Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την 1η Μαρτίου ότι η αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επιχείρηση κατά του ιρανικού καθεστώτος θα μπορούσε να διαρκέσει έως και πέντε εβδομάδες και εξέφρασε την άποψή του για το πώς ενδέχεται να διαμορφωθεί η μελλοντική ηγεσία της χώρας μετά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Οι επιθέσεις ξεκίνησαν το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, μετά την άδοξη λήξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του δεύτερου. Δεδηλωμένος στόχος της επιχείρησης είναι η εξάλειψη της πυρηνικής απειλής και η διασφάλιση ότι το καθεστώς «δεν θα μπορέσει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», σύμφωνα με τον Τραμπ.
Το Ιράν ανταπέδωσε με σειρά επιθέσεων κατά του Ισραήλ και γειτονικών κρατών του Κόλπου, πλήττοντας αμερικανικές και ισραηλινές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή. Σε συνέντευξή του στους New York Times, ο Τραμπ δήλωσε ότι η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση θα μπορούσε να συνεχιστεί για τέσσερις έως πέντε εβδομάδες και ότι «ένα μεγάλο μέρος» των ναυτικών δυνάμεων του Ιράν έχει πληγεί, αφήνοντας τη χώρα «ουσιαστικά αποδυναμωμένη».
Όσον αφορά τον διάδοχο του Αλί Χαμενεΐ στην ηγεσία της χώρας, ο Τραμπ ανέφερε ορισμένες πιθανότητες, αποφεύγοντας ωστόσο να απαντήσει ευθέως στο εάν αναμένει αλλαγή καθεστώτος, αφήνοντας πρωτοβουλία στον ιρανικό λαό.
«Δεν δεσμεύομαι ούτε προς τη μία ούτε προς την άλλη κατεύθυνση· είναι πολύ νωρίς. Έχουμε δουλειά να κάνουμε και την έχουμε κάνει πολύ καλά. Θα έλεγα ότι είμαστε αρκετά μπροστά από το χρονοδιάγραμμα», δήλωσε, σημειώνοντας ότι εναπόκειται στον ιρανικό λαό να ανατρέψει το σημερινό καθεστώς, κάτι που ο ίδιος ενθαρρύνει. «Θα εξαρτηθεί από τους ίδιους αν θα το κάνουν ή όχι», είπε. «Το συζητούν εδώ και χρόνια, και τώρα έχουν μια ευκαιρία». Μια άλλη περίπτωση, ανέφερε, θα μπορούσε να είναι ανάλογη με αυτή της Βενεζουέλας, όπου μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο, το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας διόρισε την αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες ως προσωρινή ηγέτιδα. Η Ροντρίγκες εξέφρασε την προθυμία της να συνεργαστεί με την αμερικανική κυβέρνηση. «Αυτό που κάναμε στη Βενεζουέλα, πιστεύω, είναι το ιδανικό σενάριο», δήλωσε ο Τραμπ στο ειδησεογραφικό μέσο.
Ερωτηθείς για το ποιον θα ήθελε να δει να ηγείται του Ιράν, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι έχει ορισμένους υποψηφίους κατά νου, χωρίς ωστόσο να τους κατονομάσει. «Έχω τρεις πολύ καλές επιλογές», είπε ο πρόεδρος. «Δεν θα τις αποκαλύψω τώρα. Ας ολοκληρώσουμε πρώτα τη δουλειά».
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να εξετάσουν την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, εφόσον η νέα του ηγεσία επιδείξει έμπρακτη διάθεση για ρεαλιστική συνεργασία με την αμερικανική κυβέρνηση.
Ο Αλί Λαριτζανί, ο οποίος είναι σήμερα ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας ως γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν και πρώην μέλος των Φρουρών της Επανάστασης και πολιτικός, ανακοίνωσε την 1η Μαρτίου ότι θα συγκροτηθεί μεταβατικό συμβούλιο ηγεσίας για τη διακυβέρνηση του Ιράν έως ότου εκλεγεί ο διάδοχος του Χαμενεΐ.
Ο εξόριστος Ιρανός πρίγκιπας Ρεζά Παχλαβί δήλωσε στην εκπομπή «60 Minutes» του CBS, την 1η Μαρτίου, ότι είναι έτοιμος να ηγηθεί της μετάβασης του Ιράν στη δημοκρατία, αλλά δεν θα είναι υποψήφιος για κάποιο αξίωμα. «Με εμπιστεύονται ως μεταβατικό ηγέτη· όχι ως μελλοντικό βασιλιά ή μελλοντικό πρόεδρο ή οτιδήποτε άλλο στο μέλλον. Είμαι απόλυτα προσηλωμένος στην αποστολή της ζωής μου, που είναι να φέρω τη χώρα σε ένα σημείο όπου θα μπορέσουν να κάνουν αυτή την ελεύθερη επιλογή. Αυτό θα ήταν αρκετό για μένα ώστε να πω ότι η αποστολή εξετελέσθη», ανέφερε.
Ο Παχλαβί είναι γιος του Σάχη Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, του μονάρχη που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Με τη συμβολή των Tom Ozimek και Jacob Burg
