Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε εκ νέου να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξει στρατιωτική δράση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Κούβας, την ώρα που η κυβέρνησή του εντείνει την οικονομική πίεση στο νησιωτικό κράτος, αλλά και δείχνει ανοχή απέναντι σε αποστολές πετρελαίου προς τη χώρα.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ξεκινήσει τις τελευταίες εβδομάδες διαπραγματεύσεις με ορισμένα στοιχεία της κουβανικής ηγεσίας, ενώ ο πρόεδρος έχει ήδη αφήσει υπαινιγμούς ότι δεν αποκλείεται στρατιωτική επέμβαση. Μιλώντας στη σύνοδο Future Investment Initiative στο Μαϊάμι Μπητς της Φλόριντα, στις 27 Μαρτίου, ο Τραμπ ανέφερε ότι είχε δημιουργήσει έναν ισχυρό στρατό, επισημαίνοντας ότι ορισμένες φορές η χρήση του καθίσταται αναγκαία και προσθέτοντας ότι η Κούβα είναι η επόμενη στη σειρά.
Ο Κουβανός ηγέτης Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ έχει αναγνωρίσει ότι η χώρα βρίσκεται σε συνομιλίες με τον αμερικανικό στρατό, με στόχο να αποτραπεί μια πιθανή στρατιωτική αντιπαράθεση. Σε ομιλία του ανέφερε ότι σκοπός των συνομιλιών είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο οι δύο πλευρές είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες προς όφελος των λαών και των δύο χωρών, σημειώνοντας ότι είχε προηγηθεί η ανακοίνωση της Κούβας για την αποφυλάκιση 51 κρατουμένων.
Η οικονομία της Κούβας έχει πληγεί σοβαρά από τις διαταραχές στις εισαγωγές πετρελαίου, από τις οποίες εξαρτάται για τη λειτουργία των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και των μεταφορών. Πριν από την αμερικανική επιχείρηση για τη σύλληψη του τότε ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, τον Ιανουάριο, η Βενεζουέλα κάλυπτε μεγάλο μέρος των ενεργειακών αναγκών της Κούβας, ωστόσο η νέα κυβέρνηση του Καράκας διέκοψε αυτές τις αποστολές.
Το κενό φαίνεται πως έρχεται να καλύψει πετρελαιοφόρο με ρωσική σημαία, που μεταφέρει περίπου 730.000 βαρέλια πετρελαίου και κατευθύνεται προς το λιμάνι Ματανσάς της Κούβας, όπου αναμένεται να έχει φτάσει μέχρι τις 31 Μαρτίου, σύμφωνα με τα δεδομένα της υπηρεσίας παρακολούθησης MarineTraffic.
Παρά τις αμερικανικές κυρώσεις που στοχεύουν χώρες οι οποίες προμηθεύουν πετρέλαιο στο νησί, ο Τραμπ δήλωσε στις 29 Μαρτίου ότι δεν έχει αντίρρηση για τέτοιες αποστολές. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, ανέφερε ότι υπάρχει πετρελαιοφόρο στην περιοχή και ότι η αμερικανική πλευρά δεν έχει αντίρρηση να παραλάβει κάποιος μεγάλες ποσότητες, καθώς υπάρχει η ανάγκη για επιβίωση. Προσέθεσε δε ότι έχει καταστήσει σαφές πως εάν κάποια χώρα επιθυμεί να αποστείλει πετρέλαιο στην Κούβα αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ δεν θα αντιταχθούν, είτε πρόκειται για τη Ρωσία είτε για άλλη χώρα.
Η εν λόγω δήλωση έρχεται σε αντίφαση με το εκτελεστικό διάταγμα το οποίο είχε υπογράψει στα τέλη Ιανουαρίου, με το οποίο θα επιβάλλονται δασμοί σε κάθε χώρα που παρέχει άμεσα ή έμμεσα πετρέλαιο στην Κούβα. Η κίνηση επιδείνωσε τις ελλείψεις καυσίμων στο νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής.
Στο ίδιο διάταγμα, κατηγορεί το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας ότι ευθυγραμμίζεται με εχθρικές χώρες, διεθνικές τρομοκρατικές ομάδες και κακόβουλους δρώντες, συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, της Κίνας και του Ιράν, καθώς και των οργανώσεων Χαμάς και Χεζμπολάχ, που έχουν χαρακτηριστεί ως ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέσα στον Μάρτιο, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι η Κούβα θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μιας ‘φιλικής κατάληψης’. Σε δηλώσεις του έξω από τον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο, είχε αναφέρει ότι η Κούβα δεν διαθέτει πλέον οικονομικούς πόρους ή ουσιαστικά μέσα, εκτιμώντας ότι ίσως υπάρξει μια τέτοια εξέλιξη.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει επίσης ότι θα στρέψει την προσοχή του στην Κούβα μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής επιχείρησης των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν, επισημαίνοντας σε δηλώσεις του στις 6 Μαρτίου ότι, αν και οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προχωρήσουν ταυτόχρονα σε πολλαπλές ενέργειες, η βιασύνη μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικές εξελίξεις.
Η Κούβα και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε αντιμαχία επί δεκαετίες, αν και κατά διαστήματα έχουν υπάρξει περίοδοι προσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών. Το εμπορικό εμπάργκο των ΗΠΑ κατά της Κούβας απαγορεύει στις αμερικανικές επιχειρήσεις να συναλλάσσονται με κουβανικά συμφέροντα, εν μέρει λόγω της εγκατάστασης σοβιετικών πυρηνικών πυραύλων στο νησί κατά την κρίση των πυραύλων το 1962, αλλά και γενικότερα, αντιστρατευόμενες το κομμουνιστικό καθεστώς που είχε την εξουσία στο νησί.
Ο Ντίαζ-Κανέλ, 65 ετών, ανέλαβε την ηγεσία της χώρας το 2021, μετά την παραίτηση του 89χρονου Ραούλ Κάστρο, του οποίου ο αδελφός, Φιντέλ Κάστρο, είχε ηγηθεί του καθεστώτος από το 1959 έως το 2008. Ο Φιντέλ Κάστρο απεβίωσε το 2016.
Με τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και την αλλαγή ηγεσίας στη Βενεζουέλα, οι ΗΠΑ στέρησαν από την Κούβα πολύτιμους πόρους, αφού η νέα μεταβατική πρόεδρος, Ντέλσι Ροντρίγκες, επέλεξε να αναθέσει σε αμερικανικές εταιρείες τη διαχείριση και εκμετάλλευση των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας. Μέχρι τότε η κυβέρνηση Μαδούρο εξήγαγε μέρος αυτών στην Κούβα στηρίζοντας έτσι την οικονομία της. Ομοίως, και η Κίνα δέχθηκε σημαντικό πλήγμα από τη νέα κατάσταση, αφού και εκείνη κάλυπτε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ενεργειακών της αναγκών με πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, το οποίο προμηθευόταν σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές.
Των Jack Phillips και Aldgra Fredly
Με πληροφορίες από το Reuters
