Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι επιδιώκει την αναβολή της προγραμματισμένης συνάντησης με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ κατά περίπου έναν μήνα, επικαλούμενος την ανάγκη να παραμείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως ανέφερε στις 16 Μαρτίου, από τον Λευκό Οίκο, θα επιθυμούσε να επισκεφθεί το Πεκίνο και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε επικοινωνία με την Κίνα, ωστόσο, λόγω του πολέμου στο Ιράν, θεωρεί απαραίτητη την παρουσία του στη χώρα. Σημείωσε ότι έχει ζητηθεί μια μηνιαία αναβολή της συνάντησης και ότι προσβλέπει στη μελλοντική πραγματοποίησή της. Η σύνοδος αρχικά είχε προγραμματιστεί να διεξαχθεί στο Πεκίνο από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου.
Ο Τραμπ σημείωσε ότι η κυβέρνησή του διατηρεί πολύ καλή σχέση με την Κίνα, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η απόφαση για αναβολή δεν αποτελεί τακτική ούτε εξυπηρετεί κάποια σκοπιμότητα, αλλά σχετίζεται με την πραγματικότητα ενός εν εξελίξει πολέμου και την ανάγκη να βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Διευκρίνισε ότι η καθυστέρηση ενδέχεται να είναι περιορισμένη.
Στο πλαίσιο των αμερικανικών επιχειρήσεων στο Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει την Κίνα να στηρίξει τις προσπάθειες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχει κλείσει το Ιράν για τα αμερικανικά και συμμαχικά τους πλοία. Ωστόσο, μέχρι στιγμής το Πεκίνο δεν έχει ανταποκριθεί άμεσα.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσσεντ, διευκρίνισε στις 16 Μαρτίου ότι η αναβολή της συνάντησης δεν συνδέεται με την ανταπόκριση της Κίνας στο αίτημα των ΗΠΑ για τα Στενά. Σε συνέντευξή του στο CNBC από το Παρίσι, ανέφερε ότι τυχόν καθυστέρηση θα οφείλεται σε ζητήματα εφοδιασμού και όχι ως απαίτηση προς την Κίνα να αναλάβει την αστυνόμευση της περιοχής, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε αναπροσαρμογή του προγράμματος θα γίνει καθαρά για οργανωτικούς λόγους.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, ανέφερε επίσης ότι οι ημερομηνίες ενδέχεται να αλλάξουν, τονίζοντας ότι, ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, η βασική προτεραιότητα του προέδρου είναι η διασφάλιση της συνέχισης της επιχείρησης «Epic Fury».
Το Ιράν επιχείρησε να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 1/5 της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και τα οποία είναι κρίσιμης σημασίας για τις ενεργειακές εισαγωγές της Κίνας. Οι εξελίξεις προκάλεσαν έντονες ανησυχίες για τις διεθνείς αγορές, με το πετρέλαιο Brent να διαμορφώνεται στις 16 Μαρτίου περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε επόμενη φάση οι τιμές έφθασαν τα 106 δολάρια.
Εκτός από την Κίνα. ο Τραμπ κάλεσε και άλλες χώρες που εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό να συμβάλουν στην ασφάλειά της, σημειώνοντας ότι είναι εύλογο όσοι επωφελούνται από τα Στενά να βοηθήσουν ώστε να αποτραπούν αρνητικές εξελίξεις. Συγκεκριμένα, ζήτησε από κράτη να αποστείλουν πολεμικά πλοία για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων στην περιοχή, αναφέροντας ότι ορισμένες χώρες έχουν ήδη εκφράσει έντονη προθυμία να συμμετάσχουν, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι άλλες ενδέχεται να τον απογοητεύσουν.
Σε ανάρτησή του στις 15 Μαρτίου, κατονόμασε την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο ως χώρες από τις οποίες προσδοκά στήριξη. Ωστόσο, σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή και ειδικό σε θέματα Κίνας, Γκόρντον Τσανγκ (Gordon Chang), το Πεκίνο είναι απίθανο να ανταποκριθεί, εκτιμώντας ότι αν δεν επιβληθεί ουσιαστικό κόστος στην Κίνα, δεν πρόκειται να βοηθήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στο ζήτημα του Ιράν.
Από την πλευρά του Πεκίνου, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λιν Τζιαν απέφυγε να απαντήσει ευθέως στο αίτημα των ΗΠΑ. Αναγνώρισε την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και κάλεσε όλα τα μέρη να σταματήσουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, χωρίς να αναφερθεί στην αποστολή πολεμικών πλοίων. Σε σχετική ερώτηση για το εάν η Κίνα έχει λάβει αίτημα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, επανέλαβε ότι το Πεκίνο διατηρεί επικοινωνία με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη σχετικά με την κατάσταση στο Ιράν. Σχετικά με την πιθανή αναβολή της συνάντησης, ο Λιν ανέφερε ότι το Πεκίνο διατηρεί επικοινωνία με την Ουάσιγκτον για την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου.
Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών και διεθνών σπουδών στο Πανεπιστήμιο St. Thomas στο Χιούστον, Γε Γιαο-Γιουάν (Yeh Yao-Yuan), δήλωσε ότι η Κίνα δεν είναι βέβαιη για το πώς θα εξελιχθεί το Ιράν μετά το τέλος του πολέμου, εκτιμώντας ότι το Πεκίνο ελπίζει πως η Τεχεράνη θα παραμείνει προσανατολισμένη προς την Κίνα και δεν θα στραφεί προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Τσανγκ εκτιμά ότι εάν η Κίνα θεωρεί πως ο Τραμπ επικρατεί στον πόλεμο, ενδέχεται να μην επιθυμεί την παρουσία του στο Πεκίνο, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχει διστακτικότητα. Παράλληλα, υπήρξαν εκτιμήσεις ότι η σύνοδος ενδέχεται να επηρεαστεί από τα κοινά στρατιωτικά πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, τα οποία οδήγησαν στον θάνατο του ηγέτη του καθεστώτος, Αλί Χαμενεΐ. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες που πλήττεται καθεστώς φιλικό προς το Πεκίνο, μετά τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, τον Ιανουάριο.
Σε συνέντευξη Τύπου, την 1η Μαρτίου, ο κορυφαίος διπλωμάτης της Κίνας Ουάνγκ Γι είχε δηλώσει ότι ο πόλεμος στο Ιράν δεν θα επηρεάσει την επικείμενη σύνοδο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης υψηλού επιπέδου επαφών μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον. Χαρακτήρισε τον πόλεμο ως εξέλιξη που δεν θα έπρεπε να είχε συμβεί, αποφεύγοντας να κατονομάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια προσπάθεια να μην επιδεινωθούν περαιτέρω οι διμερείς σχέσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές στην Κίνα που είχαν μιλήσει στην εφημερίδα The Epoch Times, το κινεζικό καθεστώς είχε υποτιμήσει την πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράν. Ο Τσανγκ εκτίμησε ότι η Κίνα ήδη εκτοπίζεται από τη Μέση Ανατολή λόγω των κινήσεων του Τραμπ, σημειώνοντας ότι η κατάσταση δεν είναι ευνοϊκή για το Πεκίνο, καθώς το Ιράν αποτελούσε τον βασικό του σύμμαχο στην περιοχή και οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να τον αποδυναμώσουν.
Την ίδια περίοδο, η Γερουσία των ΗΠΑ μπλόκαρε μέτρα που αποσκοπούσαν στον περιορισμό των στρατιωτικών ενεργειών του προέδρου κατά του Ιράν.
Των Emel Akan, Dorothy Li και Kimberly Hayek
