Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει σοβαρά την αποχώρηση της χώρας από το ΝΑΤΟ, εντείνοντας τις πιέσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, τους οποίους κατηγορεί για έλλειψη στήριξης στον πόλεμο με το Ιράν.
Σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα The Telegraph την 1η Απριλίου, ανέφερε ότι επανεξετάζει τη συμμετοχή των ΗΠΑ στη Συμμαχία, υποστηρίζοντας ότι το αίτημά του για αρωγή στον Πορθμό του Ορμούζ ήταν μια δοκιμασία που οι σύμμαχοι δεν πέρασαν. Περιέγραψε το ΝΑΤΟ ως «χάρτινη τίγρη» και σημείωσε ότι η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται πλέον πέρα από το στάδιο της απλής επανεξέτασης, προσθέτοντας ότι δεν είχε πειστεί ποτέ από τη Συμμαχία και ότι την ίδια εκτίμηση συμμερίζεται και ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε απορία για τη στάση των κρατών-μελών, επισημαίνοντας ότι δεν άσκησε έντονη πίεση για τη συμμετοχή τους, καθώς τη θεωρούσε αυτονόητη. Υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται αυτόματα στο πλευρό των συμμάχων τους, όπως φάνηκε στην περίπτωση της Ουκρανίας, παρόλο που δεν αφορούσε την Αμερική άμεσαζήτημα. Όταν αντιστράφηκαν οι όροι, οι σύμμαχοι δεν ανταποκρίθηκαν αντίστοιχα.
Η γενικότερη αντίθεση των ευρωπαϊκών χωρών στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν έχει δημιουργήσει τεταμένο κλίμα στις σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επικρίνει την άρνησή τους ακόμη και για χρήση του εναέριου χώρου τους για τη μεταφορά αμερικανικών όπλων προς το Ισραήλ, ή για χρήση των νατοϊκών βάσεων που φιλοξενούν στο έδαφός τους.
Στα σχόλια του Τραμπ η γαλλική προεδρία απάντησε ότι η απόφαση της χώρας να αρνηθεί τη χρήση του εναέριου χώρου της ήταν συνεπής με τη στάση της από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, και εξέφρασε έκπληξη για τις δηλώσεις, επιβεβαιώνοντας ότι η θέση της δεν έχει αλλάξει. Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι η απαγόρευση επιβλήθηκε παρά τον προηγούμενο συντονισμό και τις διαβεβαιώσεις ότι τα πυρομαχικά προορίζονταν αποκλειστικά για χρήση κατά του Ιράν, ανακοινώνοντας ότι το Ισραήλ θα διακόψει κάθε αμυντική συνεργασία με τη Γαλλία.
Η Ιταλία αρνήθηκε να επιτρέψει σε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη να χρησιμοποιήσουν τη βάση Σιγονέλα στη Σικελία για επιχειρήσεις προς τη Μέση Ανατολή. Ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέττο διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι οι αμερικανικές βάσεις παραμένουν ενεργές, αλλά απαιτείται ειδική άδεια για χρήσεις εκτός των υφιστάμενων συμφωνιών.
Η Ισπανία υπερασπίστηκε την απόφασή της να κλείσει τον εναέριο χώρο της σε αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετείχαν στις επιθέσεις, με την υπουργό Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες να τονίζει ότι οι βάσεις της χώρας χρησιμοποιούνται μόνο για τη συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει καταγγείλει τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι η απάντηση σε μια παρανομία με μια άλλη οδηγεί σε μεγάλες καταστροφές.
Στη Γερμανία, όπου βρίσκεται η αμερικανική βάση Ράμσταϊν, η κυβέρνηση είχε αρχικά δηλώσει ότι δεν υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση της, ωστόσο το θέμα έχει προκαλέσει συζήτηση μετά την εκτίμηση του προέδρου Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ ότι ο πόλεμος είναι παράνομος. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους χαρακτήρισε τη σύγκρουση οικονομική καταστροφή και ξεκαθάρισε ότι η χώρα δεν επιθυμεί να εμπλακεί, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για δικό της πόλεμο.
Αντίστοιχη στάση τηρεί και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ επανέλαβε την 1η Απριλίου ότι η χώρα του δεν θα εμπλακεί στη σύγκρουση, καθώς αυτό δεν εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον. Τόνισε ότι η οικονομική κρίση που προκαλεί ο πόλεμος ωθεί τη Βρετανία σε στενότερη συνεργασία με την Ευρώπη και την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το γεγονός ότι η χώρα του αποχώρησε από την Ένωση το 2020. Απαντώντας σε ερωτήσεις για τις δηλώσεις Τραμπ, χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ ως την πιο αποτελεσματική στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία, υπογραμμίζοντας ότι θα συνεχίσει να ενεργεί με γνώμονα το εθνικό συμφέρον, ανεξαρτήτως πιέσεων. Παράλληλα, η βρετανική κυβέρνηση προετοιμάζει διπλωματικές πρωτοβουλίες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχει αποκλείσει η Τεχεράνη προκαλώντας άνοδο των τιμών ενέργειας και διεθνείς οικονομικές αναταράξεις.
Παρά την ένταση, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης, αναφέροντας ότι η ιρανική ηγεσία έχει ζητήσει κατάπαυση του πυρός. Σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επανεξετάσουν τη στάση τους όταν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν και καταστούν ασφαλή, ενώ μέχρι τότε θα συνεχιστούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έχει επίσης επισημάνει ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να επανεξετάσει τη σχέση της με το ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντας τη στάση ορισμένων συμμάχων ιδιαίτερα απογοητευτική. Όπως τόνισε, η αξία της Συμμαχίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες συνδέεται με τη δυνατότητα χρήσης βάσεων στο εξωτερικό για επιχειρήσεις, σημειώνοντας ότι η άρνηση χωρών να επιτρέψουν τη χρήση εναέριου χώρου και βάσεων εγείρει ερωτήματα για τα οφέλη που αποκομίζουν τελικά οι ΗΠΑ. Εάν το ΝΑΤΟ περιορίζεται στην υπεράσπιση της Ευρώπης χωρίς να παρέχει αντίστοιχη επιχειρησιακή ευελιξία στις Ηνωμένες Πολιτείες, τότε η ισορροπία της συνεργασίας τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Η συλλογική άμυνα αποτελεί τον πυρήνα της Συμμαχίας, η οποία ιδρύθηκε το 1949 με στόχο την αποτροπή επιθέσεων από τη Σοβιετική Ένωση. Το Άρθρο 5 της Συνθήκης του Βόρειου Ατλαντικού προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, διάταξη που ενεργοποιήθηκε μία μόνο φορά, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες.
