Σχολιασμός
Ενώ η λογοκρισία αποτελεί συχνά το κύριο αντικείμενο των συζητήσεων για την ελευθερία του λόγου, υπάρχει ένα συναφές φαινόμενο που μπορεί να προκαλέσει εξίσου μεγάλη ζημιά σε μια ελεύθερη κοινωνία. Όχι αποτρέποντας τους ανθρώπους από το να λένε αυτά στα οποία πιστεύουν, αλλά αναγκάζοντάς τους να λένε πράγματα τα οποία δεν πιστεύουν.
Οι «επιβεβλημένες απόψεις» ή δηλώσεις είναι συγκεκριμένες λέξεις ή φράσεις που πρέπει οι αάνθρωποι να χρησιμοποιούν, συμμετέχοντας έτσι στην υποστήριξη ορισμένων ιδεολογικών πεποιθήσεων. Είναι κάτι εξίσου επικίνδυνο για την ελευθερία της έκφρασης όσο και η ανοιχτή λογοκρισία.
Παραδείγματος χάριν, η συνεχής επανάληψη δηλώσεων για το ότι η καναδική γη ανήκει στους ιθαγενείς ινδιάνικους πληθυσμούς καταδεικνύει τη μετατόπιση του Καναδά προς μια επιβαλλόμενη μαζική συμμόρφωση σε σύνθετα κοινωνικά ζητήματα. Αυτές οι δηλώσεις έχουν καταστεί πανταχού παρούσες στη δημόσια ζωή του Καναδά· σε σχολεία, χώρους εργασίας, κυβερνητικές εκδηλώσεις, τελετές και αθλητικά γεγονότα. Οι οργανισμοί τις προβάλλουν σε ιστοσελίδες, έγγραφα, υπογραφές ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ένας άνθρωπος στον Καναδά μπορεί να έρθει αντιμέτωπος με δεκάδες τέτοιες δηλώσεις για τη γη των ιθαγενών καθημερινά, υπό διάφορες συνθήκες.
Αν και παρουσιάζονται ως προαιρετικές χειρονομίες σεβασμού, πολλοί οργανισμοί τις έχουν υιοθετήσει ως υποχρεωτικές· σε άλλες περιπτώσεις, η κοινωνική πίεση μπορεί να τις καθιστά φαινομενικά υποχρεωτικές, ακόμη και όταν δεν είναι.
Η απόδοση της γης στους ιθαγενείς έχει εξελιχθεί από μια απλή παράθεση ιστορικών στοιχείων σε κάτι πολύ πιο προβληματικό· οι δηλώσεις που αναγνωρίζουν το γεγονός έχουν καταστεί ένα είδος ιεροτελεστίας με σχεδόν πνευματικές προεκτάσεις, που συνδέει ορισμένες εθνοτικές ομάδες με την ιδιοκτησία της ίδιας της φύσης. Αν αναλυθούν σε βάθος, υπονοούν πολλά πέρα από όσα εκφράζονται ρητά.
Η απόκλιση από τη γραμμή σε ό,τι αφορά τη γη των ιθαγενών μπορεί να προκαλέσει μια σειρά εχθρικών αντιδράσεων, που κυμαίνονται από κοινωνική καταδίκη έως σημαντικές νομικές συνέπειες. Ο Τζόφρυ Χόρσμαν (Geoffrey Horsman) είναι καθηγητής βιοχημείας στο Wilfrid Laurier University στο Γουότερλου του Οντάριο. Ως γονέας τριών παιδιών στο τοπικό εκπαιδευτικό σύστημα και μέλος του Συλλόγου Γονέων του σχολείου του, παρατήρησε τη σταδιακή πολιτικοποίηση του περιφερειακού σχολικού συστήματος. Ιδιαίτερη ανησυχία τού προκάλεσε η πρακτική να ανοίγει κάθε συνεδρίαση με μια δήλωση αναγνώρισης, κάτι που έπαιρνε πολύτιμο χρόνο και ενίσχυε μια διχαστική παραδοχή.
Ο Χόρσμαν ανέφερε σε συνέντευξή του ότι δεν θεωρεί ότι μπορεί να προκύψει κάτι θετικό από την ιδέα ότι μια συγκεκριμένη εθνοτική ομάδα είναι ο πραγματικός κληρονόμος αυτής της γης. Ωστόσο, όταν εξέφρασε τις αντιρρήσεις του για την πρακτική, συνάντησε άμεση αντίσταση. Σε μια σειρά συναντήσεων με το προσωπικό της Σχολικής Επιτροπής της Περιφέρειας Γουότερλου, του ειπώθηκε ότι ακόμη και η συζήτηση του ζητήματος δεν ήταν αποδεκτή. Τελικά, προσέφυγε νομικά κατά της επιτροπής.
Η Κάθριν Κρόνας (Catherine Kronas), μητέρα μαθητή του Ancaster High Secondary School στο Χάμιλτον του Οντάριο, έχασε πέρυσι τη θέση της ως εκλεγμένο μέλος του σχολικού συμβουλίου, επειδή διαφώνησε ευγενικά με τη συνήθεια να διαβάζονται πριν από κάθε συνεδρίαση δηλώσεις για την αναγνώριση γης, παρατηρώντας ότι τα σχολικά συμβούλια θα έπρεπε να αποφασίζουν τι λέγεται στις συνεδριάσεις τους και ότι δεν θα έπρεπε να υποχρεώνονται να απαγγέλλουν κάτι που επιβάλλεται από την κυβέρνηση. Η Κρόνας επανήλθε στη θέση της μόνο όταν απείλησε με νομικές ενέργειες.
Οι περιπτώσεις του Χόρσμαν και της Κρόνας αφορούν αμφότερες τις δηλώσεις που αναγνωρίζουν τους ιθαγενείς ως νόμιμους κατοίκους της καναδικής γης, αλλά τα ζητήματα που εγείρουν είναι βαθύτερα. Θα μπορούσαν να αφορούν οποιαδήποτε μορφή επιβεβλημένης ιδεολογικής ομιλίας. Πράγματι, πολλές καναδικές κυβερνήσεις και θεσμοί αναπτύσσουν ένα ανησυχητικό ιστορικό νομικής επιβολής ιδεολογικής γλώσσας σε διάφορα ζητήματα.
Το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βρετανικής Κολομβίας, για παράδειγμα, επέβαλε πρόσφατα ένα εντυπωσιακό πρόστιμο 750.000 δολαρίων στον Μπάρρυ Νόιφελντ (Barry Neufeld), πρώην μέλος σχολικής επιτροπής, για άσκηση κριτικής στην ενσωμάτωση και προώθηση της τρανς ιδεολογίας στη δημόσια εκπαίδευση. Ο Νόιφελντ ανέφερε ότι θα ασκήσει έφεση κατά του προστίμου, το οποίο προφανώς αποσκοπεί στο να τον τιμωρήσει οικονομικά για την έκφραση μιας άποψης που διαφέρει από αυτό που το δικαστήριο φαίνεται να θεωρεί αδιαμφισβήτητη αλήθεια.
Η «επιβεβλημένη έκφραση» — η επιβεβλημένη υποστήριξη οποιασδήποτε θέσης — καταπνίγει τον διάλογο και δημιουργεί ένα είδος ηθικού τραύματος. Είτε υποστηρίζει κανείς είτε όχι την ιδέα της αναγνώρισης της γης, υπάρχει μια αντίφαση στον πυρήνα της έννοιας: πώς μπορούν τα λόγια να αποπνέουν γνήσιο σεβασμό όταν επιβάλλονται;
Οι περισσότεροι Καναδοί θεωρούν τους εαυτούς τους ευγενικούς, καλοπροαίρετους και συμπονετικούς, ένα σύνολο χαρακτηριστικών συνήθως αξιέπαινο, το οποίο όμως τελευταία φαίνεται να έχει υποστεί αλλοιώσεις. Πώς θα μπορούσε να ξεκινήσει η μετάβαση από το σημερινό κλίμα έντασης προς έναν πιο ελεύθερο Καναδά;
Ο συνταξιούχος δικαστής της Μανιτόμπα, Μπράιαν Γκίζμπρεχτ (Brian Giesbrecht), προτείνει ορισμένες λύσεις. Σε συνέντευξή του, συμφωνεί ότι οι σημερινές δηλώσεις αναγνώρισης της γης δημιουργούν μια διχαστική μορφή πεποίθησης, κατά την οποία ορισμένοι άνθρωποι διαθέτουν δικαιώματα μόνο ως «έποικοι». Για να αλλάξει αυτή η κατάσταση, προτείνει μια σειρά τρόπων με τους οποίους οι Καναδοί μπορούν να αντιδράσουν όπως η υποβολή γραπτής καταγγελίας, η δημόσια διατύπωση αντίρρησης, η αποχώρηση από μια συνεδρίαση και η προσφυγή σε νομικά μέσα για την αμφισβήτηση της ιδεολογικής επιβολής.
Το μέλλον ενός ευημερούντος, λειτουργικού και ενωμένου Καναδά εξαρτάται από τη δυνατότητα των ανθρώπων να λένε αυτό που πιστεύουν και από την ελευθερία να παραμένουν σιωπηλοί όταν δεν πιστεύουν αυτό που λέγεται. Αυτός ο Καναδάς μπορεί και πρέπει να αποκατασταθεί. Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε αντιμέτωποι με μια πεποίθηση την οποία δεν συμμερίζεστε, εξετάστε το ενδεχόμενο να σιωπήσετε ή να εκφράσετε ευγενικά την αντίθεσή σας. Αν αντισταθούμε όλοι σε αυτού του είδους την πίεση, δεν θα χρειάζεται πια ιδιαίτερο θάρρος για να συμπεριφέρεται κανείς με αυθεντικότητα και ειλικρίνεια.
Του George Ramsay
Ο Τζωρτζ Ράμσεϊ είναι απόφοιτος κινησιολογίας από τη Βικτώρια της Βρετανικής Κολομβίας. Το παρόν άρθρο είναι μια επιμελημένη εκδοχή κειμένου του που απέσπασε το πρώτο βραβείο στον 3ο ετήσιο φοιτητικό διαγωνισμό δοκιμίου Patricia Trottier and Gwyn Morgan, και το οποίο δημοσιεύθηκε αρχικά από το C2C Journal.
Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο αποτελούν προσωπικές απόψεις του συγγραφέα και δεν αντανακλούν απαραίτητα τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.
