Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται οι δυτικές δημοκρατίες και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς τέθηκε σε πλήρη ισχύ ο αμφιλεγόμενος Νόμος για την Προώθηση της Εθνικής Ενότητας και της Προόδου της Κίνας. Η αυστραλιανή κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι έχει ήδη προβεί σε άμεσες και αυστηρές διπλωματικές παρεμβάσεις προς το Πεκίνο, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία της για μια συγκεκριμένη ρήτρα του νόμου, η οποία δίνει τη δυνατότητα στις κινεζικές αρχές να στοχοποιούν άτομα και οργανώσεις που βρίσκονται εκτός των συνόρων της Κίνας.
Το νομικό «όπλο» του Πεκίνου για τη διασπορά
Ο νέος νόμος, ο οποίος ψηφίστηκε από το Εθνικό Λαϊκό Συνέδριο της Κίνας τον περασμένο Μάρτιο, παρουσιάζεται επίσημα από το Κομμουνιστικό Κόμμα ως ένα εργαλείο για τη δημιουργία μιας «κοινής εθνικής ταυτότητας» μεταξύ των πενήντα πέντε (55) αναγνωρισμένων εθνοτικών μειονοτικών ομάδων της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των Θιβετιανών, των Ουιγούρων και των Μογγόλων.
Στην πράξη, ωστόσο, ο νόμος επισημοποιεί και σκληραίνει μακροχρόνιες πολιτικές βίαιης αφομοίωσης. Επιβάλλει τη μανδαρινική γλώσσα ως τη μοναδική αποδεκτή γλώσσα στην εκπαίδευση, στις επίσημες κρατικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες, καθώς και στον δημόσιο χώρο. Παράλληλα, ποινικοποιεί με ιδιαίτερα ασαφείς όρους οποιαδήποτε δραστηριότητα χαρακτηρίζεται από το καθεστώς ως «βίαιη τρομοκρατική», «εθνοτική αυτονομιστική» ή « θρησκευτική εξτρεμιστική».
Το στοιχείο που έχει πυροδοτήσει τη διεθνή κατακραυγή είναι η πρόβλεψη ότι άτομα και ομάδες που λειτουργούν πέρα από τα σύνορα της Κίνας μπορεί να θεωρηθούν νομικά υπόλογοι εάν κριθεί ότι υπονομεύουν την «εθνοτική ενότητα και πρόοδο» ή ότι «υποκινούν τον εθνοτικό διαχωρισμό». Η διάταξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για μια πρωτοφανή κλιμάκωση της διεθνικής καταστολής.
Η αντίδραση της Αυστραλίας και η απειλή για τους πολίτες της
Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών και Εμπορίου της Αυστραλίας (DFAT) δήλωσε ότι η Καμπέρα εξέφρασε τις ανησυχίες της «απευθείας στην Κίνα, αλλά και στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ».
«Η αυστραλιανή κυβέρνηση ανησυχεί βαθύτατα για τις επιπτώσεις του Νόμου περί Εθνικής Ενότητας της Κίνας στα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητάς του να περιορίσει τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των ατόμων πέρα από τα σύνορα της Κίνας», υπογράμμισε ο εκπρόσωπος. «Όλοι οι άνθρωποι στην Αυστραλία, ανεξαρτήτως υπηκοότητας , προστατεύονται από την αυστραλιανή νομοθεσία και απολαμβάνουν πλήρως τις αυστραλιανές πολιτικές ελευθερίες».
Το Συμβούλιο του Αυστραλιανού Θιβέτ αντέδρασε άμεσα, επισημαίνοντας τον κίνδυνο που διατρέχουν οι Αυστραλοί πολίτες θιβετιανής καταγωγής και κάλεσε την υπουργό Εξωτερικών, Πέννυ Γουόνγκ, να λάβει άμεσα μέτρα προστασίας.
«Για τους Θιβετιανούς, αυτός ο νόμος αντιπροσωπεύει μια σημαντική κλιμάκωση των πολιτικών που επιδιώκουν να σβήσουν ολοκληρωτικά τη θιβετιανή ταυτότητα», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Συμβούλιο. «Ανησυχούμε σοβαρά ότι ο νόμος αυτός θα χρησιμοποιηθεί για τη στοχοποίηση ατόμων και οργανισμών εκτός Κίνας, εντείνοντας τη διακρατική καταστολή και θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια των Θιβετο-Αυστραλών».
Ανησυχία επικρατεί και στην Ταϊβάν, καθώς αναλυτές εκτιμούν ότι ο νόμος προσφέρει στο Πεκίνο μια πρόσθετη νομική βάση για τη δίωξη Ταϊβανέζων πολιτών τους οποίους το κινεζικό καθεστώς χαρακτηρίζει αυθαίρετα ως «αυτονομιστές».
Η υπερασπιστική γραμμή του Πεκίνου
Από την πλευρά του, το Πεκίνο απορρίπτει τις επικρίσεις, κάνοντας λόγο για παρερμηνεία. Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης της Κίνας, Χου Γουεϊλιέ, δήλωσε ότι ο νόμος είναι νόμιμος, δίκαιος και αναγκαίος, υποστηρίζοντας ότι η διάταξη για το εξωτερικό έχει παραμορφωθεί.
«Αυτή η διάταξη βασίζεται στις εθνικές συνθήκες της Κίνας, συμμορφώνεται με τις νομικές αρχές και είναι σύμφωνη με τη διεθνή πρακτική. Όλες οι χώρες ανά την υφήλιο έχουν το δικαίωμα να αποτρέπουν τις αποσχιστικές και καταστροφικές δραστηριότητες και να διατηρούν την κοινωνική αλληλεγγύη μέσω της εσωτερικής τους νομοθεσίας», ισχυρίστηκε ο Χου. σπεύδοντας να καθησυχάσει τη διεθνή κοινότητα με τον ισχυρισμό ότι ο νόμος δεν θα επηρεάσει τις «κανονικές ακαδημαϊκές συζητήσεις, την οικονομική και εμπορική συνεργασία ή τις τουριστικές ανταλλαγές».
Διεθνές τελεσίγραφο από Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ΟΗΕ
Οι ισχυρισμοί του Πεκίνου, ωστόσο, δεν φαίνεται να πείθουν τη διεθνή κοινότητα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισμα με το οποίο καλεί την κινεζική κυβέρνηση να καταργήσει άμεσα τον νόμο, προειδοποιώντας ότι η εφαρμογή του θα έχει σοβαρές συνέπειες για τις σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας.
«Το Κοινοβούλιο καταδικάζει αυτόν τον νόμο επειδή ενθαρρύνει επιθετικές πολιτικές αφομοίωσης και περιορίζει δραστικά τις πολιτιστικές, θρησκευτικές και γλωσσικές ελευθερίες, σε πλήρη αντίθεση με τις υποχρεώσεις της Κίνας βάσει του Διεθνούς Δικαίου», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση των Βρυξελλών.
Παράλληλα, οκτώ ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα απέστειλαν επίσημη επιστολή διαμαρτυρίας προς την κινεζική κυβέρνηση.
«Επιθυμούμε να επιστήσουμε την προσοχή στους σοβαρούς κινδύνους που ενέχει ο νόμος αυτός, ο οποίος θα μπορούσε να εδραιώσει μια ισοπεδωτική, ομοιόμορφη προσέγγιση στις εθνοτικές σχέσεις σε ολόκληρη την Κίνα», αναφέρουν οι ειδικοί του ΟΗΕ. «Ο νόμος αυτός ενδέχεται να έχει ολέθριες επιπτώσεις στη γλωσσική, πολιτιστική και θρησκευτική αυτονομία των εθνοτικών κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των πληθυσμών στο Θιβέτ, το Σιντζιάνγκ και την Εσωτερική Μογγολία».
Με τον νόμο να βρίσκεται πλέον σε πλήρη ισχύ από την 1η Ιουλίου, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τα πρώτα δείγματα γραφής της εφαρμογής του. Καθώς οι πιέσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εντείνονται, οι δημοκρατικές κυβερνήσεις καλούνται πλέον να βρουν άμεσες και πρακτικές λύσεις για να θωρακίσουν τους πολίτες τους απέναντι στην επεκτεινόμενη νομική και κατασταλτική εμβέλεια του Πεκίνου.
