Νέο ξέσπασμα του ιού Έμπολα επιβεβαιώθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (Κονγκό), ενώ υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν ότι παρακολουθούν παράλληλα και επιδημιολογικές εξελίξεις στην Ουγκάντα. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής (CDC Αφρικής) ανακοίνωσαν στις 15 Μαΐου ότι έχουν καταγραφεί 246 ύποπτα κρούσματα και 65 θάνατοι στο Κονγκό, μεταξύ των οποίων τέσσερις θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα.
Σύμφωνα με το CDC Αφρικής, οι προκαταρκτικοί έλεγχοι επιβεβαίωσαν την παρουσία του ιού Έμπολα σε δεκατρία από τα είκοσι δείγματα που εξετάστηκαν. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι πρόκειται για μη-ζαϊρικό στέλεχος του ιού, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη γενετική ανάλυση για τον ακριβέστερο χαρακτηρισμό του στελέχους. Το ξέσπασμα εντοπίστηκε αρχικά στην επαρχία Ιτούρι, στο βορειοανατολικό τμήμα του Κονγκό, περιοχή που συνορεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν (Δημοκρατία του Νότιου Σουδάν), ενώ ορισμένα από τα ύποπτα κρούσματα έχουν καταγραφεί στην πόλη Μπουνία, πρωτεύουσα της επαρχίας.
Οι αφρικανικές υγειονομικές αρχές προειδοποίησαν ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος περαιτέρω εξάπλωσης της επιδημίας λόγω της υψηλής πυκνότητας πληθυσμού, των έντονων μετακινήσεων μεταξύ των παραμεθόριων περιοχών και των ανεπαρκών διαδικασιών ελέγχου λοιμώξεων.
Την ίδια στιγμή, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) ανακοίνωσαν ότι παρέχουν τεχνική βοήθεια στις κυβερνήσεις της Ουγκάντας και του Κονγκό μέσω των τοπικών γραφείων τους, καθώς παρακολουθούν την εξέλιξη της επιδημίας.
Ο εκτελών χρέη διευθυντή του CDC, Τζέι Μπατατσάρια, δήλωσε κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων ότι η υπηρεσία διαθέτει εκτεταμένη εμπειρία και τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση επιδημιών Έμπολα και συνεργάζεται στενά με το υπουργείο Υγείας του Κονγκό για τη στήριξη των επιχειρήσεων αντιμετώπισης της επιδημίας.
Προσέθεσε ότι η κυβέρνηση της Ουγκάντας επιβεβαίωσε επίσης ξέσπασμα Έμπολα στη χώρα και ότι το CDC συντονίζεται με το τοπικό γραφείο και τους συνεργάτες του στην περιοχή για την παρακολούθηση και την υποστήριξη της προσπάθειας περιορισμού της επιδημίας. Σύμφωνα με τον Μπατατσάρια, τα κλιμάκια του CDC στην Αφρική παραμένουν πλήρως στελεχωμένα και εξοπλισμένα, ενώ η υπηρεσία είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει επιπλέον πόρους, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.
Αξιωματούχοι του CDC Αφρικής ανέφεραν επίσης ότι προετοιμάζεται επείγουσα συντονιστική συνάντηση με τη συμμετοχή αρχών από το Κονγκό, την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν, καθώς και διεθνών οργανισμών και φορέων, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), το CDC των ΗΠΑ και η φαρμακευτική εταιρεία Merck, προκειμένου να καθοριστούν οι προτεραιότητες αντιμετώπισης της νέας επιδημίας.
Ο γενικός διευθυντής του CDC Αφρικής, Δρ Ζαν Κασεγιά, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι ο οργανισμός στέκεται αλληλέγγυος προς την κυβέρνηση και τον λαό του Κονγκό στην αντιμετώπιση της επιδημίας. Όπως σημείωσε, λόγω της αυξημένης μετακίνησης πληθυσμών μεταξύ των πληγεισών περιοχών και των γειτονικών χωρών, απαιτείται άμεσος περιφερειακός συντονισμός. Πρόσθεσε ότι το CDC Αφρικής συνεργάζεται με το Κονγκό, την Ουγκάντα, το Νότιο Σουδάν και άλλους εταίρους για την ενίσχυση της επιτήρησης, της ετοιμότητας και της αντίδρασης, με στόχο τον όσο το δυνατόν ταχύτερο περιορισμό της επιδημίας.
Ο Έμπολα είναι σπάνια αλλά ιδιαίτερα θανατηφόρα ασθένεια, που προκαλείται από μόλυνση με ορθοεμπολαϊό. Ο ιός μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένα άτομα ή με αίμα και άλλα σωματικά υγρά, μέσω επαφής με μολυσμένα πτώματα, καθώς και μέσω αντικειμένων που φέρουν μολυσμένα βιολογικά υγρά. Στα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνονται πυρετός, διάρροια και επιληπτικές κρίσεις, ενώ σύμφωνα με τον ΠΟΥ το μέσο ποσοστό θνησιμότητας ανέρχεται περίπου στο 50%.
Ο ιός Έμπολα ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1976 στο Κονγκό, χώρα της κεντρικής Αφρικής με περίπου 109 εκατομμύρια κατοίκους. Η νόσος εμφανίζεται περιοδικά εδώ και δεκαετίες στην κεντρική και ανατολική Αφρική, και συχνά συνδέεται με επαφή με μολυσμένη άγρια πανίδα ή ανθρώπινα λείψανα σε απομακρυσμένες περιοχές ή εμπόλεμες ζώνες. Το πιο πρόσφατο ξέσπασμα στο Κονγκό κηρύχθηκε λήξαν στα τέλη του 2025, αφού προκάλεσε τον θάνατο 43 ανθρώπων από τα 53 επιβεβαιωμένα κρούσματα.
Οι αμερικανικές υγειονομικές αρχές ανέφεραν ότι ο κίνδυνος για το κοινό στις ΗΠΑ παραμένει χαμηλός, ωστόσο κάλεσαν τους ταξιδιώτες να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες ταυτοποίησης του στελέχους του ιού. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει κατατάξει την επαρχία Ιτούρι σε ταξιδιωτική οδηγία Επιπέδου 4, που σημαίνει ότι οι Αμερικανοί πολίτες δεν θα πρέπει να ταξιδεύουν στην περιοχή, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση αδυνατεί να παρέχει υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης λόγω κινδύνων ασφαλείας.
Ο ΠΟΥ συνιστά στους πολίτες, κατά τη διάρκεια επιδημιών, να αποφεύγουν την επαφή με ύποπτα κρούσματα, να μην έρχονται σε επαφή με πτώματα ανθρώπων που εμφάνισαν συμπτώματα και πέθαναν χωρίς τα κατάλληλα μέτρα προστασίας και να πλένουν συχνά τα χέρια τους. Παράλληλα, το CDC Αφρικής συνέστησε την αποφυγή επαφής με άτομα που θεωρούνται ύποπτα κρούσματα Έμπολα, την άμεση αναφορά οποιωνδήποτε συμπτωμάτων στις αρχές και την υποστήριξη των ομάδων που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση της επιδημίας.
Οι υγειονομικές αρχές τόνισαν ακόμη ότι όσοι ενδέχεται να έχουν εκτεθεί στον ιό θα πρέπει να αποφεύγουν την άμεση επαφή με συμπτωματικά άτομα ή με τα προσωπικά τους αντικείμενα, να αναζητούν άμεσα ιατρική φροντίδα σε περίπτωση εμφάνισης σχετικών συμπτωμάτων μετά από ταξίδι και να ακολουθούν τις οδηγίες πρόληψης για την ελονοσία, καθώς τα αρχικά συμπτώματα των δύο ασθενειών μπορεί να είναι παρόμοια.
Οι ταξιδιώτες καλούνται επίσης να παρακολουθούν την κατάσταση της υγείας τους για είκοσι μία (21) ημέρες μετά την αποχώρησή τους από τις πληγείσες περιοχές.
Των Zachary Stieber και Kimberly Hayek
