Νομοθέτες της Ταϊβάν συγκεντρώθηκαν σε κοινοβουλευτική ακρόαση στις 17 Ιουνίου για να εξετάσουν την ανάγκη νέας νομοθεσίας που θα ενισχύσει το νομικό πλαίσιο της χώρας κατά των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων, στο πλαίσιο της καταπολέμησης των παράνομων μεταμοσχεύσεων και του συναφούς τουρισμού που συνδέονται με την Κίνα.
Η Τσεν Γκάου-τζου, βουλευτής του αντιπολιτευόμενου Κόμματος του Λαού της Ταϊβάν (TPP), ανέφερε στην ακρόαση ότι οι μεταμοσχεύσεις οργάνων άγνωστης προέλευσης ή οργάνων που προέρχονται από κρατούμενους συνείδησης υπερβαίνουν ένα ηθικό όριο. Για τον λόγο αυτό, το σύστημα υγείας της Ταϊβάν δεν πρέπει να διευκολύνει, έστω και ακούσια, παράνομες μεταμοσχεύσεις οργάνων στο εξωτερικό.
Η διεθνής ανησυχία για τις διασυνοριακές μεταμοσχεύσεις οργάνων, τον μεταμοσχευτικό τουρισμό και τις εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, σημείωσε η Τσεν, προσθέτοντας ότι η ύπαρξη νόμων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι το σύστημα είναι πλήρες ούτε ότι η νομοθετική ρύθμιση αποκλείει κενά στην εφαρμογή.
Η Τσεν ανήκει στην ηγεσία της Διακοινοβουλευτικής Συμμαχίας για την Κίνα (Inter-Parliamentary Alliance on China), ενός παγκόσμιου δικτύου σχεδόν 300 νομοθετών από περισσότερα από 40 κοινοβούλια, με αποστολή την αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ).
Στη σύνοδο κορυφής του 2025, στις Βρυξέλλες, οι νομοθέτες της συμμαχίας δεσμεύθηκαν να προωθήσουν νομοθετικές πρωτοβουλίες για να αποτραπεί η συνενοχή στην πρακτική των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων που υποστηρίζει το κινεζικό καθεστώς.
Στην Ταϊβάν, το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο αυτόν τον μήνα, όταν ο Τσεν Γιάο-λι καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκισης με πενταετή αναστολή και του αφαιρέθηκε η άδεια άσκησης επαγγέλματος. Το 2024, τού είχαν απαγγελθεί κατηγορίες για παραβίαση του Νόμου περί Μεταμοσχεύσεων Ανθρωπίνων Οργάνων της Ταϊβάν, επειδή φέρεται να μεσολαβούσε παράνομα για ασθενείς που μετέβαιναν στην Κίνα για μεταμοσχεύσεις ήπατος και νεφρού.
Η υπόθεση αποτελεί την πρώτη στην Ταϊβάν κατά την οποία αφαιρείται η ιατρική άδεια για παράνομη παραπομπή ασθενών στην Κίνα για μεταμόσχευση οργάνων. Ο Τσεν Γιάο-λι υπήρξε γνωστός χειρουργός μεταμοσχεύσεων ήπατος στην Ταϊβάν και είχε εργαστεί στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Chung Shan Medical University και στο κέντρο μεταμοσχεύσεων του Νοσοκομείου Changhua Christian.
Κενά στο ισχύον πλαίσιο
Ο Τσανγκ Σανγκ-γουέν, εκπρόσωπος του Συστήματος Υγειονομικής Περίθαλψης Changhua Christian της Ταϊβάν, στο οποίο ανήκουν ιδρύματα όπως το Νοσοκομείο Changhua Christian, εξήγησε ότι η υπόθεση του Τσεν Γιάο-λι ενδεχομένως να είχε αποκαλυφθεί πολύ νωρίτερα εάν οι ταϊβανέζικες αρχές είχαν κινηθεί εγκαίρως.
Σύμφωνα με τον Τσανγκ, μεταξύ 2008 και 2010 είχαν ήδη καταγραφεί περιπτώσεις ασθενών που υποβλήθηκαν σε μεταμοσχεύσεις οργάνων στην Κίνα μέσω του Τσεν και πέθαναν λίγο μετά την επιστροφή τους στην Ταϊβάν, έχοντας καταβάλει ιδιαίτερα υψηλά ποσά. Οι οικογένειές τους είχαν καταγγείλει τότε το ζήτημα στο Γραφείο Δημόσιας Υγείας της κομητείας Τσανγκχουά. Το γραφείο συγκρότησε πειθαρχική επιτροπή μετά τις καταγγελίες, όμως, εξ όσων γνωρίζει ο Τσανγκ, δεν επιβλήθηκε τελικά καμία πειθαρχική κύρωση.
Ο Τσανγκ επεσήμανε ακόμη ότι ο Νόμος περί Μεταμοσχεύσεων Ανθρωπίνων Οργάνων της Ταϊβάν απαιτεί από τους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση στο εξωτερικό να υποβάλλουν γραπτές πληροφορίες, μεταξύ άλλων για το νοσοκομείο και τον ιατρό που πραγματοποίησε τη μεταμόσχευση, όταν ζητούν μετεγχειρητική παρακολούθηση σε νοσοκομεία της Ταϊβάν. Τα νοσοκομεία, ωστόσο, δεν διαθέτουν αποτελεσματικό τρόπο επαλήθευσης της γνησιότητας αυτών των πληροφοριών, είπε, ζητώντας στενότερο συντονισμό με τις μεταναστευτικές αρχές για την αποτροπή παραβιάσεων.
Ο Τσεν Ι-σενγκ, δικηγόρος και νομικός σύμβουλος της Ένωσης της Ταϊβάν για τη Διεθνή Φροντίδα Μεταμοσχεύσεων Οργάνων, ανέφερε ότι ο ισχύων νόμος περιορίζεται στη ρύθμιση του εμπορίου οργάνων, οικονομικών παραβάσεων και ζητημάτων εσωτερικής διακυβέρνησης της υγείας. Ως παράδειγμα ανέφερε την υπόθεση Τσεν Γιάο-λι, στην οποία οι εισαγγελείς ζήτησαν ποινή έξι ετών, αλλά το δικαστήριο επέβαλε τελικά ποινή δύο ετών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ισχύουσα νομοθεσία αδυνατεί να αντιμετωπίσει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττονται από ξένο κράτος, ιδίως όταν τα αποδεικτικά στοιχεία για την προέλευση των οργάνων καταστρέφονται σκόπιμα. Το νομικό σύστημα, είπε, είναι «εντελώς ανίσχυρο απέναντι σε διεθνικές θηριωδίες», προσθέτοντας ότι απαιτείται νέα νομοθεσία για την καταπολέμηση και την πρόληψη των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων.
Η Λιν Γιούε-τσιν, βουλευτής του κυβερνώντος Δημοκρατικού Προοδευτικού Κόμματος (DPP), πρότεινε η κυβέρνηση της Ταϊβάν να δημιουργήσει σύστημα επαλήθευσης της προέλευσης των οργάνων και μηχανισμό διυπουργικής αναφοράς για την αντιμετώπιση των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων, τις οποίες χαρακτήρισε παραβίαση οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κίνα
Στην ακρόαση, ο Γιαν Γεκιέλεκ, συντάκτης της εφημερίδας The Epoch Times και παρουσιαστής της εκπομπής «American Thought Leaders» της EpochTV, μίλησε για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί στην Κίνα το σύστημα προμήθειας οργάνων, το οποίο χαρακτήρισε ως το ακριβώς αντίθετο ενός ηθικού συστήματος μεταμοσχεύσεων.
Σε κάθε ηθικό σύστημα, ανέφερε ο Γεκιέλεκ, τα ζωτικά όργανα προέρχονται συνήθως από θύματα δυστυχημάτων. Για να μειωθεί η πιθανότητα απόρριψης, γίνεται αντιστοίχιση ομάδας αίματος και ιστοσυμβατότητας, ενώ η προσφορά είναι πολύ μικρότερη από τη ζήτηση. Μετά από ένα ατύχημα εμφανίζεται ένας πιθανός δότης και πολλοί υποψήφιοι λήπτες που βρίσκονται σε αναμονή. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιείται αλγόριθμος για να καθοριστεί ποιος θα προηγηθεί στη λίστα. Στην Κίνα, αντίθετα, οι χρόνοι αναμονής μετρώνται όχι σε χρόνια ή μήνες, αλλά σε εβδομάδες ή ημέρες, ενώ προγραμματίζονται ακόμη και μεταμοσχεύσεις καρδιάς, σύμφωνα με τον Γεκιέλεκ.
Ο Γεκιέλεκ αναλύει το ζήτημα στο βιβλίο του «Killed to Order», που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο και συμπεριλήφθηκε στη λίστα των κορυφαίων σε πωλήσεις βιβλίων των New York Times. Στο βιβλίο εξετάζει το σύστημα αφαίρεσης οργάνων κατά παραγγελία, που έχει στήσει το κινεζικό καθεστώς, βασιζόμενος σε στοιχεία που προέκυψαν από ανεξάρτητες έρευνες σε βάθος εικοσετίας, και αναλύει το πώς εξελίχθηκε αυτή η πρακτική σε μια βιομηχανία αξίας 9 δισεκατομμυρίων δολαρίων στοχοποιώντας κρατούμενους συνείδησης.
Μία από τις κύριες ομάδες θυμάτων είναι οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ, μιας πνευματικής άσκησης που περιλαμβάνει διαλογιστικές ασκήσεις και ηθικές διδασκαλίες βασισμένες στις αρχές της Αλήθειας, της Καλοσύνης και της Ανεκτικότητας. Η άσκηση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό στην Κίνα το 1992 και εξαπλώθηκε γρήγορα από στόμα σε στόμα, φθάνοντας, σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα 70–100 εκατομμύρια ασκούμενους έως το 1999.
Το ΚΚΚ, φοβούμενο ότι η δημοτικότητα του Φάλουν Γκονγκ απειλούσε την εξουσία του καθεστώτος, ξεκίνησε τη δίωξή του τον Ιούλιο του 1999. Έκτοτε, οι ασκούμενοι συλλαμβάνονται και φυλακίζονται αυθαίρετα, κρατούνται σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας ή σε κέντρα πλύσης εγκεφάλου, και υφίστανται βασανιστήρια ακόμη και μέχρι θανάτου.
Στην ακρόαση συμμετείχε επίσης ο Δρ Αντρέας Βέμπερ, χειρουργός και εκπρόσωπος στη Γερμανία της οργάνωσης Doctors Against Forced Organ Harvesting. Ο Βέμπερ υποστήριξε ότι οποιαδήποτε νέα νομοθεσία της Ταϊβάν για την αντιμετώπιση των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων στην Κίνα θα πρέπει να απαιτεί διαφάνεια στη συνεργασία μεταμοσχεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών, να εξετάζει ενδεχόμενη συνενοχή νοσοκομείων και ιατρικών σχολών και να αναγνωρίζει ρητά τους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ ως ομάδα θυμάτων, ώστε να αναδεικνύεται και η διάσταση της παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η ακρόαση πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα που η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας των ΗΠΑ ενέκρινε την προώθηση νομοσχεδίου για την προστασία του Φάλουν Γκονγκ και των θυμάτων των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων [«Falun Gong and Victims of Forced Organ Harvesting Protection Act»]. Εάν καταστεί νόμος, θα επιτρέψει την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων σε όσους εμπλέκονται σε κρατικά υποστηριζόμενες εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα.
Μια άλλη εκδοχή του νομοσχεδίου, ο νόμος για την προστασία του Φάλουν Γκονγκ [«Falun Gong Protection Act»], εγκρίθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ τον Μάιο του 2025.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 18 Ιουνίου, ο Βέμπερ κάλεσε να μετατραπεί το νομοσχέδιο της Γερουσίας σε νόμο, χαρακτηρίζοντάς το μεγάλο βήμα για την προστασία ευάλωτων μειονοτήτων στην Κίνα και άλλων ανθρώπων από τις εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων, καθώς — όπως σημείωσε — τα όργανά τους πωλούνται σε τουρίστες από όλο τον κόσμο.
Ταϊβάν
Πέρυσι, διακομματική ομάδα νομοθετών κατέθεσε σχέδιο νόμου με τίτλο «Νόμος για την καταπολέμηση και την πρόληψη των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων».
Μία από τις διατάξεις προβλέπει ότι εγκλήματα όπως η μεταμόσχευση οργάνων ή ιστών που έχουν αφαιρεθεί από ένα άτομο, καθώς και η διαμεσολάβηση με γνώση ότι τα όργανα ή οι ιστοί προέρχονται από εξαναγκαστική αφαίρεση, θα τιμωρούνται με κάθειρξη από πέντε και έως δώδεκα ετών, καθώς και με πρόστιμο από 1 έως 10 εκατομμύρια νέα δολάρια Ταϊβάν (~27.600 έως 276.000 ευρώ).
Το νομοσχέδιο κατατέθηκε από την Τσεν Γκάου-τζου, τον βουλευτή του DPP Σου Τσιχ-τσιε και τον Λιν Σου-μινγκ, βουλευτή του αντιπολιτευόμενου Κουομιντάνγκ (KMT). Μεταξύ των υπογραφόντων συγκαταλέγονται οι βουλευτές του DPP Γουάνγκ Τσενγκ-σου και Λίου Τσιεν-κουό.
Ο Λίου προήδρευσε της ακρόασης στις 17 Ιουνίου, στην οποία συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι διαφόρων κυβερνητικών υπηρεσιών της Ταϊβάν.
Μετά την ακρόαση, ο Λίου ανέφερε σε ανάρτησή του στο Facebook ότι θα ζητήσει από υπηρεσίες της Ταϊβάν, μεταξύ των οποίων το υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, το υπουργείο Δικαιοσύνης και το υπουργείο Εσωτερικών, να μελετήσουν νομοθεσία για την καταπολέμηση και πρόληψη των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων, καθώς και συναφή ζητήματα όπως η αύξηση των ποινικών κυρώσεων, η δήμευση παράνομων εσόδων και η εξωεδαφική δικαιοδοσία. Οι υπηρεσίες αυτές θα πρέπει να υποβάλουν γραπτή έκθεση εντός τριών μηνών.
Μιλώντας στο NTD, αδελφό μέσο της Epoch Times, κατά την ακρόαση, ο Λίου δήλωσε ότι η Ταϊβάν είναι μια ελεύθερη, δημοκρατική χώρα κράτους δικαίου και, για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να ενισχύσει το νομικό της πλαίσιο ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικότερα η πρακτική των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X μετά την ακρόαση, ο Σου εξέφρασε την ελπίδα ότι η βελτίωση του νομικού πλαισίου θα διασφαλίσει πως η Ταϊβάν θα στηρίζεται σε ακόμη πιο στέρεες βάσεις ως προς την ιατρική δεοντολογία και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μιλώντας στο NTD, ο Γουάνγκ εξέφρασε την ελπίδα ότι η θέσπιση ειδικής νομοθεσίας για την καταπολέμηση και πρόληψη των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων θα προσφέρει καλύτερη προστασία στο κοινό.
«Πρέπει να προστατεύσουμε τους ασθενείς που χρειάζονται μεταμόσχευση οργάνων», δήλωσε ο Γουάνγκ στο NTD.
Με τη συμβολή των Eva Fu και Chang Huai-jen
