Ανάλυση ειδήσεων
Ο υπουργός Εξωτερικών του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κίνας, Ουάνγκ Γι, συναντήθηκε με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν στην Πιονγκγιάνγκ στις 10 Απριλίου, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης, με φόντο τις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν.
Αναλυτές ανέφεραν στην εφημερίδα The Epoch Times ότι το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας επιχειρεί να διαπιστώσει τις απόψεις του Κιμ για το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, μετά τη σημαντική αποδυνάμωση του καθεστώτος του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας επισκέφθηκε τη Βόρεια Κορέα στις 9 και 10 Απριλίου, για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από έξι χρόνια ύστερα από την τελευταία επίσκεψή του τον Σεπτέμβριο του 2019. Κατά τη συνάντηση, ο Ουάνγκ επεσήμανε στον Κιμ ότι το κινεζικό καθεστώς και η Βόρεια Κορέα θα πρέπει να ενισχύσουν περαιτέρω την επικοινωνία και τον συντονισμό τους σε σημαντικά διεθνή και περιφερειακά ζητήματα.
Από την πλευρά του, ο Κιμ μετέφερε ότι η συνεχής εμβάθυνση και ανάπτυξη των διμερών σχέσεων εξυπηρετεί τα κοινά τους συμφέροντα, εκφράζοντας παράλληλα την πρόθεσή του για στενή στρατηγική επικοινωνία με την Κίνα και αμοιβαία σταθερή στήριξη. Παρότι η Βόρεια Κορέα καταδίκασε την αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν στην αρχή του πολέμου, ο Κιμ δεν προχώρησε σε περαιτέρω ενέργειες για την υποστήριξη του ιρανικού καθεστώτος.
Ο Σεν Μινγκ-σι (Shen Ming-shih), ερευνητής στο Ινστιτούτο Εθνικής Άμυνας και Έρευνας Ασφαλείας της Ταϊβάν, ανέφερε στην Epoch Times ότι εκτιμά πως η συνάντηση του Ουάνγκ με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας συνδέεται με την απομάκρυνση του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Όπως σημείωσε, η Κίνα αναζητά τρόπους να ενισχύσει τη συνεργασία της με τις δύο χώρες που αντιτίθενται ακόμη στις Ηνωμένες Πολιτείες — τη Ρωσία και τη Βόρεια Κορέα — καθώς οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις αποδυναμώνουν το ιρανικό καθεστώς. Καθώς και οι τρεις χώρες — Κίνα, Ρωσία και Βόρεια Κορέα — διαθέτουν πυρηνικά όπλα, ο Σεν εκτιμά ότι θεωρούν πως σε περίπτωση σύμπραξης οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα τολμούσαν να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ εναντίον τους.
Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Κίνας, Βόρειας Κορέας και Ρωσίας θα παγίωνε ένα μπλοκ που αντιτίθεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο την αντιμετώπιση της κυβέρνησης Τραμπ, ανέφερε ακόμη ο Σεν. Οι χώρες αυτές εξετάζουν το ενδεχόμενο να ενώσουν τις δυνάμεις τους προκειμένου να εξασφαλίσουν πολιτικά πλεονεκτήματα στην Ανατολική Ασία, σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκλωβιστούν σε παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν.
Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην πεποίθηση του Πεκίνου ότι, μόλις οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλύσουν την κατάσταση στο Ιράν, η προσοχή τους θα στραφεί στη συνέχεια στο κινεζικό καθεστώς. Συνεπώς, η Κίνα επιδιώκει να προσεγγίσει συμμάχους, ώστε να ενισχύσει τη στρατηγική της θέση και τα συμφέροντά της στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, συμπεριλαμβανομένης της κορεατικής χερσονήσου και ακόμη και των Στενών της Ταϊβάν.
Δοκιμάζοντας τη στάση της Βόρειας Κορέας
Η επίσκεψη του Ουάνγκ συνιστά, σύμφωνα με τον Σεν, μια αρχική επαφή, με στόχο να διαπιστωθούν οι προσωπικές απόψεις του Κιμ Γιονγκ Ουν σε ζητήματα όπως ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας, η σύγκρουση με το Ιράν και οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Βόρεια Κορέα αντιμετωπίζει τις δικές της προκλήσεις, με κυριότερη τα προβλήματα υγείας του Κιμ, τα οποία τον ωθούν να εξετάζει τη μεταβίβαση της εξουσίας στην κόρη του.
Παράλληλα, μέσω της συνεργασίας του με τη Ρωσία — από την οποία έχει αποκτήσει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και τεχνολογία — αναπτύσσει επιθετικούς διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλης εμβέλειας, μεγάλα υποβρύχια και συναφή μέσα, γεγονός που εγείρει ερωτήματα ως προς τον τελικό του στόχο, δηλαδή αν στρέφεται κατά της Νότιας Κορέας ή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Σεν τόνισε ότι η κατάσταση είναι ιδιαίτερα σύνθετη και απαιτεί την παρουσία του επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας στη Βόρεια Κορέα, προκειμένου να διαπιστωθεί η στάση του Κιμ, η οποία είναι κρίσιμη για την Κίνα.
Ανάλογη εκτίμηση διατύπωσε και ο Λιν Τσι-Χάο (Lin Chih-Hao), βοηθός ερευνητής στο ίδιο ινστιτούτο της Ταϊβάν, ειδικευμένος σε θέματα ασφάλειας της κορεατικής χερσονήσου, υποστηρίζοντας ότι η επίσκεψη του Ουάνγκ αποσκοπεί στο να διαπιστώσει το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) τη γεωπολιτική στάση της Βόρειας Κορέας. Μετά τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες χειρίστηκαν τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και το Ιράν, τόσο η Βόρεια Κορέα όσο και η Κίνα, αμφότερες αντιμέτωπες με την πιθανότητα χρήσης αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος, συμμερίζονται κοινές ανησυχίες ασφάλειας, εξήγησε.
Η Κίνα επιδιώκει επίσης να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να εξασφαλίσει τη στήριξη της Βόρειας Κορέας στην αρχή της «μίας Κίνας» όσον αφορά την Ταϊβάν. Ο Λιν επεσήμανε ότι το ΚΚΚ υιοθετεί διαφορετικού βαθμού συμφιλιωτικές και φιλικές διπλωματικές προσεγγίσεις τόσο απέναντι στη Νότια όσο και στη Βόρεια Κορέα, με κοινό παρονομαστή την επιδίωξη να υιοθετήσουν και οι δύο χώρες παρόμοια στάση στο ζήτημα της Ταϊβάν.
Σύμφωνα με τον Λιν, το ζήτημα της Βόρειας Κορέας δεν αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τον πρόεδρο Τραμπ· αντιθέτως, το ζήτημα των Στενών της Ταϊβάν φαίνεται να καταλαμβάνει υψηλότερη θέση στην ατζέντα του, καθώς οι εντάσεις αυξάνονται και η βιομηχανία ημιαγωγών της Ταϊβάν είναι κρίσιμη για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την παγκόσμια οικονομία. Την ίδια στιγμή, η Βόρεια Κορέα διατηρεί σχετικά χαμηλό προφίλ.
Εκτίμησε ότι εφόσον η Βόρεια Κορέα διατηρήσει την τρέχουσα στάση της — κρατώντας μια ισορροπία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας ή ακόμη και διατηρώντας σταθερό δίαυλο διαλόγου με τις Ηνωμένες Πολιτείες — η αμερικανική επιρροή στην κορεατική χερσόνησο ενισχύεται.
Ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι ιδιαίτερα δυσμενές για το ΚΚΚ, το οποίο αναμένεται να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψει την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Βόρειας Κορέας.
Η γεωπολιτική της Βορειοανατολικής Ασίας
Ο πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να επισκεφθεί την Κίνα τον επόμενο μήνα, ενώ στο παρελθόν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την επανέναρξη των συνομιλιών με τη Βόρεια Κορέα.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ και ο Σι ενδέχεται να συζητήσουν ζητήματα που αφορούν την κορεατική χερσόνησο κατά τη διάρκεια ενδεχόμενης συνάντησής τους τον Μάιο, ενώ η Κίνα μπορεί να αξιοποιήσει μια σύνοδο κορυφής ΗΠΑ–Κίνας για να διευκολύνει μια συνάντηση μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βόρειας Κορέας, προκειμένου να συνεχίσει να ασκεί επιρροή στην περιοχή και να αποτρέψει την απευθείας επικοινωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Πιονγκγιάνγκ, παρακάμπτοντας το ΚΚΚ.
Ο Σεν ανέφερε ότι, όταν βρίσκεται σε δυσμενή θέση, η Κίνα ενδέχεται να υιοθετεί στάση μετριοπάθειας ή υποχωρήσεων, υποδηλώνοντας πιθανή διάθεση να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή. Από την οπτική της Κίνας, μια Βόρεια Κορέα που διατηρεί σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα, αλλά ταυτόχρονα είναι φιλική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα μπορούσε να συμβάλει στη διατήρηση της ισορροπίας στην κορεατική χερσόνησο, επιτρέποντας στο κινεζικό καθεστώς να συνεχίσει να ασκεί επιρροή, σημείωσε ο Λιν.
Αν και η Βόρεια Κορέα και το κινεζικό καθεστώς παραμένουν σύμμαχοι, οι σχέσεις τους έχουν ψυχρανθεί τα τελευταία χρόνια μετά την πανδημία. Αντίθετα, η στήριξη που προσέφερε ο Κιμ στη Ρωσία κατά της Ουκρανίας έχει φέρει πιο κοντά τις δύο αυτές χώρες. Την ίδια στιγμή, οι εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν κλιμακωθεί.
Σύμφωνα με τον Σεν, με τις σημερινές δυνατότητές της, η Κίνα είναι αδύνατο να νικήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε άμεση αντιπαράθεση. Στόχος της είναι να βρει τρόπους, σε συνεργασία με άλλες χώρες, να εξισορροπήσει την αμερικανική ισχύ και να την περιορίσει μέσω διπλωματικών και πολιτικών μέσων, επιδιώκοντας μακροπρόθεσμα είτε να υπερισχύσει των Ηνωμένων Πολιτειών είτε να αποδυναμώσει την ισχύ τους.
Ο Λιν προειδοποίησε ότι το γεωπολιτικό τοπίο στη Βορειοανατολική Ασία αναμένεται να καταστεί ακόμη πιο σύνθετο και ασταθές. Η Βόρεια Κορέα έχει ήδη αξιοποιήσει τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο για να ενισχύσει τόσο τον συμβατικό οπλισμό της όσο και τις πυρηνικές της δυνατότητες, ενώ η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα αυξάνουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες και ενισχύουν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες. Παράλληλα, η Ρωσία επανέρχεται δυναμικά στις εξελίξεις της κορεατικής χερσονήσου, επιδιώκοντας την ενίσχυση των δεσμών της με τη Βόρεια Κορέα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η αντιπαράθεση μεταξύ των συμμαχιών «Νότιας Κορέας–Ηνωμένων Πολιτείων–Ιαπωνίας» και «Βόρειας Κορέας–Κίνας–Ρωσίας» αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω στο μέλλον. Η Βορειοανατολική Ασία ενδέχεται να αναδειχθεί σε βασικό μέτωπο της στρατηγικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Κίνας και Ρωσίας.
Με τη συμβολή του Luo Ya και πληροφορίες από το Reuters
