Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, υπογράμμισε στις 28 Νοεμβρίου ότι η ανάγκη να χρησιμοποιηθούν τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας της Ουκρανίας καθίσταται «όλο και πιο επείγουσα».
Σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο με τον Σλοβένο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Γκόλουμπ, σημείωσε: «Βλέπω αυτή την ανάγκη ως ολοένα και πιο επιτακτική. Η Ουκρανία χρειάζεται τη στήριξή μας. Οι ρωσικές επιθέσεις εντείνονται. Ο χειμώνας πλησιάζει — ή μάλλον, έχουμε ήδη μπει στον χειμώνα. Υπό αυτό το πρίσμα, ελπίζω πως θα καταλήξουμε σε κοινή λύση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Αντίστοιχο μήνυμα έστειλε και ο Γκόλουμπ, χαρακτηρίζοντας τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως «το ισχυρότερο όπλο που διαθέτει η Ε.Ε. για να επιτύχει ειρήνη στην Ουκρανία», σύμφωνα με τη σλοβενική εφημερίδα Delo.
Η Ε.Ε. έχει δεσμεύσει ρωσικά περιουσιακά στοιχεία αξίας έως και 250 δισ. δολαρίων από την επιβολή κυρώσεων κατά της Κεντρικής Τράπεζας και του Υπουργείου Οικονομικών της Ρωσίας, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Μέχρι στιγμής, αξιοποιείται μόνο ο τόκος που παράγεται από τα δεσμευμένα αυτά κεφάλαια.
Προς το παρόν, εντός της Ε.Ε. βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με τους τρόπους χρήσης των «παγωμένων» ρωσικών πόρων για τη στήριξη της άμυνας και ανοικοδόμησης του Κιέβου, χωρίς την πλήρη κατάσχεσή τους, λόγω νομικών εμποδίων.
Ο Μερτς είχε παρουσιάσει από τον Σεπτέμβριο την πρότασή του: η Ε.Ε. να παράσχει στην Ουκρανία άτοκο δάνειο σχεδόν 140 δισ. ευρώ. Αν και αρκετές χώρες στηρίζουν το εν λόγω σχέδιο, άλλες — όπως το Λουξεμβούργο, το Βέλγιο και η Ουγγαρία, μαζί με θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα — εκφράζουν επιφυλάξεις.
Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, βασικός πολέμιος του σχεδίου, ζήτησε από την Ε.Ε. τρεις εγγυήσεις πριν δώσει τη συγκατάθεσή του: πλήρη αμοιβαιοποίηση του κινδύνου (με ρητή ανάληψη από κάθε κράτος-μέλος της υποχρέωσης αποπληρωμής) και συντονισμένη δράση όλων των χωρών όπου υπάρχουν δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Την παραμονή, 27 Νοεμβρίου, το Financial Times μετέδωσε ότι ο Ντε Βέβερ διαμήνυσε στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πως η προώθηση αυτού του δανειακού σχήματος θα μπορούσε να υπονομεύσει κάθε προοπτική ειρηνευτικής συμφωνίας.
«Η βεβιασμένη προώθηση του προτεινόμενου σχεδίου αποζημιώσεων θα είχε ως παράπλευρη απώλεια ότι, ως Ε.Ε., ουσιαστικά θα εμποδίζαμε το ενδεχόμενο ειρηνευτικής συμφωνίας», ανέφερε στην επιστολή του.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε στις 28 Νοεμβρίου ότι έλαβε την επιστολή Ντε Βέβερ και ότι οι εντατικές διαβουλεύσεις, ιδίως με το Βέλγιο, συνεχίζονται.
Εκπρόσωπος της Κομισιόν, Πάουλα Πίνιο, δήλωσε: «Βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά· είναι φυσικό να τίθενται ερωτήματα, να εκφράζονται ανησυχίες, και καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να υπάρξει ικανοποιητική απάντηση».
Σχολιάζοντας τις ενστάσεις Βελγίου και Βερολίνου, ο Μερτς ανέφερε πως συνομίλησε με τον Ντε Βέβερ και κατανοεί τις ανησυχίες του, αλλά υπογράμμισε, σύμφωνα με τη Delo, ότι «είναι απαραίτητη η χρήση των ‘παγωμένων’ ρωσικών περιουσιακών στοιχείων». Τόνισε δε ότι οποιαδήποτε απόφαση πρέπει να ληφθεί ομόφωνα.
Η Ρωσία έχει επανειλημμένως προειδοποιήσει ότι η αξιοποίηση των δεσμευμένων κεφαλαίων της υπέρ της Ουκρανίας θα θεωρηθεί κλοπή, αφήνοντας να εννοηθεί πως θα απαντήσει αναλόγως εάν η Ε.Ε. επιμείνει. Στις 20 Νοεμβρίου, η ρωσική Δούμα ενέκρινε ψήφισμα που ζητά λήψη μέτρων κατά του Βελγίου, της Euroclear και άλλων «μη φιλικών επενδυτών» σε περίπτωση που τα περιουσιακά στοιχεία κινητοποιηθούν.
Με τη συμβολή του Reuters
