Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλλας, απέρριψε τις εκκλήσεις για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού στρατού, προειδοποιώντας ότι η ίδρυση μιας παράλληλης δύναμης παράλληλα με το ΝΑΤΟ θα ενείχε κίνδυνο σύγχυσης σε περιόδους κρίσης και θα μπορούσε να αποδειχθεί «εξαιρετικά επικίνδυνη».
Μιλώντας στο Συνέδριο Ασφαλείας του Όσλο στη Νορβηγία, στις 2 Φεβρουαρίου, η κα Κάλλας δήλωσε ότι οι προτάσεις για έναν ευρωπαϊκό στρατό δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν τις πρακτικές όψεις της διοίκησης και του αμυντικού προϋπολογισμού, και προειδοποίησε ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεν μπορούν να προσθέσουν μια ακόμη στρατιωτική δομή στις υπάρχουσες δεσμεύσεις τους.
«Σε περιόδους κρίσης, το πιο σημαντικό είναι η αλυσίδα διοίκησης, ποιος δίνει εντολές σε ποιον», ανέφερε. Εάν η Ευρώπη λειτουργούσε τόσο υπό τη διοίκηση του ΝΑΤΟ όσο και υπό έναν διακριτό ευρωπαϊκό στρατό, «το μπαλάκι θα έπεφτε ανάμεσα στις καρέκλες», προειδοποίησε, προοπτική εξαιρετικά επικίνδυνη κατ’ αυτήν. Αντίθετα, η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί στην ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ. «Γι’ αυτό λέω ότι πρέπει να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή άμυνα, η οποία αποτελεί επίσης μέρος του ΝΑΤΟ. Είναι συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ. Ας μην πετάξουμε το ΝΑΤΟ από το παράθυρο», τόνισε.
Τα σχόλια της πρώην πρωθυπουργού της Εσθονίας έγιναν στο πλαίσιο της συζήτησης σχετικά με τη στρατηγική αυτονομία και τη μακροπρόθεσμη εξάρτηση της ηπείρου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τομέα της άμυνας, η οποία πυροδοτήθηκε εκ νέου στις 26 Ιανουαρίου, όταν ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, παρατήρησε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ.
Ο Ρούττε, πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας, δήλωσε ότι ένας ευρωπαϊκός στρατός ενέχει τον κίνδυνο της επικάλυψης και θα απαιτούσε από τις χώρες να στρατολογήσουν επιπλέον προσωπικό πέραν των υφιστάμενων εθνικών τους δυνάμεων. Τα ευρωπαϊκά έθνη πρέπει μεν να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά τους, όπως τα έχει παροτρύνει και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ο Ρούττε, αλλά εντός της υφιστάμενης διατλαντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια κοινών δηλώσεων στο συνέδριο του Όσλο, η κα Κάλλας ρωτήθηκε αν συμφωνεί με την εκτίμηση του Ρούττε για την αμυντική εξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσιγκτον. «Λοιπόν, αυτή τη στιγμή η κατάσταση είναι τέτοια», απάντησε, «αλλά εργαζόμαστε για να γίνουμε πιο ανεξάρτητοι […] επειδή είναι σαφές ότι τα τρωτά μας σημεία είναι οι αδυναμίες μας, και γι’ αυτό επιδιώκουμε να επενδύσουμε περισσότερο στην άμυνα, αλλά και στις δυνατότητες, τις οποίες πρέπει να θεωρούμε ευρωπαϊκές και όχι μόνο εθνικές».
Από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, τα 23 είναι ταυτόχρονα και μέλη του ΝΑΤΟ. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ επιβλέπονται από τον Ανώτατο Συμμαχικό Διοικητή Ευρώπης, έναν ρόλο που κατέχει πάντα ένας ανώτερος αξιωματικός των ΗΠΑ.
Ο Νορβηγός πρωθυπουργός, Γιόνας Γκαρ Στόρε, μιλώντας στο πλευρό της Κάλλας, δήλωσε ότι οι προτάσεις προς την ΕΕ να αναλάβει ξεχωριστές δομές άμυνας και διοίκησης ενέχουν τον κίνδυνο να βλάψουν την ευρύτερη συζήτηση για την ασφάλεια. «Αυτές οι προτάσεις… προκαλούν μεγάλη ζημιά στη συζήτηση, επειδή δεν είναι αυτός ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε. Αποσύρετέ τες», είπε.
Υπογράμμισε την πολυπλοκότητα των συσχετισμών δυνάμεων της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, μια πυρηνική δύναμη, παραμένουν εκτός ΕΕ αλλά διαδραματίζουν κεντρικούς ρόλους στο ΝΑΤΟ. «Το ΝΑΤΟ είναι εκεί με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων μεταξύ των συμμάχων, η οποία είναι από μόνη της πολύπλοκη, αλλά είναι φτιαγμένη για να λειτουργεί», πρόσθεσε ο Στόρε.
Σημείωσε επίσης την ανάγκη για περιφερειακό συντονισμό, επισημαίνοντας ότι οι βορειοευρωπαϊκές χώρες μοιράζονται συγκεκριμένες ανησυχίες, ενώ τα νοτιοευρωπαϊκά κράτη αντιμετωπίζουν διαφορετικές γεωγραφικές προκλήσεις. «Επενδύουμε τώρα στην άμυνα σε ποσοστό 3,5% και 5%. Ας το κάνουμε αυτό συνετά. Διότι αν το κάνουμε ο καθένας μόνος του, θα είναι σπατάλη. Αν το κάνουμε συντονισμένα, μπορεί να αποτελέσει μια τρομερή δύναμη αποτροπής», δήλωσε ο Στόρε. «Το ΝΑΤΟ δεν απειλεί κανέναν, αλλά κανείς δεν πρέπει να έχει την ιδέα ότι μπορεί να απειλήσει εμάς».
