Στις 14 Ιανουαρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το ΝΑΤΟ θα ήταν πιο ισχυρό και αξιόπιστο ως αποτρεπτική δύναμη εάν η Γροιλανδία βρισκόταν υπό αμερικανικό έλεγχο. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, τόνισε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Είναι ζωτικής σημασίας για τον Χρυσό Θόλο που χτίζουμε. Το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να ηγείται στην προσπάθεια να την αποκτήσουμε». Προειδοποίησε μάλιστα πως «αν δεν ελέγχουν τη Γροιλανδία οι Ηνωμένες Πολιτείες, τότε θα το κάνει η Ρωσία ή η Κίνα», ενώ υπογράμμισε ότι «το ΝΑΤΟ αποκτά πολύ μεγαλύτερη ισχύ και αποτελεσματικότητα αν η Γροιλανδία περιέλθει στις ΗΠΑ».
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας για τις ΗΠΑ έχει τεκμηριωθεί επανειλημμένα. Το Ατλαντικό Συμβούλιο έχει επισημάνει πως τα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης και εντοπισμού πυραύλων που βρίσκονται στη Γροιλανδία είναι κρίσιμα για την άμυνα της αμερικανικής επικράτειας. Επιπλέον, η γεωγραφία του νησιού ενισχύει την αξία του στους τομείς της δορυφορικής επικοινωνίας και του ελέγχου διαστημικών και κυβερνοαπειλών. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία διατηρείται εδώ και δεκαετίες στη Διαστημική Βάση Πατούφικ (πρώην Θούλη), η οποία λειτουργεί από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Παρά ταύτα, ο Τραμπ υποστηρίζει ότι υπάρχει κίνδυνος χωρίς πλήρη αμερικανική κυριαρχία επί της Γροιλανδίας, ιδίως απέναντι σε Ρωσία και Κίνα. Ωστόσο, η Γροιλανδία είναι αυτόνομη επικράτεια εντός του Βασιλείου της Δανίας, ενώ αμφότερες αποτελούν μέλη του ΝΑΤΟ. Το ζήτημα προκαλεί διπλωματικές εντάσεις, με τη Δανία να επιμένει ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να την κατέχουν, καθώς η Γροιλανδία προστατεύεται ήδη από τις συλλογικές ρήτρες άμυνας του ΝΑΤΟ.
Τις δηλώσεις Τραμπ επικρίνουν Ευρωπαίοι ηγέτες, που ανησυχούν πως τυχόν αλλαγή στο καθεστώς κυριαρχίας της Γροιλανδίας θα υπονόμευε την ενότητα της Συμμαχίας. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, επεσήμανε: «Δεν υποτιμούμε τις δηλώσεις αυτές για τη Γροιλανδία. Εάν πληγεί η κυριαρχία μιας ευρωπαϊκής χώρας και συμμάχου, οι επιπτώσεις θα είναι άνευ προηγουμένου. Η Γαλλία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα σταθεί πλήρως αλληλέγγυα στη Δανία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα». Ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, ΖανΝοέλ Μπαρρό, χαρακτήρισε εκβιαστική τη στάση των ΗΠΑ και ανακοίνωσε την πρόθεση της Γαλλίας να ανοίξει προξενείο στη Γροιλανδία ώστε να ενισχύσει την εκεί διπλωματική της παρουσία.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επίσης δήλωσε την υποστήριξή της στους κατοίκους της Γροιλανδίας, τονίζοντας το ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το νησί. Προ ημερών, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρέντρικσεν και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέδωσαν δήλωση σύμφωνα με την οποία «η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της», επισημαίνοντας ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον τους.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν, στις 13 Ιανουαρίου ξεκαθάρισε: «Αν χρειαστεί να διαλέξουμε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Δανίας εδώ και τώρα, διαλέγουμε τη Δανία. Διαλέγουμε το ΝΑΤΟ. Διαλέγουμε το Βασίλειο της Δανίας. Διαλέγουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Σχολιάζοντας τη θέση του Νίλσεν, ο Τραμπ απάντησε: «Διαφωνώ», σημειώνοντας πως αυτή η στάση θα αποτελέσει σημαντικό ζήτημα για τον ίδιο.
Με πληροφορίες από Reuters και Associated Press
