Στη συμφωνία συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Βαλτική Θάλασσα εντάχθηκε και η Νορβηγία, καθώς ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος παρατείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια στην περιοχή.
Η Στρατηγική της ΕΕ για την Περιφέρεια της Βαλτικής Θάλασσας (EUSBSR) ανέφερε σε ανακοίνωσή της στις 18 Μαΐου ότι η Νορβηγία έγινε το ένατο μέλος της συμφωνίας, επισημαίνοντας ότι η συμμετοχή της θα επιτρέψει στο Όσλο να αντιμετωπίσει κοινά εδαφικά ζητήματα, όπως η πολιτική ασφάλεια και η ανθεκτικότητα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Άιντε, δήλωσε ότι η ένταξη «θα ενισχύσει τη συνεργασία της Νορβηγίας με την ΕΕ σε μια περιοχή που έχει καταστεί κεντρικής σημασίας για την ευρωπαϊκή και νορβηγική ασφάλεια», σημειώνοντας ότι η συμμετοχή στην ομάδα θα προσφέρει την ευκαιρία για το Όσλο να συνεργαστεί σε τομείς όπως η ναυτική συνεργασία, η επιτήρηση και η ασφάλεια.
Το EUSBSR ιδρύθηκε το 2009 με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των χωρών της περιοχής για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων. Στους στόχους του περιλαμβάνονται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και η διατήρηση αξιόπιστων αγορών ενέργειας στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας. Οι άλλες χώρες που συμμετέχευν στο EUSBSR είναι η Δανία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία και η Σουηδία. Η Νορβηγία δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην ανατολική Ουκρανία το 2022, η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή, έπειτα από σειρά διακοπών σε καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις και αγωγούς φυσικού αερίου.
Τον Νοέμβριο του 2025, κατά τη διαδικασία ένταξης της χώρας του στο EUSBSR, ο Άιντε είχε δηλώσει ότι η στρατηγική οπτική της χώρας του για την περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας «έχει αποκτήσει ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη Νορβηγία τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της επισφάλειας που έχει προκύψει από την επιθετικότητα της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τη χρήση υβριδικών μέτρων».
Ρωσία
Σε ανάρτηση ιστολογίου για το London School of Economics and Political Science (LSE) τον Φεβρουάριο, ακαδημαϊκοί ανέφεραν ότι οι κινήσεις της Ρωσίας — η οποία μοιράζεται χερσαία σύνορα με τη Νορβηγία — δείχνουν ότι το Όσλο πρέπει να εμπλακεί περισσότερο στην ασφάλεια της βόρειας Ευρώπης.
Οι συγγραφείς Στέφαν Γκέντσλε και Μάρκο Πιέτρο Ντ’ Αττόμα, καθηγητές στο Πανεπιστήμιο του Άγκντερ στη Νορβηγία, έγραψαν στο ιστολόγιο του LSE ότι η περιφερειακή συνεργασία στη Βαλτική έχει καταστήσει ζητήματα όπως «οι υβριδικές απειλές, οι δολιοφθορές σε υποθαλάσσιες υποδομές και η ενεργειακή ασφάλεια δίπλα στην προστασία του περιβάλλοντος ως βασικές περιφερειακές ανησυχίες».
Οι Γκέντσλε και Ντ’ Αττόμα σημείωσαν ότι αν και μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η στρατηγική σημασία της περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας μειώθηκε σταδιακά, «εκείνη η εποχή έχει πλέον παρέλθει». Όπως έγραψαν, «η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και η διπλωματική πίεση του προέδρου Τραμπ προς τη Γροιλανδία επανέφεραν τον ‘Ευρύτερο Βορρά’ σε παγκόσμιο επίπεδο και την περιοχή της Βαλτικής σε περιφερειακό επίπεδο στο επίκεντρο της γεωπολιτικής προσοχής.
»Ένας θαλάσσιος χώρος που άλλοτε χαρακτηριζόταν κυρίως από συνεργασία έχει μετατραπεί ταχύτατα σε περιοχή πρώτης γραμμής για την αποτροπή, με έμφαση στην προστασία κρίσιμων υποδομών και θαλάσσιων οδών που απειλούνται από τον σκιώδη στόλο της Ρωσίας».
Με πληροφορίες από το Reuters
