Καθώς ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϋ ετοιμάζεται να επισκεφθεί την Κίνα από τις 13 έως τις 17 Ιανουαρίου για συναντήσεις με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, τον πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ και επιχειρηματικούς παράγοντες, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η Ένωση Φάλουν Ντάφα του Καναδά τον καλούν να δώσει προτεραιότητα στα ανθρώπινα δικαιώματα και να θέσει με έμφαση το ζήτημα της διακρατικής καταστολής σε καναδικό έδαφος, παράλληλα με τις συζητήσεις που αναμένεται να αφορούν το εμπόριο, την ενέργεια, τη γεωργία και τη διεθνή ασφάλεια, σύμφωνα με το Γραφείο του Πρωθυπουργού.
Η επίσκεψη αυτή θα είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη Καναδού πρωθυπουργού στην Κίνα μετά το ταξίδι του Τζάστιν Τρυντώ το 2017, και εντάσσεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης να ανανεώσει τις σχέσεις με το Πεκίνο.
Σε επιστολή της 9ης Ιανουαρίου προς τον Κάρνεϋ, ο Καναδικός Συνασπισμός για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Κίνα (Canadian Coalition on Human Rights in China) — συνασπισμός εννέα οργανώσεων — τον προέτρεψε να δράσει για την αντιμετώπιση των εκτεταμένων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττει το κινεζικό καθεστώς, συμπεριλαμβανομένης της εκστρατείας διακρατικής καταστολής που λαμβάνει χώρα στον Καναδά. Ο συνασπισμός ζήτησε το ταξίδι να «σηματοδοτηθεί τη σαφή πρόθεση» του Καναδά να τεθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα στο κέντρο της σχέσης των δύο κρατών.
Ο συνασπισμός ανέφερε ότι η σχέση του Καναδά με την Κίνα αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής που αντιμετωπίζει ο Κάρνεϋ ως πρωθυπουργός, η σημασία της οποίας αφορά τόσο οικονομικά και γεωπολιτικά θέματα όσο και θέματα ασφαλείας. Οι ανησυχίες για το ιστορικό παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχει το Πεκίνο απαιτούν πολύ σοβαρή και μελετημένη προσοχή, καθώς και μια συνολική στρατηγική που θα διασφαλίζει ότι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα είναι κεντρική στις σχέσεις και στις συναλλαγές των δύο χωρών, σημείωσε.
Ο Τσουκ Κουάν (Cheuk Kwan), συμπρόεδρος της Ένωσης για τη Δημοκρατία στην Κίνα (Association for Democracy in China) στο Τορόντο, υποστήριξε ότι ο Καναδάς δεν διαθέτει μια τέτοια στρατηγική, ώστε τα ανθρώπινα δικαιώματα να «εμφανίζονται ως εξέχοντα σε όλο το εύρος» της σχέσης της Οττάβα με το Πεκίνο. Σε δήλωσή του, στις 12 Ιανουαρίου, ανέφερε ότι έχει έρθει η ώρα τα ανθρώπινα δικαιώματα να τεθούν στην πρώτη γραμμή της σχέσης αυτής και ότι αυτή είναι η μόνη ηθική και ταυτόχρονα βιώσιμη οδός.
Ο Σέραπ Θέρτσιν (Sherap Therchin), εκτελεστικός διευθυντής της Επιτροπής Καναδά-Θιβέτ (Canada Tibet Committee), ανέφερε σε δήλωσή του στις 12 Ιανουαρίου ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση πολλών ειδικών, η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα έχει επιδεινωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια. Σημείωσε ότι ταυτόχρονα, έχει παρατηρηθεί ότι τόσο ο Καναδάς όσο και η ευρύτερη διεθνής κοινότητα έχουν δώσει προτεραιότητα στα εμπορικά συμφέροντα, κατευνάζοντας μάλλον την κινεζική κυβέρνηση αντί να την αμφισβητούν.
Ο συνασπισμός ανέφερε ότι οι οργανώσεις του έχουν τεκμηριώσει αύξηση παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το κινεζικό καθεστώς, στις οποίες περιλαμβάνεται και μία εντατική εκστρατεία καταστολής ακτιβιστών για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα τα τελευταία χρόνια, τόσο εντός όσο και εκτός Κίνας.
Η εν λόγω εκστρατεία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα υποθέσεων, από τις οποίες ο συνασπισμός παρέθεσε εκείνες του εκδότη από το Χονγκ Κονγκ Τζίμμυ Λάι, του οποίου η οικογένεια βρίσκεται στον Καναδά, της ακτιβίστριας υπέρ της δημοκρατίας από το Χονγκ Κονγκ Τσόου Χανγκ-τουνγκ, του Καναδού Τζο Τέι, του Ουιγούρου-Καναδού Χουσεΐν Τζελίλ, του ακτιβιστή υπέρ της δημοκρατίας Γουάνγκ Μπινγκτζάνγκ, ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ που έχουν συλληφθεί από το καθεστώς στην Κίνα και έχουν οικογένειες στον Καναδά, του Θιβετιανού βουδιστή ηγέτη Παντσέν Λάμα, καθώς και μεγάλου αριθμού χριστιανών ποιμένων σε όλη την Κίνα.
Η Σιμόν Ανσέ (Simone Hanchet), διευθύντρια επικοινωνίας στο Raoul Wallenberg Centre for Human Rights, υποστήριξε ότι είναι κρίσιμο ο Κάρνεϋ να τοποθετήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στο επίκεντρο της σχέσης Καναδά–Κίνας, καθώς επιδιώκει να αναθερμάνει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Ανέφερε ότι η αδυναμία επίτευξης αυτού του στόχου στο παρελθόν είχε καταστροφικές συνέπειες για ορισμένους Καναδούς σε ατομικό επίπεδο.
Ο συνασπισμός σημείωσε επίσης ότι η Κίνα συνεχίζει να διαθέτει σημαντικούς πόρους σε επιχειρήσεις επιρροής και παρενόχλησης στον Καναδά, από τις οποίες πολλές στρέφονται και δρουν κατά ομάδων του ίδιου του συνασπισμού. Παρότι η Οττάβα έχει ακολουθήσει ποικίλες προσεγγίσεις στο παρελθόν για να θέσει το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Πεκίνο, αυτές έμοιαζαν αποσπασματικές και ασυντόνιστες. Οι αδυναμίες της στρατηγικής του Καναδά και τα λάθη που έγιναν όσον αφορά την προβολή αυτού του θέματος στις διμερείς σχέσεις δεν πρέπει να επαναληφθούν, τόνισε.
Στο ίδιο πλαίσιο παρεμβάσεων πριν από την επίσκεψη, η Human Rights Watch ανέφερε σε δελτίο Τύπου, στις 9 Ιανουαρίου, ότι ο Κάρνεϋ θα πρέπει να θέσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στο κέντρο του ταξιδιού του.
Η Μάγια Ουάνγκ (Maya Wang), αναπληρώτρια διευθύντρια για την Ασία στη Human Rights Watch, υποστήριξε ότι ο Κάρνεϋ θα πρέπει να αναγνωρίσει πως η εντεινόμενη καταστολή από το κινεζικό καθεστώς απειλεί όχι μόνο τα δικαιώματα των ανθρώπων στην Κίνα, αλλά και τα θεμελιώδη συμφέροντα και τις αξίες του Καναδά. Όπως σημείωσε, ο πρωθυπουργός θα πρέπει να διασφαλίσει πως οι επαφές με την κινεζική κυβέρνηση για το εμπόριο και την ασφάλεια θα συνάδουν με τις αξίες του Καναδά, οι οποίες περιλαμβάνουν την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο οργανισμός ανέφερε ότι ο Κάρνεϋ θα πρέπει να θέσει ζητήματα όπως η σχέση μεταξύ καταναγκαστικής εργασίας και εξαγωγών, η δίωξη και η φυλάκιση υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και η στοχοποίηση επικριτών του καθεστώτος σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά.
Διακρατική καταστολή
Παράλληλα, η Ένωση Φάλουν Ντάφα του Καναδά κάλεσε τον Κάρνεϋ, εν όψει της επίσκεψης, να προτρέψει το Πεκίνο να απελευθερώσει δέκα (10) ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ που είναι συγγενείς Καναδών και κρατούνται στην Κίνα για λόγους συνείδησης, ενώ ζήτησε επίσης να τεθεί το ζήτημα της κινεζικής διακρατικής καταστολής σε καναδικό έδαφος, την οποία χαρακτήρισε επιθετική μορφή ξένης παρέμβασης.
Η Ένωση ανέφερε ότι από το 2024 οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ έχουν δει αύξηση των ψευδών απειλών για ένοπλες και βομβιστικές επιθέσεις, με περισσότερες από 160 απειλές να στοχοποιούν την κοινότητά τους παγκοσμίως. Όπως σημείωσε, τουλάχιστον 127 από αυτές τις απειλές στρέφονταν κατά του Shen Yun Performing Arts, μιας μη κερδοσκοπικής ομάδας κλασικού κινεζικού χορού με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία ιδρύθηκε από ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ.
Ο εκπρόσωπος της Ένωσης, Τζόελ Τσίπκαρ (Joel Chipkar), ανέφερε σε ανακοίνωσή του, στις 11 Ιανουαρίου, ότι οι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ παραμένουν η μεγαλύτερη ομάδα κρατουμένων συνείδησης στην Κίνα και ότι, για πάνω από 26 χρόνια, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) χρησιμοποιεί τον κρατικό μηχανισμό για να δυσφημεί, να συλλαμβάνει, να βασανίζει και να φιμώνει εκατομμύρια ανθρώπους. Υπογράμμισε ότι η δίωξη παραμένει σοβαρή, συστηματική και αμείωτη, σημειώνοντας ότι μόνο το 2025 καταδικάστηκαν 750 ασκούμενοι σε μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης, πολλοί από τους οποίους είναι ηλικιωμένοι.
Η Ένωση ζητά από τον Κάρνεϋ να υποστηρίξει την απελευθέρωση όλων των ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ, συμπεριλαμβανομένων των δέκα συγγενών Καναδών που κρατούνται για λόγους συνείδησης στην Κίνα. Κατονομάστηκαν οι Λιτζόνγκ Χε, Λανγίνγκ Κονγκ, Λιτζουάν Γκάο, Γιουνχέ Τζανγκ, Μινγκγκουάνγκ Σιε, Σινγκτζούν Λι, Τζιανγκγί Σουν, Φουτζούν Ε, Λι Ζουό και Σουάνγκ Σουν.
Ο Τσίπκαρ ανέφερε ότι οι οικογένειες υποφέρουν, καθώς οι άνθρωποί τους αντιμετωπίζουν συστηματικά βασανιστήρια, κακοποίηση, ακόμη και θάνατο μέσα στο κινεζικό σωφρονιστικό σύστημα, έχοντας καταδικαστεί σε ποινές έως και εννέα ετών έπειτα από δίκες-παρωδίες.
Ο Τσίπκαρ περιέγραψε το Φάλουν Γκονγκ, γνωστό και ως Φάλουν Ντάφα, ως μία παραδοσιακή κινεζική άσκηση που συνδυάζει διαλογιστικές ασκήσεις και ηθικές διδασκαλίες που επικεντρώνονται στις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας. Ανέφερε ότι όταν άρχισε να διδάσκεται δημόσια στην Κίνα το 1992, εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα φθάνοντας, έως το 1999, τους 70 έως 100 εκατομμύρια οπαδούς, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του κινεζικού κράτους.
Παρά το γεγονός ότι σήμερα ασκείται σε περισσότερες από 100 χώρες, η Ένωση ανέφερε ότι οι ασκούμενοι αντιμετωπίζουν σκληρή και συστηματική καταστολή από το ΚΚΚ κοντά τρεις δεκαετίες πλέον, με αναφορές για αυθαίρετη φυλάκιση, βασανιστήρια, καταναγκαστική εργασία, σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, καθώς και εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων.
Η Ένωση υποστήριξε ότι η δίωξη αυτή έχει περάσει τα σύνορα και εκδηλώνεται ως διακρατική καταστολή και σε καναδικό έδαφος. Σε έκθεση που υπέβαλε το 2024 στην Επιτροπή Διερεύνησης Ξένης Παρέμβασης του Καναδά, τεκμηρίωσε περισσότερα από 25 χρόνια διακρατικής καταστολής στον Καναδά, συμπεριλαμβανομένων παρενοχλήσεων, κυβερνοεπιθέσεων, παρακολούθησης, προπαγάνδας μίσους, βίας και παρεμβάσεων σε δημόσιες εκδηλώσεις.
Η ίδια έκθεση, σύμφωνα με την Ένωση, ανέφερε και τον αποκλεισμό ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ από τοπικές εκδηλώσεις, απόπειρες υποκλοπής ταυτότητας και εκφοβισμό συγγενών, καθώς και πιέσεις προς αιρετούς αξιωματούχους ώστε να αποσύρουν τη στήριξή τους από το Φάλουν Γκονγκ. Ο Τσίπκαρ υποστήριξε ότι αν ο πρωθυπουργός θέσει αυτά τα ζητήματα στους Κινέζους αξιωματούχους, θα δώσει ελπίδα στα θύματα, θα στηρίξει τις καναδικές οικογένειες που βάλλονται από τις τακτικές του Πεκίνου, και θα στείλει σαφές μήνυμα ότι ο Καναδάς δεν ανέχεται καταστολή στο έδαφός του.
Shen Yun
Σε επιστολή της 9ης Ιανουαρίου προς τον πρωθυπουργό, η Ένωση ανέφερε ακόμη την ανησυχία της ότι η διακρατική καταστολή έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, στοχεύοντας τόσο τους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ όσο και το Shen Yun Performing Arts, το οποίο περιέγραψε ως παγκοσμίως αναγνωρισμένη ομάδα κλασικού κινεζικού χορού που ιδρύθηκε από ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ με στόχο την αναβίωση του παραδοσιακού κινεζικού πολιτισμού πριν από τον κομμουνισμό, καθώς και την προβολή των θρησκευτικών διώξεων στην Κίνα.
Η Ένωση ανέφερε ότι το Shen Yun και η κοινότητα του Φάλουν Γκονγκ έχουν αντιμετωπίσει παρενόχληση, παραπληροφόρηση, παρακολούθηση, καθώς και απειλές για βομβιστικές ενέργειες και ένοπλες επιθέσεις στον Καναδά και σε άλλες δημοκρατικές χώρες, σημειώνοντας ότι τέτοιες ενέργειες συνιστούν σοβαρή εγκληματική δραστηριότητα. Οι απειλές έγιναν κατά θεάτρων που είχαν προγραμματίσει να φιλοξενήσουν παραστάσεις του Shen Yun κατά την παγκόσμια περιοδεία του για το 2025.
Ανέφερε ότι το 2025 σημειώθηκαν περιστατικά σε τέσσερα θέατρα στον Καναδά: στο Μισσισσάουγκα, στο Κίτσενερ, στο Μόντρεαλ και στο Βανκούβερ. Απειλητικά μηνύματα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προειδοποιούσαν ότι θα υπάρξει βία αν οι παραστάσεις προχωρούσαν, σε μια προφανή προσπάθεια την ακύρωσή τους. Ορισμένα από τα μηνύματα προέρχονταν από την Κίνα, όπως διαπιστώθηκε, και υπήρχαν ενδείξεις εμπλοκής των κινεζικών Αρχών, σημείωσε.
Η Ένωση υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του Καναδά έχει ευθύνη να θέσει αυτές τις ανησυχίες στην κινεζική ηγεσία, ώστε να προστατεύσει την ασφάλεια και την ευημερία των Καναδών και να υπερασπιστεί το θεμελιώδες δικαίωμα στην ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης όσων αναζήτησαν καταφύγιο και ελευθερία στον Καναδά.
Πέρα από τη βλάβη που προκαλείται στην κοινότητα του Φάλουν Γκονγκ και στο Shen Yun, σημείωσε, παρόμοιες ενέργειες συνιστούν άμεση απειλή για την κυριαρχία του Καναδά, τη δημόσια ασφάλεια και τις δημοκρατικές αξίες, αφού αυτά τα περιστατικά εντάσσονται σε μια συντονισμένη εκστρατεία διακρατικής καταστολής με στόχο τη φίμωση κάθε αντίλογου, τον εκφοβισμό των κοινοτήτων και την άσκηση επιρροής σε καναδικούς θεσμούς.
Της Olivia Gomm
Με τη συμβολή της Carolina Avendano
