Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σημαντικά και οι χρηματιστηριακές αγορές στις Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν άνοδο, όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ο πόλεμος με το Ιράν ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος του και ανακοίνωσε σχέδια για την άρση ορισμένων κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο.
Η σύγκρουση με το Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Η Τεχεράνη απάντησε με σειρά επιθέσεων εναντίον του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων σε χώρες του Περσικού Κόλπου. Τη Δευτέρα, δέκατη ημέρα της σύγκρουσης, ειδικοί στον τομέα της ενέργειας προειδοποίησαν ότι ενδεχόμενη παράταση του πολέμου θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Ο Τζιμ Μπέρκαρντ (Jim Burkhard), αντιπρόεδρος και επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας για το αργό πετρέλαιο στην S&P Global Energy, επεσήμανε ότι οι περικοπές στην παραγωγή και οι περιορισμοί στην αποθήκευση αυξάνονται, σημειώνοντας ότι η κρίση έχει εξελιχθεί πέρα από ένα απλό ζήτημα μεταφοράς πετρελαίου. Όπως ανέφερε, η αποκατάσταση της παραγωγής θα αποτελέσει μια μεγάλη τεχνική διαδικασία που θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες ή και περισσότερο.
Η γεωπολιτική ένταση οδήγησε σε απότομη άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου. Στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, η τιμή ξεπέρασε την Κυριακή τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και έφτασε σχεδόν τα 120 δολάρια, καθώς επικρατεί ανασφάλεια για τις ενεργειακές προμήθειες στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, αυξήθηκαν και οι τιμές των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Ένωσης Αυτοκινήτου (American Automobile Association), η μέση εθνική τιμή για την απλή αμόλυβδη βενζίνη έφτασε στις 9 Μαρτίου τα 3,47 δολάρια ανά γαλόνι (περίπου 0,79 ευρώ ανά λίτρο), αυξημένη κατά περισσότερο από 16% σε σχέση με μία εβδομάδα νωρίτερα. Στην Καλιφόρνια, οι τιμές ξεπέρασαν τα 5 δολάρια ανά γαλόνι (περίπου 1,1 ευρώ το λίτρο), ενώ σε τέσσερις πολιτείες — την Ουάσιγκτον, τη Χαβάη, τη Νεβάδα και το Όρεγκον — ξεπέρασαν τα 4 δολάρια (περίπου 0,90 ευρώ ανά λίτρο).
Την ίδια ημέρα, ο Τραμπ ανακοίνωσε σχέδια για την άρση ορισμένων κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο σε ορισμένες χώρες, με στόχο τη μείωση των τιμών της ενέργειας. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Trump National Doral στο Μαϊάμι της Φλόριντα, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του επιδιώκει να διατηρήσει χαμηλές τις τιμές του πετρελαίου, επισημαίνοντας ότι αυτές έχουν αυξηθεί τεχνητά εξαιτίας της σύγκρουσης.
Όπως ανέφερε, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένες χώρες, όμως εξετάζεται η προσωρινή άρση τους μέχρι να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στην αγορά ενέργειας. Άφησε επίσης να εννοηθεί ότι εφ’ όσον ο πόλεμος τερματιστεί, ενδέχεται να μην χρειαστεί να επανέλθουν οι κυρώσεις, εκτιμώντας ότι τότε θα επικρατήσει μεγαλύτερη σταθερότητα.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης σε συνέντευξή του στο CBS ότι η κοινή στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται πολύ μπροστά σε σχέση με το αρχικό χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων έως πέντε εβδομάδων που είχε εκτιμηθεί για τη διάρκεια του πολέμου. Η κυβέρνηση εξετάζει παράλληλα το ενδεχόμενο να αναλάβει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, σημείο στρατηγικής σημασίας καθώς αποτελεί τη μοναδική θαλάσσια έξοδο από τον Περσικό Κόλπο προς τον ωκεανό και βασική οδό διέλευσης για τη διεθνή ναυτιλία.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιβεβαίωσε ακόμη ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στις 9 Μαρτίου, κατά την οποία συζητήθηκαν τόσο ο πόλεμος στην Ουκρανία όσο και η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο Πούτιν έδειξε εντυπωσιασμένος από τη στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν, ενώ εξέφρασε πρόθεση να βοηθήσει. Ο Τραμπ ανέφερε ότι του επεσήμανε πως θα μπορούσε να συμβάλει ακόμη περισσότερο με τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, προσθέτοντας ότι η συνομιλία τους ήταν πολύ καλή και ότι ο Ρώσος πρόεδρος επιθυμεί να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο.
Εν τω μεταξύ, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει και αλλαγές στην πολιτική κυρώσεων που αφορούν το ρωσικό πετρέλαιο. Στις 6 Μαρτίου, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσσεντ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να εξετάσει τη χαλάρωση κυρώσεων σε επιπλέον ποσότητες ρωσικού πετρελαίου, αφού προηγουμένως παραχώρησε στην Ινδία εξαίρεση διάρκειας 30 ημερών για την αγορά ρωσικού αργού. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε αυξήσει τους δασμούς στην Ινδία για τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, στο πλαίσιο της προσπάθειας των Ηνωμένων Πολιτειών να περιορίσουν τη χρηματοδότηση του πολέμου της Ρωσίας και να ασκήσουν πίεση στη Μόσχα ώστε να τερματίσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία.
Σε συνέντευξή του στο Fox Business, ο Μπέσσεντ εξήγησε ότι το υπουργείο του αποφάσισε στις 5 Μαρτίου να χορηγήσει την εξαίρεση στην Ινδία, διευκρινίζοντας ότι αυτή επιτρέπει μόνο την αγορά ρωσικού πετρελαίου που βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν προς τη χώρα. Πρόσθεσε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να άρουν κυρώσεις και σε άλλες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου ώστε να διασφαλιστεί επαρκής παγκόσμια προσφορά κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν. Όπως σημείωσε, υπάρχουν εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού πετρελαίου που βρίσκονται υπό καθεστώς κυρώσεων ενώ μεταφέρονται δια θαλάσσης και η άρση των περιορισμών θα μπορούσε να αυξήσει την προσφορά στην αγορά.
Μετά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι η σύγκρουση με το Ιράν ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν απότομα τη Δευτέρα. Από τα υψηλά επίπεδα που άγγιζαν τα 120 δολάρια (103 ευρώ) την προηγούμενη ημέρα, υποχώρησαν στα 80 δολάρια (69 ευρώ), με το αργό να διαπραγματεύεται στα 89,38 δολάρια (77 ευρώ) ανά βαρέλι στις 21:35 ώρα ανατολικών ΗΠΑ.
Την ίδια ημέρα οι αμερικανικές χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν έντονες διακυμάνσεις πριν κλείσουν με κέρδη. Ο δείκτης S&P 500 υποχώρησε έως και 1,5% στη διάρκεια της συνεδρίασης, αλλά τελικά έκλεισε με άνοδο 0,8%, σημειώνοντας αύξηση 55,97 μονάδων. Ο δείκτης Dow Jones Industrial Average ενισχύθηκε κατά 239,25 μονάδες ή 0,5%, ενώ ο σύνθετος δείκτης Nasdaq κατέγραψε άνοδο 308,27 μονάδων ή 1,4%.
Παρά την πρόσφατη πτώση των τιμών, αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά πετρελαίου παραμένει ευάλωτη. Στρατηγικοί αναλυτές πετρελαίου και φυσικού αερίου της Macquarie Research εκτιμούν ότι εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά ακόμη και για λίγες εβδομάδες, η τιμή του αργού θα μπορούσε να φτάσει τα 150 δολάρια (127 ευρώ) ανά βαρέλι ή και υψηλότερα — επίπεδο που θα ξεπερνούσε το προηγούμενο ιστορικό υψηλό των ~147 δολαρίων (126 ευρώ), το οποίο είχε καταγραφεί λίγο πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
