Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 2,9% και ανήλθαν στα 2,89 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, καταγράφοντας την 11η διαδοχική χρονιά ανόδου, παρά τη μείωση κατά 7,5% στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI) που δημοσιεύθηκε στις 27 Απριλίου.
Οι τρεις χώρες με τις υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες —Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα και Ρωσία— αντιπροσώπευαν συνολικά 1,48 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή το 51% του παγκόσμιου συνόλου.
Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν στην κορυφή των στρατιωτικών δαπανών, οι αμυντικές δαπάνες τους μειώθηκαν κατά 7,5% και διαμορφώθηκαν στα 954 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, κυρίως λόγω της απουσίας νέων πακέτων οικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία, σε έντονη αντίθεση με τα 127 δισεκατομμύρια δολάρια που είχαν εγκριθεί για το Κίεβο τα προηγούμενα τρία χρόνια.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον συνέχισε να επενδύει σημαντικά σε πυρηνικές και συμβατικές δυνάμεις, με στόχο την αποτροπή της Κίνας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού. Το κόστος της συνεχιζόμενης σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν περιλαμβάνεται στην έκθεση, καθώς ξεκίνησε το 2026.
Ο διευθυντής του προγράμματος στρατιωτικών δαπανών και παραγωγής όπλων του SIPRI, Ναν Τιαν, εκτίμησε ότι η μείωση των αμερικανικών στρατιωτικών δαπανών το 2025 πιθανότατα θα είναι βραχύβια, σημειώνοντας ότι οι δαπάνες που ενέκρινε το Κογκρέσο για το 2026 ξεπερνούν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, αποτελώντας σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2025, ενώ θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω στα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2027, εφόσον εγκριθεί η τελευταία πρόταση προϋπολογισμού του προέδρου Τραμπ.
Η Κίνα παρέμεινε δεύτερη στις στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως, αυξάνοντας τον προϋπολογισμό της κατά 7,4% στα 336 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας την 31η συνεχόμενη χρονιά αύξησης.
Στην τρίτη θέση, η Ρωσία κατέγραψε στρατιωτικές δαπάνες ύψους περίπου 190 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αυξημένες κατά 5,9% σε ετήσια βάση. Πρόκειται για τον χαμηλότερο ετήσιο ρυθμό αύξησης από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία το 2022, ωστόσο το στρατιωτικό βάρος της Μόσχας παρέμεινε υψηλό, στο 7,5% του ΑΕΠ το 2025, ενώ οι στρατιωτικές δαπάνες αντιστοιχούσαν στο 20% των κρατικών δαπανών, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγράψει ποτέ το SIPRI.
Ευρώπη
Η Ουκρανία ήταν έβδομη σε στρατιωτικές δαπάνες, αυξάνοντας τον προϋπολογισμό της κατά 20% στα 84,1 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 40% του ΑΕΠ της, σύμφωνα με την έκθεση. Αυξήσεις καταγράφηκαν επίσης σε ολόκληρη την Ευρώπη, ιδίως μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ, έπειτα από επανειλημμένες επικρίσεις της κυβέρνησης Τραμπ προς τους συμμάχους για ανεπαρκείς αμυντικές δαπάνες και εξάρτηση από την αμερικανική στήριξη.
Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου, αύξησε τις δαπάνες της κατά 24% στα 114 δισεκατομμύρια δολάρια, που αντιστοιχούν στο 2,3% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας για πρώτη φορά από το 1990 το όριο του 2% του ΝΑΤΟ και καθιστώντας τη χώρα την τέταρτη σε στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως. Συνολικά, 22 από τα 29 ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, πέτυχαν ή υπερέβησαν τον στόχο του 2% του ΑΕΠ.
Το Βέλγιο κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ, με άνοδο 59% στα 14,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι δαπάνες της Ισπανίας αυξήθηκαν κατά 50% στα 40,2 δισεκατομμύρια δολάρια, υπερβαίνοντας το όριο του 2% για πρώτη φορά από το 1994.
Η Δανία και η Νορβηγία κατέγραψαν επίσης αυξήσεις της τάξης του υψηλού 40%, ενώ η Σουηδία, η Ιταλία και η Πολωνία σημείωσαν αυξήσεις άνω του 20%. Στον αντίποδα, η Γαλλία αύξησε τις δαπάνες της μόλις κατά 1,5%, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε μείωση 2%, παραμένοντας ωστόσο πάνω από το όριο του ΝΑΤΟ, με δαπάνες ίσες με το 2,4% του ΑΕΠ.
Η ερευνήτρια του προγράμματος του SIPRI, Ζαντ Γκιμπερτό Ρικάρ, σημείωσε ότι το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό από το 1953, γεγονός που αντανακλά, όπως ανέφερε, τη συνεχιζόμενη επιδίωξη της ευρωπαϊκής αυτάρκειας παράλληλα με την αυξανόμενη πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για ενίσχυση της κατανομής βαρών εντός της συμμαχίας.
Προειδοποίησε επίσης ότι, καθώς οι χώρες επιδιώκουν να επιτύχουν τους νέους στόχους δαπανών του ΝΑΤΟ που συμφωνήθηκαν το 2025, υπάρχει κίνδυνος να θολώσουν τα όρια μεταξύ στρατιωτικών και άλλων δαπανών που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια, μειώνοντας τη διαφάνεια και περιπλέκοντας περαιτέρω την αξιολόγηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Υπόλοιπος κόσμος
Στην Ασία και την Ωκεανία, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 8,1% στα 681 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από το 2009, με την Ιαπωνία να ενισχύει τις δαπάνες της κατά 9,7% στα 62,2 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,4% του ΑΕΠ, το υψηλότερο επίπεδο από το 1958.
Η Ταϊβάν αύξησε επίσης τις δαπάνες της κατά 14% στα 18,2 δισεκατομμύρια δολάρια, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για επιθετικότητα κατά του νησιού από το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας στο Πεκίνο.
Στη Μέση Ανατολή, οι δαπάνες παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες στα 218 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι δαπάνες του Ισραήλ μειώθηκαν κατά 4,9% στα 48,3 δισεκατομμύρια δολάρια μετά την εκεχειρία στη Γάζα τον Ιανουάριο του 2025, αν και παρέμειναν αυξημένες κατά 97% σε σύγκριση με το 2022.
Η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, αύξησε τον προϋπολογισμό της κατά 7,2% στα 30 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι δαπάνες του Ιράν μειώθηκαν κατά 5,6%, καταγράφοντας δεύτερη συνεχόμενη χρονιά πτώσης, στα 7,4 δισεκατομμύρια δολάρια.
Στην Αφρική, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά το 2025, φτάνοντας τα 58,2 δισεκατομμύρια δολάρια σε όλη την ήπειρο, σημειώνοντας άνοδο 8,5%. Στη Νότια Αμερική, οι δαπάνες αυξήθηκαν επίσης κατά 3,4% στα 56,3 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική μειώθηκαν κατά 27% στα 17,1 δισεκατομμύρια δολάρια.
