Η έκθεση σε χημική ουσία που χρησιμοποιείται ευρέως στα πλαστικά φαίνεται να συνέβαλε σε περίπου 1,97 εκατομμύρια πρόωρες γεννήσεις και στον θάνατο 74.000 νεογνών το 2018, σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνητικής ομάδας.
Πρόκειται για τη χημική ουσία DEHP, μία από τις φθαλικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, σε οικιακά προϊόντα, καλλυντικά, απορρυπαντικά και εντομοαπωθητικά. Οι ουσίες αυτές διασπώνται σε μικροσκοπικά σωματίδια και εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της τροφής, του αέρα και της σκόνης.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής το NYU Langone Health, πραγματοποίησαν την πρώτη παγκόσμια εκτίμηση της σχέσης μεταξύ πρόωρων τοκετών και έκθεσης στο DEHP. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την έκθεση στο DEHP με καρκίνο, καρδιακές παθήσεις και στειρότητα. Για τη μελέτη τους, εκτίμησαν την έκθεση στο DEHP το 2018 σε 200 χώρες και εδάφη, αντλώντας δεδομένα από μεγάλες εθνικές έρευνες στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τον Καναδά. Χρησιμοποίησαν επίσης εκτιμήσεις από προηγούμενες έρευνες για να καλύψουν περιοχές που δεν διέθεταν δικά τους δεδομένα. Ακολούθησαν την ίδια μεθοδολογία και για μία άλλη φθαλική ένωση, την DiNP, η οποία συχνά χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο του DEHP.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό eClinicalMedicine, η έκθεση στο DEHP ενδέχεται να συνέβαλε σε περίπου 1,97 εκατομμύρια πρόωρους τοκετούς μόνο το 2018, ποσοστό άνω του 8% του παγκόσμιου συνόλου, καθώς και σε 1,2 εκατομμύρια έτη ζωής με αναπηρία (ασθένειες, τραυματισμοί και άλλα προβλήματα υγείας που προκαλούνται από την πρόωρη γέννηση). Παρόμοιο κίνδυνο φαίνεται να ενέχει και η δεύτερη ουσία που μελετήθηκε. Το οικονομικό κόστος που σχετίζεται με τους θανάτους νεογνών εκτιμάται ότι κυμαίνεται από εκατομμύρια έως εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια και για τις δύο ενώσεις.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι, αν και το DEHP χρησιμοποιείται ευρέως σε όλο τον κόσμο, ορισμένες περιοχές φαίνεται να φέρουν δυσανάλογα μεγάλο βάρος επιπτώσεων στην υγεία, με τη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία να αντιπροσωπεύουν το 54% των εκτιμώμενων ασθενειών που σχετίζονται με πρόωρο τοκετό. Οι περιοχές αυτές διαθέτουν ταχέως αναπτυσσόμενες βιομηχανίες πλαστικών και υψηλά επίπεδα πλαστικών αποβλήτων.
Παράλληλα, η Αφρική, η οποία αντιπροσωπεύει το 26% των προβλημάτων υγείας που συνδέονται με πρόωρο τοκετό και έκθεση στο DEHP, εμφανίζει δυσανάλογα υψηλό ποσοστό θανάτων σε σύγκριση με το μερίδιό της στις συνολικές πρόωρες γεννήσεις.
Διευκρινίζεται, πάντως, ότι υπάρχει αβεβαιότητα στα δεδομένα, γι’ αυτό και οι ερευνητές εξέτασαν ένα εύρος πιθανών τιμών. Το εύρος αυτό υποδηλώνει ότι η πραγματική επίδραση του DEHP θα μπορούσε να είναι έως και τέσσερις φορές μικρότερη από την κύρια εκτίμηση ή και ελαφρώς υψηλότερη. Ωστόσο, ακόμη και με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντικό βάρος για τη δημόσια υγεία.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ρύθμιση των φθαλικών ενώσεων μεμονωμένα και η αντικατάστασή τους με άλλες ουσίες είναι απίθανο να επιλύσει το ευρύτερο πρόβλημα. Επισημαίνουν την επείγουσα ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία όλων των πλαστικών πρόσθετων.
Της Μαρίας Κουζινοπούλου
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
