Οι Φιλιππίνες κάλεσαν τον πρέσβη της Κίνας για εξηγήσεις και υπέβαλαν επίσημη διαμαρτυρία για βίντεο της κρατικής εφημερίδας China Daily, τα οποία, σύμφωνα με τη Μανίλα, χρησιμοποιούν ρατσιστικές και βαθιά προσβλητικές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια απεικονίσεις των Φιλιππινέζων.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών των Φιλιππίνων, Λέο Ερέρα-Λιμ, γνωστοποίησε επισήμως στις 16 Ιουλίου τις αντιρρήσεις της κυβέρνησης στον Κινέζο πρέσβη Τζινγκ Τσουάν και απαίτησε την απόσυρση του υλικού, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών. Ξεχωριστή επιστολή προς τον αρχισυντάκτη της China Daily απέστειλε η πρεσβεία των Φιλιππίνων στο Πεκίνο, ζητώντας την άμεση αφαίρεση των βίντεο.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών των Φιλιππίνων, η China Daily υπερέβη τα όρια της θεμιτής πολιτικής αντιπαράθεσης, καταφεύγοντας σε υποτιμητικές και ρατσιστικές απεικονίσεις που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια των Φιλιππινέζων. Οι διαφωνίες επί νομικών και πολιτικών ζητημάτων, υπογράμμισε, δεν δικαιολογούν τη χρήση εικόνων που δεν έχουν θέση στον δημόσιο διάλογο υπεύθυνων κρατών.
Αφορμή για τη διαμαρτυρία αποτέλεσε βίντεο κινουμένων σχεδίων της China Daily, στο οποίο ένας πίθηκος με ενδυμασία που παραπέμπει σαφώς στις Φιλιππίνες κρατά έγγραφο με την ένδειξη «Διαιτητική Απόφαση για τη Νότια Σινική Θάλασσα». Χέρια με τις επιγραφές «ΗΠΑ» και «Ιαπωνία» ρίχνουν τον χαρακτήρα στη θάλασσα, όπου δέχεται βολή από το υδροβόλο σκάφους που μοιάζει με πλοίο της κινεζικής ακτοφυλακής.
Το βίντεο που προκάλεσε την αντίδραση
Η China Daily δημοσίευσε το βίντεο στις 10 Ιουλίου, δύο ημέρες πριν από τη δέκατη επέτειο της διαιτητικής απόφασης, στους αγγλόφωνους και κινεζόφωνους ιστοτόπους της, καθώς και σε διεθνείς πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Η αγγλόφωνη σελίδα είχε τίτλο «Litter on waves: Failed maritime karaoke» («Σκουπίδια στα κύματα: Αποτυχημένο θαλάσσιο καραόκε»), ενώ η περιγραφή υποστήριζε ότι όσο δυνατότερα τραγουδούν ορισμένοι Φιλιππινέζοι πολιτικοί τόσο περισσότερο απομακρύνονται από την αλήθεια.
Ο κινεζόφωνος τίτλος εξίσωνε τη διαιτητική απόφαση με «θαλάσσια σκουπίδια». Στο συνοδευτικό κείμενο, οι Φιλιππίνες κατηγορούνταν ότι έχουν συνταχθεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και άλλες εξωτερικές δυνάμεις, με την προειδοποίηση ότι τελικά θα καταλήξουν θύμα τους.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών των Φιλιππίνων, η οπτική απεικόνιση απαξίωνε συλλογικά τους Φιλιππινέζους και αποτελούσε μέρος σειράς σχολιαστικών βίντεο της China Daily κατά της διαιτητικής απόφασης.
Ο υπουργός Άμυνας των Φιλιππίνων, Τζιλμπέρτο Τεοντόρο Τζούνιορ, χαρακτήρισε την ανάρτηση «αποκαλυπτική εικόνα» του «κινεζικού κομμουνιστικού μηχανισμού» και της στάσης του απέναντι στον φιλιππινέζικο λαό. Η προσφυγή στον εξευτελισμό ενός άλλου ανθρώπου, επεσήμανε, αποτελεί σαφή ένδειξη ότι τα επιχειρήματα στερούνται νομιμοποίησης, αλήθειας και λογικής.
Η China Daily είναι κρατικό μέσο ενημέρωσης, υπό τον αυστηρό έλεγχο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας (ΚΚΚ).
Καταδίκη από Φιλιππινέζους αξιωματούχους
Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Εντουάρντο Σ.Λ. Ομπάν Τζούνιορ απέρριψε τον ισχυρισμό ότι το βίντεο αποτελεί σάτιρα, χαρακτηρίζοντάς το «μεθοδευμένη απόπειρα απαξίωσης μιας νομικής αλήθειας που διατηρεί ακέραιη την ισχύ της εδώ και μία δεκαετία».
Κατά τον Ομπάν, η αδυναμία του Πεκίνου να ανατρέψει τη διαιτητική απόφαση οδήγησε το κομματικό κράτος να εγκαταλείψει τη λογική και να στραφεί στον εκφοβισμό και στη ρατσιστική εικονογραφία, προκειμένου να αποσπάσει την προσοχή από τις παράνομες ενέργειές του. Οι ρατσιστικές γελοιογραφικές απεικονίσεις και τα κατασκευασμένα αφηγήματα δεν μπορούν να διαγράψουν τα νομικά δεδομένα, αλλά αποκαλύπτουν την απουσία αξιόπιστης νομικής απάντησης.
Ο πρόεδρος της Γερουσίας, Σέργουιν Γκατσαλιάν, διέκρινε την πολιτική έκφραση από τη φυλετική απαξίωση, επισημαίνοντας ότι η ελευθερία του λόγου δεν αφήνει περιθώριο για ρατσισμό. Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της ακτοφυλακής των Φιλιππίνων, υποναύαρχος Τζέι Ταριέλα, χαρακτήρισε το βίντεο «απροκάλυπτα ρατσιστικό και ευθεία χλεύη του διεθνούς δικαίου».
Η China Daily έβαλε στη συνέχεια ευθέως στο στόχαστρο τον Ταριέλα. Σε ανάρτησή της στις 17 Ιουλίου επέκρινε τις σπουδές που είχε πραγματοποιήσει νωρίτερα στην Ιαπωνία και υποστήριξε ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του ευθυγραμμίζονταν με τις θαλάσσιες δραστηριότητες του Τόκυο.
Ερωτηθείς την ίδια ημέρα για την καταδίκη του υλικού από τη Μανίλα και το αίτημα απόσυρσής του, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας, Λιν Τζιάν, απέφυγε να σχολιάσει και επανέλαβε την απόρριψη της διαιτητικής διαδικασίας από το Πεκίνο.
Η διπλωματική διαμαρτυρία υποβλήθηκε λίγες ημέρες προτού οι Φιλιππίνες φιλοξενήσουν, από τις 22 έως τις 24 Ιουλίου στη μητροπολιτική περιοχή της Μανίλας, τους υπουργούς Εξωτερικών της Ένωσης Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) και εκπροσώπους των εταίρων διαλόγου της. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και υπουργική σύνοδος ASEAN–Κίνας.
Η απόφαση που απέρριψε τις αξιώσεις του Πεκίνου
Οι Φιλιππίνες προσέφυγαν κατά της Κίνας το 2013, βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η απόφαση του διαιτητικού δικαστηρίου, που εκδόθηκε στις 12 Ιουλίου 2016, απέρριψε τη νομική βάση των κινεζικών αξιώσεων περί ιστορικών δικαιωμάτων επί των πόρων σε μεγάλο μέρος της Νότιας Σινικής Θάλασσας.
Το δικαστήριο έκρινε ότι κανένα από τα διαφιλονικούμενα νησιά Σπράτλι δεν μπορούσε να θεμελιώσει αποκλειστική οικονομική ζώνη 200 ναυτικών μιλίων και ότι η Κίνα είχε παραβιάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα των Φιλιππίνων σε τμήματα της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης τους.
Η απόφαση δεν έκρινε το ζήτημα της κυριαρχίας επί των νησιών ούτε οριοθέτησε θαλάσσια σύνορα μεταξύ των δύο χωρών. Η Κίνα αρνήθηκε να συμμετάσχει στη διαδικασία και εξακολουθεί να απορρίπτει το αποτέλεσμα, ενώ το δικαστήριο είχε καταστήσει σαφές ότι η απόφαση ήταν τελεσίδικη και δεσμευτική και για τις δύο πλευρές.
Η διαιτητική απόφαση παραμένει βασικό έρεισμα των ενστάσεων της Μανίλας στις επιχειρήσεις της κινεζικής ακτοφυλακής και της θαλάσσιας πολιτοφυλακής σε ύδατα εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης των Φιλιππίνων.
Παρά την επίσημη διαμαρτυρία της Μανίλας και το αίτημά της για απόσυρση του υλικού, κατά τον χρόνο δημοσίευσης το βίντεο παρέμενε διαθέσιμο στους αγγλόφωνους και κινεζόφωνους ιστοτόπους της China Daily, καθώς και στους λογαριασμούς της στο Facebook και στο YouTube.
Του Arthur Zhang
