η εφημερίδα The Epoch Times, καλύπτουν το διάστημα Ιανουαρίου-Απριλίου 2026. Στο τετράμηνο αυτό, οι εισαγωγές της ΕΕ από την Κίνα αυξήθηκαν κατά 4% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025 και διαμορφώθηκαν στα 191,9 δισ. ευρώ. Την ίδια περίοδο, οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά περίπου 5,5%, στα 62,4 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό έλλειμμα διευρύνθηκε κατά περίπου 9,4%, φθάνοντας τα 129,5 δισ. ευρώ. Τα στοιχεία παραμένουν προσωρινά και δεν περιλαμβάνουν ακόμη τους μήνες Μάιο και Ιούνιο.
Οι απαιτήσεις της ΕΕ προς το Πεκίνο
Ο Ρεντονέ απέδωσε την εμπορική ανισορροπία σε διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της οικονομίας της Κίνας, όπως οι πολιτικές που ευνοούν τη βιομηχανική παραγωγή έναντι της κατανάλωσης των νοικοκυριών, η πρόσβαση σε επιδοτούμενο κεφάλαιο, τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ξένες επιχειρήσεις στην κινεζική αγορά και η πτώση των τιμών παραγωγού.
Η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 37% της παγκόσμιας μεταποιητικής παραγωγής, αλλά μόλις το 13% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Κατά συνέπεια, το παραγωγικό της μοντέλο εξαρτάται ολοένα περισσότερο από τις εξαγωγές για την απορρόφηση της βιομηχανικής παραγωγής. Σύμφωνα με τον Ρεντονέ, η πίεση που δημιουργείται δεν περιορίζεται στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Κίνας, αλλά συνιστά «μια παγκόσμια μακροβιομηχανική πρόκληση».
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει συμφωνία με το Πεκίνο που θα οδηγήσει σε συγκράτηση των εξαγωγών στους κλάδους που βρίσκονται στο επίκεντρο της ανησυχίας, πριν από την προγραμματισμένη υπουργική αξιολόγηση του Οκτωβρίου. Ο Ρεντονέ δεν διευκρίνισε εάν οι Βρυξέλλες επιδιώκουν μείωση της παραγωγής, αλλαγές στις επιδοτήσεις ή στα εξαγωγικά κίνητρα, εθελοντικούς περιορισμούς εξαγωγών ή άλλες δεσμεύσεις που αφορούν συγκεκριμένα προϊόντα.
H Epoch Times ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διευκρινίσει ποιοι δασμολογικοί κωδικοί των κεφαλαίων 84 και 85 κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στον όγκο των εισαγωγών ή τις μεγαλύτερες μειώσεις τιμών, καθώς και ποια μορφή συγκράτησης των εξαγωγών επιδιώκουν οι Βρυξέλλες. Παράλληλα, ζήτησε να διευκρινιστεί πότε θα δημοσιοποιηθούν τα επικαιροποιημένα στοιχεία παρακολούθησης των εισαγωγών στα οποία αναφέρθηκε ο Ρεντονέ κατά την ακρόαση.
Ευρύτερη πρόσβαση στην κινεζική αγορά
Παράλληλα με τη συζήτηση για τις εξαγωγές, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει ευρύτερη πρόσβαση των ευρωπαϊκών προϊόντων στην κινεζική αγορά.
Στα αιτήματα των Βρυξελλών περιλαμβάνονται ενδεχόμενες μειώσεις δασμών και η άρση μη δασμολογικών εμποδίων που επηρεάζουν τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, τα καλλυντικά και τα αγροτικά προϊόντα. Ο Ρεντονέ ανέφερε ακόμη ότι η ευρωπαϊκή πλευρά ενδέχεται να επιδιώξει άμεσες δεσμεύσεις για αγορές ευρωπαϊκών προϊόντων σε τομείς που συνδέονται με δημόσιες συμβάσεις ή με κρατικά ελεγχόμενο εμπόριο.
Οι συζητήσεις ακολουθούν τη σύσταση, στις 29 Ιουνίου, του Μηχανισμού Διαβούλευσης Κίνας-ΕΕ για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις από τον επίτροπο Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, και τον υπουργό Εμπορίου της Κίνας, Γουάνγκ Γουεντάο. Οι δύο πλευρές συζητούν τέσσερα βασικά ζητήματα: την εξισορρόπηση του εμπορίου και των επενδύσεων, τους ελέγχους εξαγωγών, την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και τη μεταρρύθμιση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Από την πλευρά του Πεκίνου, οι δύο πλευρές επιδιώκουν πιο ισορροπημένες οικονομικές σχέσεις. Ωστόσο, δεν ανακοίνωσε ποσοτικούς στόχους για τις εισαγωγές, μειώσεις δασμών, αλλαγές στις επιδοτήσεις ή άλλα συγκεκριμένα μέτρα. Κατά τη συνέντευξη Τύπου της 14ης Ιουλίου, ο εκπρόσωπος της κινεζικής τελωνειακής υπηρεσίας, Λιου Νταλιάνγκ, παρέπεμψε επίσης στον μηχανισμό διαβούλευσης όταν κλήθηκε να σχολιάσει τις εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Κίνας, χωρίς όμως να αναφερθεί σε κάποιο συγκεκριμένο μέτρο που έχει συμφωνήσει να εφαρμόσει η κινεζική πλευρά.
Το χρονοδιάγραμμα έως την αξιολόγηση
Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κίνας αναμένεται να συναντηθούν πριν από το τέλος Ιουλίου, προκειμένου να συγκρίνουν τα εμπορικά τους στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που οι Βρυξέλλες συνδέουν με ασυνήθιστες εμπορικές ροές και απότομες αυξήσεις εισαγωγών.
Ο Ρεντονέ δήλωσε ότι προγραμματίζει συνάντηση απολογισμού σε επίπεδο υφυπουργών με τον Κινέζο ομόλογό του στα μέσα Αυγούστου και ότι ενδέχεται να μεταβεί στο Πεκίνο στις αρχές Σεπτεμβρίου για νέο γύρο συνομιλιών. Παράλληλα, ο Μάρος Σέφτσοβιτς είναι πιθανό να επικοινωνήσει με τον Γουάνγκ Γουεντάο στις αρχές Σεπτεμβρίου, πριν μεταβεί στο Πεκίνο στις αρχές Οκτωβρίου για να αξιολογήσει την πορεία των διαβουλεύσεων.
Τα επικαιροποιημένα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την παρακολούθηση των εισαγωγών αναμένεται να αποτελέσουν βασικό εργαλείο για τις επόμενες συνομιλίες, χωρίς ωστόσο να έχει διευκρινιστεί πότε θα δημοσιοποιηθούν. Ο Ρεντονέ αναγνώρισε ότι η διαρθρωτική εμπορική ανισορροπία δεν πρόκειται να έχει αντιμετωπιστεί έως τον Οκτώβριο. Η πρώτη ουσιαστική ένδειξη προόδου θα είναι εάν οι κινεζικές εξαγωγές αρχίσουν να επιβραδύνονται στους βιομηχανικούς κλάδους που βρίσκονται στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων.
Του Arthur Zhang
