Ο κόσμος θα μπορούσε να έχει τον πρώτο εμπορικό διαστημικό σταθμό σε λειτουργία σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη ήδη από το 2027.
Η Vast, εταιρεία εμπορικών διαστημικών σταθμών με έδρα το Λονγκ Μπητς της Καλιφόρνιας, μία από τις ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες που εργάζονται για την αντικατάσταση του γερασμένου Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) της NASA, δημοσίευσε ενημέρωση για την κατασκευή του Haven-1 στις 20 Ιανουαρίου, μεταθέτοντας την εκτόξευσή του για το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Αν και η εκτόξευση αναμενόταν μέσα στο 2026, η ηγεσία της Vast εξακολουθά να χαιρετίζει την πρόοδο που σημείωσε η εταιρεία τον τελευταίο χρόνο, επιβεβαιώνοντας ότι ο Haven-1 παρέμενε σε τροχιά ώστε να προσφέρει το πρώτο εμπορικό προκεχωρημένο φυλάκιο στο διάστημα.
Ο Μαξ Χάοτ (Max Haot), διευθύνων σύμβουλος της Vast, ανέφερε σε δελτίο Τύπου ότι, από την αρχή, το επιχειρηματικό σχέδιο της εταιρείας αφορούσε τη δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος σε τροχιά, το οποίο να ανταποκρίνεται στη σημερινή αγορά και, ταυτόχρονα, να δημιουργεί τα θεμέλια για όσα θα ακολουθήσουν. Τόνισε ότι ο Haven-1 δεν είναι ιδέα, αλλά πραγματικό, δοκιμασμένο σε πτήση υλικό, σχεδιασμένο να διατηρεί συνεχή ανθρώπινη παρουσία σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη για την Αμερική και τους συμμάχους της.
Ο Χάοτ ανέφερε ότι μέσω της κάθετης ολοκλήρωσης του σχεδιασμού, της κατασκευής, των δοκιμών και των επιχειρήσεων, η εταιρεία κινείται με ταχύτητα και αυτονομία, ότι ο Haven-1 φέρνει πιο κοντά τη νέα εποχή των διαστημικών σταθμών και ότι συμβάλλει στο να διασφαλιστεί πως δεν θα υπάρξει κενό στην ικανότητα να ζούμε και να εργαζόμαστε στο διάστημα πέρα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Ορόσημα ανάπτυξης που επιτεύχθηκαν το 2025 περιλαμβάνουν την εγκατάσταση του συστήματος πρόσδεσης της μονάδας και μια πλήρη δοκιμή πίεσης της κύριας δομής, η δημιουργία της οποίας αποτέλεσε την πρώτη περίπτωση κατασκευής και δοκιμών διαστημικού σταθμού στις Ηνωμένες Πολιτείες σε διάστημα άνω των 20 ετών από την ολοκλήρωση του ISS.
Η Vast εκτόξευσε επίσης με επιτυχία το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Haven Demo σε τροχιά, τον Νοέμβριο του 2025, ως μέσο για να δοκιμαστούν τα συστήματα που απαιτούνται για τον Haven-1.
Η εταιρεία ανέφερε στο δελτίο Τύπου της ότι πλέον είναι η μόνη εμπορική εταιρεία διαστημικού σταθμού που βρίσκεται σε λειτουργία και έχει εκτελέσει επιτυχώς πτήση και λειτουργία δικού της διαστημοπλοίου σε τροχιά. Στις 2 Νοεμβρίου 2025, το Haven Demo ολοκλήρωσε επιτυχώς την αποστολή του ως δοκιμαστικό εργαστήριο σε τροχιά για βασικές τεχνολογίες διαστημικού σταθμού και ως το πρώτο βήμα της σταδιακής προσέγγισης.
Μέσω του Haven Demo, βασικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων της ισχύος, των αεροηλεκτρονικών, των επίγειων συστημάτων, της πρόωσης και των συστημάτων καθοδήγησης, πλοήγησης και ελέγχου, επικυρώθηκαν στο διάστημα, τροφοδοτώντας άμεσα τον τελικό σχεδιασμό του Haven-1.
Τώρα που η κύρια δομή έχει ολοκληρωθεί, ακολουθούν οι τρεις φάσεις της ενσωμάτωσης. Πρώτο θα είναι η εγκατάσταση των συστημάτων ρευστών υπό πίεση, που περιλαμβάνουν τα συστήματα υποστήριξης ζωής, πρόωσης και θερμικού ελέγχου. Τα συστήματα αυτά θα υποβληθούν σε δοκιμές διαρροών, πίεσης και λειτουργικότητας.
Στη συνέχεια θα ενσωματωθούν τα αεροηλεκτρονικά, τα συστήματα καθοδήγησης, πλοήγησης και ελέγχου και ο εξοπλισμός αναζωογόνησης του αέρα, και θα ακολουθήσουν η ολοκλήρωση του χώρου διαβίωσης του πληρώματος και οι τελικές εργασίες εσωτερικού, η εγκατάσταση του θερμικού ψυγείου ακτινοβολίας, η εξωτερική θωράκιση για μικρομετεωροειδή και τροχιακά θραύσματα και οι ηλιακοί συλλέκτες.
Η εταιρεία στοχεύει να ολοκληρώσει αυτή την ενσωμάτωση και να αρχίσει να διεξάγει μια σειρά δοκιμών περιβαλλοντικών συστημάτων στις εγκαταστάσεις NASA’s Neil Armstrong Test Facility αργότερα μέσα στη χρονιά. Όταν είναι έτοιμος να πετάξει, ο Haven-1 θα κατευθυνθεί σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα, στην κορυφή ενός πυραύλου SpaceX Falcon 9.
Σε αντίθεση με σχέδια σταθμών που έχει δημοσιοποιήσει η ιδιωτική διαστημική εταιρεία Axiom, η οποία επιδιώκει να συνδέσει τις αρχικές της μονάδες με τον ISS, ο Haven-1 της Vast σχεδιάστηκε εξαρχής ως ελεύθερα κινούμενος, αυτόνομος επανδρωμένος σταθμός. Προορίζεται να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τον Haven-2, που είναι η πρόταση της Vast για έναν διάδοχο πολυμονάδων του ISS, που θα παρέχει τη δυνατότητα υποστήριξης συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη.
Ο ISS αναμένεται να ακολουθήσει ελεγχόμενη διαδικασία αποτροχιασμού και να καταστραφεί στην ατμόσφαιρα πάνω από τον ωκεανό έως το 2030.
Του T. J. Muscaro
