Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, δήλωσε στις 26 Φεβρουαρίου ότι η χώρα του δεν βρίσκεται σε πορεία αύξησης των αμυντικών δαπανών σύμφωνα με τον στόχο που είχε θέσει το ΝΑΤΟ το προηγούμενο έτος, καθώς η κυβέρνησή του επικεντρώνεται σε άλλες εσωτερικές προτεραιότητες.
Τον Ιούνιο του 2025, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ συμφώνησαν να αυξήσουν τα όρια αμυντικών δαπανών από το 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος στο 5% ως το 2035, κατανεμημένα σε 3,5% για τον πυρήνα της άμυνας και 1,5% σε σχετικούς τομείς, όπως η ασφάλεια και οι υποδομές.
Ερωτηθείς σε διαδικτυακή συνέντευξη στην εφημερίδα Denik κατά πόσον η Τσεχία προχωρεί προς τον στόχο του 3,5%, ο Μπάμπις απάντησε: «Σίγουρα δεν πρόκειται να το κάνουμε. Ο προϋπολογισμός είναι ζήτημα συνασπισμού και έχουμε αποφασίσει ότι μετά την προηγούμενη κυβέρνηση, που όλο μιλούσε για πόλεμο και Ουκρανία και συνήψε ιδιαίτερα αδιαφανείς αμυντικές συμβάσεις, εμείς δεν θα κινηθούμε έτσι».
Ο Μπάμπις, επικεφαλής του λαϊκιστικού κόμματος ANO που ανέλαβε την εξουσία τον Δεκέμβριο του 2025, είχε χαρακτηρίσει τον στόχο του ΝΑΤΟ μη ρεαλιστικό πριν από τις περσινές εκλογές. Κέρδισε τις εκλογές υποσχόμενος να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των Τσέχων, αυξάνοντας τους μισθούς, θεσμοθετώντας νέα κοινωνικά επιδόματα και μειώνοντας ορισμένους φόρους.
«Χρειαζόμαστε κυρίως χρήματα για τον κόσμο, για την ασφάλεια στους δρόμους, να έχει ο στρατός μας επαρκές προσωπικό, να μην έχουν χαμηλούς μισθούς οι πιλότοι μαχητικών», ανέφερε στη συνέντευξη. «Επομένως, οπωσδήποτε θα το κάνουμε, αλλά δεν έχει τεθεί ακόμη συγκεκριμένος αριθμός, θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης στον συνασπισμό, όταν τεθεί το θέμα. Δεν έχουμε καν προϋπολογισμό για το 2026 ακόμα».
Το νέο σχέδιο προϋπολογισμού του Μπάμπις προβλέπει μείωση των αμυντικών δαπανών από το 2,35% του ΑΕΠ—όπως είχε προτείνει η προηγούμενη κυβέρνηση—στο 2,1%. Η προηγούμενη διοίκηση επιδίωκε σταδιακή αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030.
Σε απάντηση στα σχόλια του Μπάμπις, ο πρώην πρωθυπουργός Πετρ Φιάλα δήλωσε ότι η ασφάλεια πρέπει να είναι κεντρική προτεραιότητα για την κυβέρνηση.
O εκσυγχρονισμός του στρατού θα συνεχιστεί
Στις 24 Φεβρουαρίου, ο υπουργός Άμυνας, Γιαρομίρ Ζούνα, διαβεβαίωσε πως οι αλλαγές στα σχέδια δαπανών δεν θα επηρεάσουν αρνητικά τα προγράμματα εκσυγχρονισμού του στρατού. «Η κυβέρνησή μας είναι πεπεισμένη ότι η ασφάλεια του κράτους δεν μετριέται σε ποσοστά του ΑΕΠ, αλλά από τις πραγματικές αμυντικές δυνατότητες, των οποίων η επίτευξη υποστηρίζεται από έναν επαρκή ρυθμό αμυντικών δαπανών», δήλωσε στη συνάντηση με την ηγεσία του στρατεύματος. «Η μείωση του προϋπολογισμού για το 2026, σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, δεν απειλεί κανένα από τα υφιστάμενα έργα εκσυγχρονισμού του στρατού».
Ωστόσο, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου, Κάρελ Ρέχα, προειδοποίησε πως απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις για να επιτευχθούν οι απαραίτητες αμυντικές δυνατότητες στο μέλλον. «Ναι, η αμυντική ασφάλεια είναι ακριβή. Αλλά χωρίς αυτήν, δεν υπάρχει ευημερία», υπογράμμισε ο Ρέχα.
Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ τελούν υπό πίεση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες για να διασφαλίσουν την ασφάλεια της ηπείρου τους, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αναπροσανατολίζουν το αμυντικό τους ενδιαφέρον προς την αμερικανική ήπειρο.
Στη νέα Στρατηγική Εθνικής Άμυνας του Πενταγώνου, που δημοσιεύτηκε στις 23 Ιανουαρίου, τονίζεται η προτεραιότητα υπεράσπισης της αμερικανικής επικράτειας και των συμφερόντων των ΗΠΑ στη Δυτική Ημισφαίριο. Υπογραμμίζεται παράλληλα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ενθαρρύνουν εταίρους σε άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, να αναλάβουν την ευθύνη για τη δική τους άμυνα, με κρίσιμη αλλά περιορισμένη στήριξη από τις αμερικανικές δυνάμεις.
