Όταν ο Αμπντουλχακίμ Ιντρίς έφτασε στην Κουάλα Λουμπούρ της Μαλαισίας, στις 29 Μαρτίου, ανέμενε να συμμετάσχει σε παρουσίαση βιβλίου, πανεπιστημιακές εκδηλώσεις και συναντήσεις με φοιτητές. Αντ’ αυτού, όπως ανέφερε, οι μαλαισιανές αρχές τον απομόνωσαν στον έλεγχο διαβατηρίων, του αφαίρεσαν το αμερικανικό διαβατήριο, τον ανέκριναν σχεδόν πέντε ώρες, τον κράτησαν για περίπου 21 ώρες και, πριν από την αυγή, τον επιβίβασαν σε πτήση που τον έβγαλε από τη χώρα.
Δεν του δόθηκε καμία επίσημη αιτιολογία. Αργότερα, ο Μαλαισιανός οικοδεσπότης του τον ενημέρωσε ότι η εντολή είχε προέλθει απευθείας από το Πεκίνο.
Ο Ιντρίς, Αμερικανός πολίτης και εκτελεστικός διευθυντής του Κέντρου Σπουδών για τους Ουιγούρους με έδρα την Ουάσιγκτον, υποστήριξε ότι δεν επρόκειτο για ένα τυπικό μεταναστευτικό περιστατικό, αλλά για σαφή περίπτωση διεθνικής καταστολής από το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας — μιας προσπάθειας φίμωσης, παρακολούθησης και τιμωρίας επικριτών που δρουν έξω από τα σύνορα της χώρας.
Όπως σημείωσε, τον ανησύχησε ιδιαίτερα το γεγονός ότι η επιρροή του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) φαίνεται να επεκτείνεται ακόμη και σε χώρες όπου επικρατεί το μουσουλμανικό στοιχείο, όπως η Μαλαισία — χώρες όπου πολλοί μοιράζονται την ίδια πίστη που το Πεκίνο καταστέλλει στη Σιντζιάνγκ.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times, η Κίνα χρησιμοποίησε μια τρίτη χώρα για να κρατήσει και να απελάσει έναν Αμερικανό πολίτη· αν αυτό παγιωθεί, προειδοποίησε, θα δημιουργηθεί μια επικίνδυνη κατάσταση για κάθε Αμερικανό ακτιβιστή, δημοσιογράφο και ερευνητή που δραστηριοποιείται στο εξωτερικό.
Ταξίδι που προετοιμαζόταν για μήνες
Ο Ιντρίς είχε επισκεφθεί στο παρελθόν τη Μαλαισία. Από το 2022 πραγματοποιεί εκεί δράσεις υπεράσπισης των Ουιγούρων, στις οποίες περιλαμβάνεται και μία δια ζώσης συνάντηση με τον πρωθυπουργό Ανουάρ Ιμπραήμ. Αυτή τη φορά, οι συνεργάτες του στη Μαλαισία είχαν οργανώσει ένα δεκαήμερο πρόγραμμα πανεπιστημιακών εκδηλώσεων και συναντήσεων με φοιτητές, με αφορμή την κυκλοφορία της μαλαισιανής έκδοσης του βιβλίου του «Απειλή: Ο αποικισμός του ισλαμικού κόσμου από την Κίνα και η γενοκτονία των Ουιγούρων» («Menace: China’s Colonization of the Islamic World & Uyghur Genocide»). Το βιβλίο έχει ήδη μεταφραστεί στα τουρκικά, αραβικά και ινδονησιακά.
Δύο ημέρες πριν από το ταξίδι, το Κέντρο Σπουδών για τους Ουιγούρους δημοσίευσε έκθεση για την κινεζική επιρροή σε χώρες της Νότιας Ασίας, συμπεριλαμβανομένης της Μαλαισίας, όπως ανέφερε.
Ο Ιντρίς έφτασε στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Κουάλα Λουμπούρ στις 7 το πρωί. Υπάλληλος μετανάστευσης πήρε το διαβατήριό του και τον οδήγησε σε πλευρικό γραφείο. Άνδρας που συστήθηκε ως αξιωματικός της Βασιλικής Αστυνομίας της Μαλαισίας τον ενημέρωσε ότι του απαγορεύεται η είσοδος και θα απελαθεί. Σύμφωνα με τους κανονισμούς της χώρας, οι Αμερικανοί πολίτες δεν χρειάζονται θεώρηση για επαγγελματικές ή τουριστικές επισκέψεις διάρκειας έως 90 ημερών.
Όπως ανέφερε, από τη στιγμή που απομονώθηκε στον έλεγχο διαβατηρίων φοβήθηκε για τη ζωή του, καθώς βρισκόταν πλέον υπό κράτηση των μαλαισιανών αρχών κατόπιν αιτήματος ενός κράτους — της Κίνας — το οποίο, όπως σημείωσε, έχει ήδη εξαφανίσει άτομα που αντιδρούν στις πολιτικές του.
Στον χώρο βρίσκονταν αρκετοί άνδρες με πολιτικά και μαύρα γυαλιά, οι οποίοι δεν συστήθηκαν ούτε του απηύθυναν τον λόγο, αλλά τον παρακολουθούσαν σιωπηλά, γεγονός που ενέτεινε την αβεβαιότητά του για την ταυτότητα και τον ρόλο τους.
Ο χώρος κράτησης
Ύστερα από περίπου πέντε ώρες ανάκρισης, οι αρχές τον μετέφεραν σε προσωρινό χώρο κράτησης. Περισσότερα από τριάντα άτομα βρίσκονταν ήδη εκεί, χωρίς εμφανή παρουσία αστυνομικού φρουρού, ενώ ορισμένοι μιλούσαν κινεζικά. Όπως δήλωσε, αυτό του προκάλεσε έντονο φόβο, καθώς ανησύχησε ότι θα μπορούσε να δεχθεί επίθεση.
Πέρασε περίπου 15 ώρες καθισμένος σε μια γωνία του κελιού, έχοντας επίγνωση ότι Ουιγούροι ακτιβιστές έχουν δολοφονηθεί στο εξωτερικό, με τα περιστατικά να αποδίδονται στο Πεκίνο.
Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, τον τοποθέτησαν σε ένα ιδιαίτερα συνωστισμένο και βρώμικο κελί, όπου κρατούνταν πολλοί άνθρωποι. Εκείνη η σύντομη ημέρα, όπως ανέφερε, του φάνηκε σαν αιώνας, ενώ τον κατέκλυσαν ανησυχητικές και τρομακτικές σκέψεις, μεταξύ των οποίων και η πιθανότητα το κινεζικό κράτος να εκμεταλλευτεί το περιβάλλον για να του προκαλέσει βλάβη.
Στις 4:25 τα ξημερώματα της 30ής Μαρτίου, επιβιβάστηκε σε πτήση της Turkish Airlines και επεστράφη στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω Κωνσταντινούπολης, όπου του επιστράφηκε το διαβατήριο. Έπειτα από περίπου 70 ώρες κράτησης και μετακίνησης, έφτασε στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ντάλες, έξω από την Ουάσιγκτον.
Επίσκεψη Κινέζου επικεφαλής ασφαλείας στη Μαλαισία
Ο Ιντρίς εκτιμά ότι η χρονική συγκυρία δεν ήταν τυχαία. Τρεις ημέρες πριν από την άφιξή του, στις 26 Μαρτίου, ο υπουργός Κρατικής Ασφάλειας της Κίνας, Τσεν Γισίν, είχε συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Ανουάρ στην Κουάλα Λουμπούρ για συνομιλίες σχετικά με τη διμερή συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια της κράτησής του, ο Μαλαισιανός οικοδεσπότης του τον ενημέρωσε ότι μέλη της αποστολής του Τσεν βρίσκονταν ακόμη στη χώρα και ότι η απέλασή του προήλθε από άμεση πίεση του Πεκίνου. Ο ίδιος εκτίμησε ότι μέλη της κινεζικής αποστολής ενδέχεται να βρίσκονταν ακόμη και στο γραφείο μετανάστευσης κατά τη διάρκεια της κράτησής του.
Η κυβέρνηση της Μαλαισίας δεν έχει δώσει δημόσια εξηγήσεις για την άρνηση εισόδου.
Η Epoch Times έχει απευθυνθεί στο υπουργείο Εξωτερικών της Μαλαισίας για σχόλιο.
Τρεις δεκαετίες ακτιβισμού
Ο Ιντρίς, 57 ετών, γεννήθηκε στο Χοτάν του Σιντζιάνγκ, περιοχή της δυτικής Κίνας την οποία οι Ουιγούροι αποκαλούν Ανατολικό Τουρκεστάν. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αλ Άζχαρ στην Αίγυπτο και το 1990 ζήτησε άσυλο στη Γερμανία, όντας ένας από τους πρώτους Ουιγούρους που το έπραξαν.
Συνέβαλε στην ίδρυση της Ένωσης Ανατολικού Τουρκεστάν στην Ευρώπη, του Παγκόσμιου Συνεδρίου Νεολαίας Ουιγούρων και του Παγκόσμιου Συνεδρίου Ουιγούρων. Το 2009 μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες και το 2017 ίδρυσε μαζί με τη σύζυγό του, Ρουσάν Αμπάς, την οργάνωση Campaign for Uyghurs.
Ανέφερε ότι το βιβλίο του τον έχει καταστήσει ιδιαίτερο στόχο. Αφότου κυκλοφόρησε, αυτός και η σύζυγός του άρχισαν να δέχονται συντονισμένες απειλές θανάτου και ψηφιακή παρενόχληση. Σε εκδήλωση παρουσίασης στην Τζακάρτα της Ινδονησίας, σύμφωνα με τον ίδιο, η κινεζική πρεσβεία κινητοποίησε τοπικούς συνεργάτες για τη διοργάνωση διαμαρτυριών, κατά τις οποίες κάηκαν αντίτυπα του βιβλίου και φωτογραφίες του.
Σύμφωνα με τον Ιντρίς, στόχος του Πεκίνου είναι να εμποδίσει τη διάδοση της έρευνάς του στις κοινότητες που μιλούν τη μαλαισιανή γλώσσα, ενώ πρόσθεσε ότι το μοναδικό του «έγκλημα» είναι ότι αποτελεί αντιφρονούντα προερχόμενο από μια κοινότητα που διώκεται από το κινεζικό κράτος και ότι αναδεικνύει τους τρόπους με τους οποίους η Κίνα απειλεί την ανθρωπότητα, την ελευθερία και τη δημοκρατία.
Διεθνική καταστολή
Η Μαλαισία δεν είναι η πρώτη χώρα όπου ο Ιντρίς διαπιστώνει με την επιρροή του Πεκίνου στο εξωτερικό.
Κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Ινδονησία, το 2024, αξιωματούχοι μετανάστευσης στην Ποντιανάκ τού δήλωσαν ότι δεν μπορούσε να μιλήσει σε εκδηλώσεις με τουριστική θεώρηση. Σε επόμενο ταξίδι, το 2025, κρατήθηκε για τρεις ώρες στο αεροδρόμιο της Τζακάρτα, πριν του επιτραπεί η είσοδος χάρη σε παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στη Μαλαισία, ωστόσο, η παρέμβαση των ΗΠΑ δεν απέδωσε. Όπως ανέφερε, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κουάλα Λουμπούρ προώθησαν την υπόθεσή του προς τις μαλαισιανές αρχές μετανάστευσης, αλλά τελικά επικράτησε το Πεκίνο.
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο. Τον Φεβρουάριο του 2025, η Ταϊλάνδη απέλασε σαράντα (40) Ουιγούρους στην Κίνα κατόπιν αιτήματος του Πεκίνου, προκαλώντας την επιβολή κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες στους εμπλεκόμενους αξιωματούχους. Τον Απρίλιο του 2025, η αστυνομία της Μαλαισίας πραγματοποίησε έφοδο σε ιδιωτικό χώρο στην Κουάλα Λουμπούρ και συνέλαβε δεκάδες ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ πριν από κρατική επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ.
Από το 1999, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) έχει υποβάλει τους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ σε μαζικές συλλήψεις, βασανιστήρια, καταναγκαστική εργασία και ακόμη και εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων, με στόχο την εξάλειψη της πρακτικής. Οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ, μιας πνευματικής άσκησης βασισμένης στις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας, ασκούσαν ελεύθερα τη δραστηριότητά τους στη Μαλαισία για περισσότερα από τριάντα χρόνια.
Η Ρουσάν Αμπάς δήλωσε ότι η περίπτωση του συζύγου της αποτελεί καμπανάκι αφύπνισης για τη διεθνή κοινότητα, σημειώνοντας σε δήλωση της 16ης Απριλίου ότι το Πεκίνο κατάφερε να επιβάλει σε μια τρίτη χώρα να κρατήσει και να απελάσει έναν Αμερικανό πολίτη.
Ο Άντριαν Ζεντς, ανώτερος ερευνητής στο Victims of Communism Memorial Foundation (Ίδρυμα Μνήμης των Θυμάτων του Κομμουνισμού), χαρακτήρισε το περιστατικό ως την πιο απροκάλυπτη μορφή διεθνικής καταστολής. Σε δήλωσή του προειδοποίησε ότι, αν η διεθνής κοινότητα επιτρέψει να παγιωθεί αυτό το προηγούμενο, κανένας Αμερικανός ακτιβιστής, δημοσιογράφος ή ερευνητής που δραστηριοποιείται στο εξωτερικό δεν θα είναι ασφαλής από την επιρροή του Πεκίνου.
Η οικογένεια ως μοχλός πίεσης
Για τον Ιντρίς, η πίεση έχει και βαθιά προσωπική διάσταση. Από την έναρξη των μαζικών κρατήσεων στο Σιντζιάνγκ, το 2017, έχει χάσει επαφή με 24 συγγενείς του, μεταξύ των οποίων η μητέρα του, τα αδέλφια του και όλα τα ανίψια του. Τον Αύγουστο του 2023, ανώνυμη πηγή τον ενημέρωσε ότι ο πατέρας του είχε πεθάνει επτά μήνες νωρίτερα στο Χοτάν. Η τελευταία φορά που άκουσε τη φωνή του πατέρα του ήταν τον Απρίλιο του 2017.
Όπως ανέφερε, στην ουιγουρική κουλτούρα η οικογένεια αποτελεί το άλφα και το ωμέγα και ο ξεριζωμός συνιστά μορφή ψυχολογικού πολέμου.
Η νύφη του και συνταξιούχος ιατρός, Γκουλσάν Αμπάς, συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 2018 — λίγες ημέρες μετά τη δημόσια τοποθέτηση της συζύγου του για την κατάσταση της οικογένειας. Τον Δεκέμβριο του 2020, το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας επιβεβαίωσε ότι καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκισης με κατηγορίες που, σύμφωνα με την οικογένεια, είναι αβάσιμες.
«Αρνούμαι να ζήσω με φόβο»
Ο Ιντρίς δήλωσε ότι επέστρεψε από τη Μαλαισία βαθιά τραυματισμένος ψυχικά και αντιμετωπίζει προβλήματα ύπνου, προσθέτοντας ότι πλέον σκέφτεται την ασφάλειά του κάθε φορά που ταξιδεύει. Ωστόσο, τόνισε ότι δεν θα αλλάξει τα σχέδιά του εξαιτίας αυτού του περιστατικού.
Όπως δήλωσε, αρνείται να ζήσει υπό το καθεστώς του φόβου και θα συνεχίσει να μιλά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στα Ηνωμένα Έθνη και σε χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία.
Σύμφωνα με τον Ιντρίς, το ΚΚΚ διεξάγει μια συστηματική επίθεση κατά της πίστης, της ταυτότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, και η μόνη απάντηση είναι η συνέχιση της δημόσιας έκφρασης. Κάθε απειλή που δέχεται και κάθε θυσία που έχει αναγκαστεί να κάνει η οικογένειά του ενισχύουν ακόμη περισσότερο την αποφασιστικότητά του.
Του Sean Tseng
