Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε να ξεκινήσει επίσημα διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία και τη Μολδαβία για την πρώτη ομάδα θεμάτων της ενταξιακής διαδικασίας, δήλωσε στις 4 Ιουνίου η πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Γιούλια Σβιριντένκο. Σε ανάρτησή της στο X χαρακτήρισε την εξέλιξη «υπέροχα νέα», σημειώνοντας ότι η χώρα βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά στην ένταξη στην ΕΕ και προχωρά σταθερά προς τον στόχο της.
Η πρόεδρος της Μολδαβίας, Μάια Σάντου, χαιρέτισε επίσης την απόφαση, δηλώνοντας ότι η κυβέρνησή της παραμένει προσηλωμένη στην υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που απαιτεί η ΕΕ.
Και τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης ψήφισαν υπέρ της έναρξης των συνομιλιών, φέρνοντας τις δύο χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, αμφότερες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, ένα βήμα πιο κοντά στην ένταξη.
Η Κύπρος, η οποία ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει τις προετοιμασίες για την επίσημη έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με την πρώτη ομάδα διαπραγματευτικών κεφαλαίων, που καλύπτει νομικά και δημοκρατικά πρότυπα, και με τις δύο χώρες.
Σε ανάρτηση του λογαριασμού της κυπριακής προεδρίας στο X αναφερόταν ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό ορόσημο στην πορεία της ευρωπαϊκής τους ολοκλήρωσης και στέλνει ισχυρό μήνυμα ενότητας και αποφασιστικότητας από την ΕΕ. Ανέφερε επίσης ότι θα εργαστεί για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων συζητήσεων, ώστε να ξεκινήσουν επίσημα οι διαπραγματεύσεις.
Δέκα χώρες διεκδικούν θέση στην ΕΕ
Η ένταξη στην ΕΕ αποτελεί μια πολυετή διαδικασία που συντονίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αξιολογεί τριάντα πέντε σύνολα κριτηρίων, μεταξύ των οποίων τα χρηματοπιστωτικά συστήματα, τη διαφάνεια, τους αγροτικούς κανονισμούς και θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ελευθερία του λόγου και η ανεξιθρησκεία.
Δέκα χώρες βρίσκονται σήμερα σε διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή για να ενταχθούν στην Ένωση. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ένωση θα μπορούσε να δεχθεί νέα μέλη εντός της επόμενης τετραετίας. Στη μακρά πορεία προς την ένταξη βρίσκονται επίσης η Αλβανία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Γεωργία, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία, η Σερβία και η Τουρκία.
Ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πήτερ Μαγυάρ, άφησε να εννοηθεί ότι οι προηγούμενες αντιρρήσεις της χώρας του για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ένωση ενδέχεται σύντομα να επιλυθούν. Ο Μαγυάρ, ο οποίος κέρδισε τις εθνικές εκλογές απέναντι στον προκάτοχό του, Βίκτορ Ορμπάν, δήλωσε στις 2 Ιουνίου ότι οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με τα δικαιώματα της ουγγρικής μειονότητας (~100.000) στην Ουκρανία.
Ο Ορμπάν αντιτίθετο στην ένταξη της Ουκρανίας στην Ένωση, καταδικάζοντας φερόμενο σχέδιο της ΕΕ για επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της εμπόλεμης χώρας ως «ευθεία κήρυξη πολέμου κατά της Ουγγαρίας». Ο πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος συγκρούστηκε συχνά με τις Βρυξέλλες για ζητήματα που αφορούσαν την Ουκρανία και τη μετανάστευση, είχε δηλώσει ότι η ΕΕ «αποφάσισε πως η Ουκρανία θα ενταχθεί στην Ένωση ήδη από το 2027».
Το Politico ανέφερε τον Φεβρουάριο ότι η ΕΕ «επεξεργαζόταν σχέδιο» για να παραχωρήσει στην Ουκρανία μερική συμμετοχή στην Ένωση και αναζητούσε τρόπους να παρακάμψει το βέτο του Ορμπάν, ο οποίος κατηγορούσε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ότι επιδιώκουν να προωθήσουν τα σχέδια διεύρυνσης χωρίς τη συναίνεση όλων των κρατών-μελών. Είχε επισημάνει δε τα υψηλά επίπεδα διαφθοράς στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου του πρόσφατου σκανδάλου δωροδοκίας που αφορούσε κυρίως τον κρατικό φορέα πυρηνικής ενέργειας της χώρας και στο οποίο φέρονται να εμπλέκονται πολιτικοί και στενοί συνεργάτες του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Σε δήλωσή του το 2025, υποστήριξε ότι η Ευρώπη συνεχίζει να στέλνει χρήματα στην Ουκρανία χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και ότι σκάνδαλο διαφθοράς αποκάλυψε πως τεράστια ποσά εξαφανίζονται χωρίς ίχνος. Χαρακτήρισε παράλογη την υποστήριξη της ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ και ξεκαθάρισε σε ανάρτησή του στο X, στις 22 Νοεμβρίου 2025, ότι η Ουγγαρία αρνείται να δεχθεί μία χώρα που δεν μπορεί να ανταποκριθεί ούτε στα βασικά πρότυπα της ΕΕ.
Το κόμμα Fidesz του Ορμπάν, το οποίο κυβερνούσε την Ουγγαρία επί δεκαέξι χρόνια, ηττήθηκε από το κεντροδεξιό, φιλοευρωπαϊκό κόμμα Tisza του Μαγυάρ στις εκλογές του Απριλίου. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, κατηγόρησε την ΕΕ για «επαίσχυντη παρέμβαση» στις ουγγρικές εκλογές με στόχο την ήττα του Ορμπάν, κατηγορία που οι Βρυξέλλες απέρριψαν.
Η Ουκρανία υπέβαλε επίσημη αίτηση ένταξης στην ΕΕ το 2022, λίγες ημέρες μετά την εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, είχε εκφράσει για πρώτη φορά την επιθυμία ένταξης στην Ένωση το 1993, μόλις δύο χρόνια μετά την ανεξαρτητοποίησή της από τη Σοβιετική Ένωση.
Κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ, μεταξύ αυτών και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι η Ουκρανία «ανήκει στην ευρωπαϊκή οικογένεια».
Διαφωνία για το μοντέλο ένταξης της Ουκρανίας
Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρήντριχ Μερτς, πρότεινε πρόσφατα να δοθεί στην Ουκρανία καθεστώς συνδεδεμένου μέλους της ΕΕ, εκτιμώντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβάλει στη διευκόλυνση μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία.
Ο Ζελένσκι απέρριψε την πρόταση ως άδικη, επιμένοντας ότι η Ουκρανία χρειάζεται πλήρη ένταξη. Σε ανάρτησή του στο X υποστήριξε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό εγχείρημα χωρίς την Ουκρανία και ότι η θέση της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι πλήρης και ισότιμη. Ο Ουκρανός πρόεδρος πιέζει επίσης για ένταξη στο ΝΑΤΟ, κάτι που δεν υποστηρίζεται ομόφωνα εντός της συμμαχίας, καθώς η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής θα μπορούσε να εμπλέξει όλα τα μέλη σε πόλεμο με τη Ρωσία.
Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, αντιτίθεται σθεναρά στην επέκταση του ΝΑΤΟ, αλλά έχει δηλώσει ότι δεν έχει αντιρρήσεις για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, καθώς η Ένωση δεν αποτελεί στρατιωτική συμμαχία.
Η Μολδαβία συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις
Η Σάντου κέρδισε μια αμφιλεγόμενη προεδρική εκλογική αναμέτρηση στη Μολδαβία το 2024, η οποία συνοδεύτηκε από καταγγελίες περί ρωσικής παρέμβασης, ισχυρισμούς που η Μόσχα απέρριψε.
Πρώην σύμβουλος της Παγκόσμιας Τράπεζας, η φιλοευρωπαία πρόεδρος, η οποία ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά της το 2020, αποτελεί έντονη επικρίτρια του Πούτιν και υποστηρίκτρια της γειτονικής Ουκρανίας.
Η Μολδαβία διαθέτει σημαντική ρωσική μειονότητα, ενώ η επιρροή του Κρεμλίνου στις υποθέσεις της χώρας παρέμεινε αισθητή και μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Το 2024, οι Μολδαβοί ψήφισαν οριακά υπέρ της διασφάλισης της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας. Η επίσημη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2022, λίγο μετά την αντίστοιχη αίτηση της Ουκρανίας.
Σε δήλωση που μετέδωσε το τοπικό μέσο Moldpres, η Σάντου ανέφερε ότι ιδιωτικές εταιρείες και αναπτυξιακές τράπεζες έχουν αναλάβει σημαντικές επενδυτικές δεσμεύσεις, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για την καλύτερη απόδειξη πως η ευρωπαϊκή πορεία αποφέρει απτά αποτελέσματα σε επενδύσεις, ανάπτυξη και θέσεις εργασίας.
Παράλληλα, τόνισε ότι η χώρα συνεχίζει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων δύσκολων παρεμβάσεων, όπως η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης και της τοπικής δημόσιας διοίκησης. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση παραμένει συνεπής στις μεταρρυθμιστικές της δεσμεύσεις και προσηλωμένη στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Μετά τη δημοσίευση της τελευταίας ετήσιας έκθεσης διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Κάγια Κάλλας, δήλωσε τον Νοέμβριο του 2025 ότι η ένταξη στην ΕΕ παραμένει μια δίκαιη αλλά απαιτητική διαδικασία που βασίζεται στην αξιοκρατία, προσθέτοντας ότι η προσχώρηση νέων χωρών έως το 2030 αποτελεί ρεαλιστικό στόχο.
Η Κάλλας επεσήμανε ότι η διεύρυνση εξυπηρετεί το συμφέρον της Ένωσης, χαρακτηρίζοντάς την ως μακροπρόθεσμη επένδυση στην ασφάλεια, την οικονομία και τη διεθνή ανταγωνιστικότητά της, ενώ εκτίμησε ότι μπορεί να ενισχύσει και τη γεωπολιτική ισχύ της Ευρώπης.
Της Rachel Roberts
Με τη συμβολή των Victoria Friedman και Owen Evans
