Η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας ανακοίνωσε στις 3 Ιουνίου ότι η χώρα πολιτογράφησε 332.500 άτομα το 2025, καταγράφοντας για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά νέο ετήσιο ρεκόρ πολιτογραφήσεων. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε αύξηση 14% σε σχέση με το 2024, όταν πολιτογραφήθηκαν 291.955 άτομα, επίδοση που ήταν αυξημένη κατά 46% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Οι Σύροι και οι Τούρκοι αποτελούν τις δύο μεγαλύτερες ομάδες που απέκτησαν τη γερμανική υπηκοότητα.
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, το 90% των 371.100 διαδικασιών πολιτογράφησης που ολοκληρώθηκαν το 2025 είχαν θετική έκβαση. Η Destatis ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια του έτους υποβλήθηκαν συνολικά 467.400 αιτήσεις απόκτησης υπηκοότητας. Στο 5% των περιπτώσεων, οι αιτούντες απέσυραν την αίτησή τους. Περίπου το 3% των αιτήσεων απορρίφθηκε, ενώ άλλο ένα 3% τερματίστηκε για άλλους λόγους, όπως ο θάνατος του αιτούντος ή η μετεγκατάστασή του στο εξωτερικό.
Μεταξύ 85% και 98% όσων αποκτούν τη γερμανική υπηκοότητα επιλέγουν παράλληλα να διατηρήσουν την αρχική τους υπηκοότητα, σύμφωνα με έρευνα της ερευνητικής ομάδας Mediendienst Integration. Πριν από τις μεταρρυθμίσεις, μόνο οι πολίτες άλλων κρατών-μελών της ΕΕ και της Ελβετίας είχαν δικαίωμα να διατηρούν την αρχική τους υπηκοότητα. Τα στοιχεία αυτά έχουν τροφοδοτήσει τη συνεχιζόμενη συζήτηση για τη μεταναστευτική πολιτική και την αφομοίωση.
Επικρίσεις για τη διευρυμένη μετανάστευση
Το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) έχει ασκήσει έντονη κριτική στην πολιτική της κυβέρνησης Μερτς στο μεταναστευτικό, κατηγορώντας την ότι συνεχίζει τις πολιτικές του προηγούμενου κυβερνητικού συνασπισμού. Η επικεφαλής του AfD, Άλις Βάιντελ, αντιδρώντας στην έκθεση της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας, έγραψε στο X ότι απαιτείται άμεση παύση των πολιτογραφήσεων.
Από τότε που συγκέντρωσε το 20,8% των ψήφων στις ομοσπονδιακές εκλογές του Φεβρουαρίου 2025, το AfD έχει ενισχυθεί στις δημοσκοπήσεις και πλέον κινείται γύρω στο 28%. Το κόμμα έχει εξελιχθεί στη δημοφιλέστερη πολιτική δύναμη της Γερμανίας, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο στήριξης στην ιστορία του.
Ο Ρενέ Σπρίνγκερ, μέλος της ομοσπονδιακής βουλής της Γερμανίας και επικεφαλής του AfD στο κρατίδιο του Βρανδεμβούργου, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι η μετανάστευση έχει προκαλέσει «υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, διάβρωση των παραδοσιακών κοινωνικών συστημάτων και απώλεια εμπιστοσύνης προς τις αρχές».
Σύμφωνα με έκθεση του 2024 της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Προσφύγων της Γερμανίας, περίπου 21,2 εκατομμύρια άνθρωποι στη χώρα, πολίτες και μη, έχουν μεταναστευτικό υπόβαθρο, επί συνολικού πληθυσμού 82,8 εκατομμυρίων. Από αυτούς, το 40% προέρχεται από χώρες εκτός Ευρώπης, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 10% του συνολικού πληθυσμού. Οι Τούρκοι μετανάστες αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα μεταξύ όσων έχουν μεταναστευτικό υπόβαθρο, αντιπροσωπεύοντας το 12,2% όσων προέρχονται από ξένη χώρα.
Η συζήτηση έχει αποκτήσει και διατλαντική διάσταση. Η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας της κυβέρνησης Τραμπ, που δημοσιοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, προειδοποιούσε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να γίνει «αγνώριστη μέσα σε 20 χρόνια ή και λιγότερο» εάν συνεχιστούν οι σημερινές μεταναστευτικές τάσεις. Παράλληλα, ανέφερε ότι αυτό δημιουργεί «ένα ανοιχτό ερώτημα» για το κατά πόσο οι χώρες αυτές θα εξακολουθήσουν να αντιλαμβάνονται τη συμμαχία τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες όπως οι προκάτοχοί τους.
Ο Σπρίνγκερ υποστήριξε ότι οι ανησυχίες της Ουάσιγκτον είναι δικαιολογημένες. Είναι σαφές ότι η Γερμανία θα είναι διαφορετική χώρα εάν ο πληθυσμός της αποτελείται από ανθρώπους διαφορετικών πολιτισμών και εθνοτικών ομάδων, προσθέτοντας ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές των δυτικών κυβερνήσεων συνιστούν πραγματικό κίνδυνο τόσο για την εσωτερική όσο και για την εξωτερική πολιτική.
Ο νέος νόμος περί υπηκοότητας
Η αύξηση αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, στον Νόμο για τον Εκσυγχρονισμό της Νομοθεσίας περί Ιθαγένειας (StaRModG), ο οποίος εγκρίθηκε από τον τότε κυβερνητικό συνασπισμό SPD, Πρασίνων και FDP υπό τον πρώην καγκελάριο Όλαφ Σολτς στις 19 Ιανουαρίου 2024 και τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Η νομοθεσία μείωσε την τυπική απαίτηση διαμονής για πολιτογράφηση από οκτώ σε πέντε έτη και ήρε τους μακροχρόνιους περιορισμούς σχετικά με τη διπλή υπηκοότητα.
Η υπουργός Εσωτερικών Νάνσι Φέζερ, στέλεχος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) και αρχιτέκτονας της μεταρρύθμισης, είχε δηλώσει ότι η αλλαγή εναρμόνισε τη Γερμανία με τις γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες και ήταν απαραίτητη για την προσέλκυση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, το οποίο χρειάζεται η γηράσκουσα γερμανική οικονομία. Η κυβέρνηση είχε επισημάνει τότε ότι περισσότεροι από 5,3 εκατομμύρια άνθρωποι που ζούσαν στη Γερμανία επί τουλάχιστον μία δεκαετία παρέμεναν χωρίς γερμανική υπηκοότητα.
Ο Σπρίνγκερ απέρριψε το επιχείρημα περί προσέλκυσης εξειδικευμένων εργαζομένων. Όπως δήλωσε, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο νέος νόμος περί υπηκοότητας θα προσελκύσει τέτοιους εργαζομένους, ούτε ότι οι κοινωνικές συνέπειες αυτής της πολιτισμικής μεταβολής πρέπει να γίνουν αποδεκτές για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός. Πρόσθεσε ότι πρόκειται για πολιτική υψηλού ρίσκου, η οποία στην πράξη έχει προ πολλού αποτύχει.
Τα στοιχεία για την αγορά εργασίας
Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Απασχόλησης που δημοσιεύθηκαν τον Απρίλιο του 2025, η Γερμανία είχε τον Σεπτέμβριο του 2024 συνολικά 2,8 εκατομμύρια ανέργους. Από αυτούς, 1,5 εκατομμύριο (54%) είχαν μεταναστευτικό υπόβαθρο, ενώ 1,1 εκατομμύριο (39%) δεν κατείχαν γερμανική υπηκοότητα. Οι αλλοδαποί αντιπροσωπεύουν περίπου το 16% του συνολικού πληθυσμού.
Μεταξύ των μακροχρόνια ανέργων, δηλαδή όσων παρέμεναν εκτός εργασίας για δύο ή περισσότερα χρόνια, τα άτομα με μεταναστευτικό υπόβαθρο αποτελούσαν επίσης την πλειονότητα, αντιστοιχώντας στο 52% των 881.000 καταγεγραμμένων περιπτώσεων.
Το εκπαιδευτικό χάσμα είναι εξίσου έντονο. Ενώ το 51% των ανέργων Γερμανών πολιτών δεν διέθετε ολοκληρωμένη επαγγελματική κατάρτιση, το αντίστοιχο ποσοστό ανερχόταν στο 82% μεταξύ των ατόμων χωρίς γερμανική υπηκοότητα και στο 91% μεταξύ όσων προέρχονταν από τις κύριες χώρες προέλευσης αιτούντων άσυλο.
Ο Σπρίνγκερ, ο οποίος είχε ζητήσει την ανάλυση από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης, δήλωσε κατηγορηματικά ότι όποιος βρίσκεται στη Γερμανία επί χρόνια χωρίς επαγγελματική κατάρτιση ή εργασία δεν αποτελεί δεξαμενή δυνητικών εξειδικευμένων εργαζομένων, αλλά μόνιμο βάρος για το κοινωνικό σύστημα.
Το Γερμανικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Απασχόληση (IAB) ανέφερε επίσης τον Ιούλιο του 2025 ότι ο αριθμός των ατόμων με μεταναστευτικό υπόβαθρο των οποίων το εισόδημα προέρχεται κυρίως από κοινωνικά επιδόματα που χορηγούνται με εισοδηματικά κριτήρια υπερδιπλασιάστηκε μεταξύ 2010 και 2023, από 1,2 εκατομμύρια σε 2,1 εκατομμύρια. Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στη μεγάλη εισροή προσφύγων μετά το 2015, επί της πρώην καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ.
Το 2024, μόλις 53.000 από τους 610.000 τίτλους διαμονής που χορηγήθηκαν σε πολίτες τρίτων χωρών συνδέονταν με εργασία, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Bocconi. Το στοιχείο αυτό υπογραμμίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των νέων αφίξεων εισέρχεται μέσω ανθρωπιστικών και όχι εργασιακών διαύλων.
Εγκληματικότητα
Η αύξηση των πολιτογραφήσεων έχει εντείνει και τη συζήτηση για την εγκληματικότητα.
Σύμφωνα με τις Στατιστικές Εγκληματικότητας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Ερευνών, οι αλλοδαποί, αν και αντιπροσωπεύουν περίπου το 16% του πληθυσμού, αντιστοιχούσαν στο 43% όλων των υπόπτων για εγκληματικές πράξεις το 2024, καθώς και σε δυσανάλογα υψηλό ποσοστό υπόπτων για βίαια εγκλήματα.
Έκθεση SPACE I του Συμβουλίου της Ευρώπης, βασισμένη σε στοιχεία του 2024, αναφέρει ότι οι αλλοδαποί υπήκοοι αποτελούν το 49% του πληθυσμού των φυλακών στη Γερμανία.
Μερική αναθεώρηση υπό τον Μερτς
Ο Γκίντερ Κρινγκς, ειδικός σε θέματα εσωτερικών υποθέσεων της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), ζήτησε την τροποποίηση του νόμου περί υπηκοότητας. Μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, δήλωσε ότι το γεγονός πως νέες πολιτογραφήσεις τέτοιας κλίμακας οδηγούν σε διπλή υπηκοότητα δεν αποτελεί θετική εξέλιξη και ότι απαιτείται νομοθετική παρέμβαση. Πρόσθεσε ότι υπάρχει «επείγουσα ανάγκη δράσης».
Η κοινοβουλευτική ομάδα CDU/CSU (Χριστιανοκοινωνική Ένωση) είχε ήδη ζητήσει τον Μάιο περαιτέρω αυστηροποίηση των κανόνων απόκτησης υπηκοότητας. Από την ανάληψη της εξουσίας μετά τις εκλογές του Φεβρουαρίου 2025, ο κυβερνητικός συνασπισμός CDU/CSU–SPD υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της αναίρεσης μέρους της μεταρρύθμισης του 2024. Τον Οκτώβριο του 2025, η ομοσπονδιακή βουλή της Γερμανίας ψήφισε με 450 ψήφους υπέρ και 134 κατά την κατάργηση της ταχείας διαδικασίας πολιτογράφησης σε τρία χρόνια για εξαιρετικά καλά ενταγμένους αιτούντες.
Ο Αλεξάντερ Τρομ (CDU), εκπρόσωπος της κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU για θέματα εσωτερικών υποθέσεων, δήλωσε ότι απαιτούνται ακόμη περισσότερα μέτρα. Ανέφερε, θα ήταν ορθό να επανέλθει η απαιτούμενη περίοδος πολιτογράφησης στα οκτώ χρόνια και να καταργηθεί η γενική αποδοχή της διπλής υπηκοότητας. Αυτό αποδείχθηκε αδύνατο κατά τις διαπραγματεύσεις σχηματισμού κυβέρνησης με το SPD.
SPD και Πράσινοι χαιρετίζουν τις πολιτογραφήσεις
Τον περασμένο μήνα, το SPD απέρριψε τις επικρίσεις. Ο Σεμπάστιαν Φίντλερ, εκπρόσωπος της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD για θέματα εσωτερικών υποθέσεων, δήλωσε ότι το κόμμα συνεργάζεται άριστα με το CDU/CSU στη βάση της κυβερνητικής συμφωνίας και εξέφρασε την ικανοποίησή του επειδή, στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, η διπλή υπηκοότητα κατοχυρώθηκε νομικά ως επιτυχημένο μοντέλο.
Ο Φίντλερ τόνισε ότι η πολιτογράφηση στη Γερμανία εξακολουθεί να υπόκειται σε αυστηρές προϋποθέσεις. Οι αιτούντες πρέπει να διαθέτουν καθαρό ποινικό μητρώο, να αποδεικνύουν επάρκεια στη γερμανική γλώσσα, να είναι οικονομικά αυτάρκεις και να επιτυγχάνουν στις εξετάσεις πολιτογράφησης.
Συνοψίζοντας, ανέφερε ότι μόνο καλά ενταγμένα άτομα μπορούν να γίνουν Γερμανοί πολίτες και ότι τα στοιχεία αυτά είναι θετικά για όλους: για την αγορά εργασίας, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και την κοινωνική συνοχή. Πρόσθεσε ότι όποιος καταχράται τη διαδικασία πολιτογράφησης μέσω απάτης όχι μόνο διαπράττει αδίκημα, αλλά κινδυνεύει να χάσει τη γερμανική υπηκοότητα και να αποκλειστεί προσωρινά από νέα αίτηση.
Μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων για τις πολιτογραφήσεις αυτή την εβδομάδα, και άλλα κόμματα της αριστεράς χαρακτήρισαν θετικά τα στοιχεία.
Η Φιλίζ Πολάτ, κοινοβουλευτική γραμματέας των Πρασίνων, χαρακτήρισε τα στοιχεία «ιστορία επιτυχίας» της μεταρρύθμισης του νόμου περί υπηκοότητας που υιοθέτησε ο τότε κυβερνητικός συνασπισμός το 2024. Όπως ανέφερε, όποιος υποβάλλει αίτηση για υπηκοότητα επιλέγει συνειδητά τη χώρα. Προειδοποίησε επίσης κατά νέας αλλαγής του νόμου, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα έστελνε «λάθος μήνυμα σε ανθρώπους που αποτελούν ήδη μέρος της κοινωνίας μας» και θα «ενίσχυε την ανασφάλεια και τον διχασμό».
Το Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) χαρακτήρισε τα στοιχεία για τις πολιτογραφήσεις «καλά νέα». Οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν 332.500 ανθρώπους που, σύμφωνα με τον κουρδικής καταγωγής βουλευτή της Αριστεράς Φεράτ Κοτσάκ, αποτελούν μέρος αυτής της κοινωνίας εδώ και χρόνια και πλέον μπορούν επιτέλους να συμβάλουν και στη διαμόρφωσή της.
