Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι το οικονομικό μοντέλο της Κίνας συνιστά απειλή για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και τη βιομηχανική βάση πολλών χωρών. Στην πρώτη της ομιλία στο αυστραλιανό κοινοβούλιο, στις 24 Μαρτίου, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η σκόπιμη διοχέτευση φθηνών προϊόντων από το Πεκίνο στις διεθνείς αγορές αποτελεί ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί με συντονισμένη απάντηση.
Τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί και δεν πρόκειται να απορροφήσει το μοντέλο ανάπτυξης της Κίνας που βασίζεται στις εξαγωγές και στη βιομηχανική υπερπαραγωγή, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά πέρυσι όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης κατέγραψαν εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα. Παράλληλα, κάλεσε σε στενότερη συνεργασία με την Αυστραλία για την αντιμετώπιση αυτών των πιέσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι απαντήσεις αυτές μπορούν να διαμορφωθούν μόνο από κοινού προς όφελος τόσο της Ευρώπης όσο και της Αυστραλίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, Αυστραλία και Ευρωπαϊκή Ένωση υπέγραψαν μια συμφωνία-ορόσημο, η οποία καταργεί τους δασμούς εισαγωγής για το 98% των αυστραλιανών εξαγωγών προς τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης, ανοίγοντας την πρόσβαση σε μια αγορά περίπου 450 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η φον ντερ Λάιεν επεσήμανε ότι η αντιμετώπιση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, ιδίως στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών, όπου η Κίνα ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων εγκαταστάσεων επεξεργασίας. Τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει υπερβολική εξάρτηση από κανέναν προμηθευτή για τόσο κρίσιμες πρώτες ύλες και ότι ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται συνεργασία, προσθέτοντας ότι η ασφάλεια της μιας πλευράς είναι ασφάλεια και της άλλης και ότι, με τη νέα εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας, οι δύο πλευρές στηρίζουν η μία την άλλη.
Τον Οκτώβριο του 2025, στη σύνοδο της G20, το Πεκίνο εγκαινίασε μια συμμαχία «πράσινων ορυκτών» με αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες κινητοποιούν συμμάχους και επενδύουν σε τεχνολογίες εξόρυξης για τη δημιουργία μιας ξεχωριστής αλυσίδας εφοδιασμού για τα συγκεκριμένα ορυκτά. Τα κρίσιμα ορυκτά αποτελούν βασικά συστατικά για σύγχρονες τεχνολογίες, από τα έξυπνα τηλέφωνα μέχρι τα αεροσκάφη και τους φούρνους μικροκυμάτων.
Οι κίνδυνοι της ενεργειακής εξάρτησης
Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε επίσης στην ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από άλλες χώρες, σημειώνοντας ότι η επιβάρυνση στο κόστος καυσίμων είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τους πολίτες και αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας αποτελεί άμεση προτεραιότητα.
Όπως είπε, ο πόλεμος στην Ουκρανία ανάγκασε την Ευρώπη να αποστασιοποιηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη αυτή ως ένα σαφές μάθημα για τους κινδύνους της αποκλειστικότητας. Υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη εγχώριων ενεργειακών πόρων οδηγεί ταχύτερα στην ενεργειακή ανεξαρτησία και επιτρέπει την προστασία από αιφνίδιες αυξήσεις των τιμών ενέργειας.
Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, παρατήρησε ότι αποτελεί κοινή πρόκληση, αναφερόμενη στα έντονα καιρικά φαινόμενα που εμφανίζονται σε Ευρώπη και Αυστραλία, και χαιρέτισε την πιθανότητα συμμετοχής της Καμπέρας στο Horizon Europe, το βασικό πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ.
Η Ευρώπη εξοπλίζεται και προετοιμάζεται
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Ευρώπη υφίσταται μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον ρόλο της διεθνώς και ενισχύει την άμυνά της, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη που εκπροσωπεί σήμερα είναι πολύ διαφορετική από εκείνη που ήταν γνωστή στο παρελθόν, με νέες συνέργειες στον Ινδο-Ειρηνικό — όπως με τη Αυστραλία — σε τομείς όπως η θαλάσσια ασφάλεια, η κυβερνοάμυνα και οι προηγμένες τεχνολογίες.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επαίνεσε την απαγόρευση χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης για άτομα κάτω των 16 ετών που εισήγαγε η Αυστραλία τον Δεκέμβριο του 2025, παρατηρώντας ότι παρακολουθεί στενά το πρωτοποριακό αυτό μέτρο, συναισθανόμενη την ευθύνη για την προστασία των παιδιών. Όπως παρατήρησε, αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ εξετάζουν παρόμοια μέτρα, με ομάδες ειδικών να μελετούν ήδη πιθανές ρυθμίσεις και ορισμένες χώρες να έχουν ήδη ορίσει κάποιους ανάλογους περιορισμούς.
Οι ηγέτες χαιρετίζουν τη σύσφιξη των σχέσεων
Ο πρωθυπουργός Άντονυ Αλμπανέζε καλωσόρισε τη φον ντερ Λάιεν στο Κοινοβούλιο, κάνοντας λόγο για ιστορική ομιλία, και χαρακτήρισε τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Αυστραλίας και ΕΕ ως επίτευγμα «μιας γενιάς» που αναμένεται να αποφέρει μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη.
Σημείωσε ότι επρόκειτο για ένα λογικό βήμα για δύο φυσικούς εταίρους, αλλά όχι για κάτι δεδομένο, επισημαίνοντας ότι απαιτήθηκε σκληρή δουλειά και εποικοδομητική συνεργασία, καθώς και αντίληψη των ευρύτερων προοπτικών και των κοινών ευκαιριών που προκύπτουν μέσω αυτής της συμφωνίας.
Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Άνγκους Τέιλορ τάχθηκε επίσης υπέρ της εμβάθυνσης των σχέσεων, επαινώντας τη στήριξη της Ευρώπης προς την Ουκρανία και υποστηρίζοντας τη νέα εταιρική σχέση ασφαλείας.
Τόνισε ότι η Αυστραλία στηρίζει σταθερά και η ίδια την Ουκρανία και ότι, όπως έχει δηλώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μια απειλή κατά μιας δημοκρατίας αποτελεί απειλή για κάθε δημοκρατία. Προειδοποίησε ότι η αποτυχία αποτροπής των εχθρών της δημοκρατίας στην Ευρώπη θα τους ενθαρρύνει σε παγκόσμιο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του Ινδο-Ειρηνικού, και για τον λόγο αυτό η Συμμαχία χαιρετίζει την υπογραφή της εταιρικής σχέσης ασφαλείας και άμυνας μεταξύ Αυστραλίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
